Rejestry i ewidencje na stronie Komisji Nadzoru Finansowego

KNF udostępnia na swojej stronie internetowej zaktualizowane rejestry i ewidencje z zakresu: rynku kapitałowego, ubezpieczeniowego oraz emerytalnego. Zgromadzone na stronie dane obejmują:

 

 

RYNEK USŁUG PŁATNICZYCH

Rejestr dostawców usług płatniczych 

Zgodnie z ustawą o usługach płatniczych z 19 sierpnia 2011 r. (DzU nr 199, poz. 1175) dostawcy usług płatniczych, w związku z ich świadczeniem, mają wiele określonych prawem obowiązków w stosunku do swoich klientów. Ustawę zobowiązani są stosować dostawcy usług płatniczych, którymi są:

  • banki krajowe,
  • oddziały banków zagranicznych,
  • oddziały instytucji kredytowych,
  • instytucje pieniądza elektronicznego,
  • publiczny operator pocztowy,
  • spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe (SKOK-i) oraz
  • tzw. punkty świadczenia usług płatniczych.

Do stosowania ustawy zobowiązane są także inne podmioty wykonujące np.:

  • międzynarodowe przekazy pieniężne,
  • przyjmujące wpłaty na rachunki bankowe,
  • wydające karty płatnicze i rozliczające operacje zrealizowane przy ich pomocy, czy
  • realizujące płatności internetowe.

Ustawa wprowadza na rynek finansowy nowych dostawców usług płatniczych:

  • instytucje płatnicze oraz
  • biura usług płatniczych.

Instytucja płatnicza

Instytucja płatnicza musi uzyskać zezwolenie wydane przez Komisję Nadzoru Finansowego, co jest warunkiem do rozpoczęcia świadczenia usług płatniczych, określonych w ustawie. Zezwolenie obejmuje również usługi, które wcześniej świadczyły tylko banki (m.in. prowadzenie rachunków płatniczych, realizację przelewów lub poleceń zapłaty). Instytucja płatnicza może świadczyć usługi płatnicze w dowolnym kraju Europejskiego Obszaru Gospodarczego bez lokalnego zezwolenia – zgodnie z zasadą tzw. jednolitego paszportu – uzyskanie zezwolenia w jednym z państw z EOG obowiązuje we wszystkich państwach tego obszaru.

Instytucja płatnicza musi posiadać odpowiedni poziom funduszy własnych oraz kapitału założycielskiego, dostosowany do rodzaju i skali prowadzonej działalności (od 20  000 euro w przypadku prostych usług płatniczych do 125  000 euro przy najbardziej skomplikowanych). Powinna także zatrudniać odpowiednio wykwalifikowaną kadrę, przestrzegać wymogów zarządzania ryzykiem i przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz zapewniać zabezpieczenie środków pieniężnych przyjmowanych od klientów.

Biuro usług płatniczych

Biuro usług płatniczych może świadczyć usługi płatnicze w ograniczonym zakresie (przekazy pieniężne, wpłaty na rachunki), oraz skalę ograniczonej skali (obroty nie większe niż 500 tys. euro miesięcznie). Działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu biura usług płatniczych może prowadzić osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną. Świadczenie usług płatniczych w formie biura usług płatniczych nie wymaga zezwolenia, ale należy uzyskać wpis do rejestru, który prowadzi KNF. Biuro usług płatniczych również jest obowiązane w swojej działalności zabezpieczać środki pieniężne klientów. W przypadku biur usług płatniczych nie stosuje się zasady jednolitego paszportu.

***

Ustawa o usługach płatniczych wprowadza do polskiego systemu prawnego dyrektywę 2007/64/WE Parlamentu Europejskiego i  Rady z 13 listopada 2007 r. (tzw. dyrektywy PSD) obowiązującą na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego (kraje Unii Europejskiej oraz Norwegia, Lichtenstein, Islandia). Jej głównym celem, jest uregulowanie sposobów świadczenia usług płatniczych w krajach EOG.

***

Komisja Nadzoru Finansowego prowadzi Rejestr Dostawców Usług Płatniczych, uporządkowany wedle: listy podmiotów, listy agentów, listy oddziałów.

 

RYNEK KAPITAŁOWY

Rejestr finansowych spółek holdingowych dominujących w państwie członkowskim

Zgodnie z ustawą z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, Komisja Nadzoru Finansowego prowadzi rejestr finansowych spółek holdingowych dominujących w państwie członkowskim. Dzieje się to w przypadku, gdy KNF sprawuje skonsolidowany nadzór nad domem maklerskim, wobec którego podmiotem dominującym jest finansowa spółka holdingowa dominująca w państwie członkowskim. Rejestr zawiera firmę lub nazwę oraz adres siedziby finansowej spółki holdingowej dominującej w państwie członkowskim.

Rejestr finansowych spółek holdingowych dominujących w państwie członkowskim udostępniany jest odpowiednim organom, a także znajduje się na stronie internetowej.


Ewidencja instrumentów finansowych

Instrument finansowy to każda umowa, która skutkuje jednocześnie powstaniem składnika aktywów finansowych u jednej jednostki gospodarczej i zobowiązania finansowego lub instrumentu kapitałowego u drugiej jednostki gospodarczej. Pojęcie instrumentu finansowego zostało wprowadzone do polskiego prawa bilansowego w 2000 roku (D.U nr 113 poz. 1186). Szczegółowe rozwiązania zostały zawarte w rozporządzeniu Ministra Finansów z 12 grudnia 2001 roku w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (DzU. nr 149, poz. 1674). Krajowe regulacje są w dużej mierze wzorowane na rozwiązaniach międzynarodowych zawartych w MSR 32 „Instrumenty finansowe: ujawnianie i prezentacja" oraz MSR.

Obecnie ewidencja jest prowadzona na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z 25 lipca 2013 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez Komisję Nadzoru Finansowego ewidencji instrumentów finansowych. Ewidencja jest prowadzona w formie elektronicznej i zawiera dane przekazane w zawiadomieniach, oddzielnie dla każdego z emitentów, a w przypadku instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi – podmiotów ubiegających się o dopuszczenie tych instrumentów do obrotu na rynku regulowanym lub o ich wprowadzenie do alternatywnego systemu obrotu. Wpisu do ewidencji dokonuje się w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania zawiadomienia. Ewidencja Instrumentów Finansowych jest udostępniana do publicznej wiadomości w siedzibie Komisji i na jej stronie internetowej.


Ewidencja certyfikatów inwestycyjnych

Certyfikaty inwestycyjne to papiery wartościowe emitowane przez zamknięte fundusze inwestycyjne. Są one papierami wartościowymi na okaziciela, dlatego mogą być notowane na giełdzie. Tak jak inne papiery wartościowe notowane na giełdzie, podlegają one codziennej wycenie rynkowej na sesjach giełdowych. Innym rodzajem wyceny certyfikatów inwestycyjnych jest ta, której cyklicznie dokonuje ich emitent. Wycena dokonywana jest z częstotliwością określoną w statucie, lecz nie rzadziej niż raz na 3 miesiące.

Zgodnie z ustawą o funduszach inwestycyjnych z 27 maja 2004 roku (DzU nr 146 poz. 1546) prawa z certyfikatów inwestycyjnych funduszu inwestycyjnego zamkniętego, które nie mają formy dokumentu, powstają z chwilą dokonania wpisu w ewidencji uczestników funduszu i przysługują osobie w niej wskazanej jako posiadacz certyfikatu inwestycyjnego.


Rejestr krótkiej sprzedaży

Krótka sprzedaż jest jedną z najbardziej popularnych strategii inwestycyjnych, stosowanych zwłaszcza na rynku akcji. Jest to prosta strategia inwestycyjna umożliwiająca zarabianie na spadkach cen. Krótka sprzedaż wykorzystywana jest również jako składnik strategii bardziej złożonych, np. w strategiach arbitrażowych z wykorzystaniem instrumentów pochodnych oraz akcji.

Od 1 listopada 2012 r. należy stosować rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 236/2012 z 14 marca 2012 r. w sprawie krótkiej sprzedaży i wybranych aspektów dotyczących swapów ryzyka kredytowego. Zgodnie z tym rozporządzeniem, do publicznej wiadomości będą podawane pozycje od 0,5% wyemitowanego kapitału podstawowego danej spółki oraz każde 0,1% powyżej tej wartości. Zestawienie zawiera nazwę podmiotu, który osiągnął pozycję krótką netto, określenie emitenta, którego dotyczy pozycja, jej wielkość oraz datę jej wyliczenia przez podmiot obowiązany.

Urząd KNF wskazuje na obowiązek zgłoszenia KNF znacznych pozycji krótkich netto z tytułu akcji. Stosowny próg powodujący obowiązek zgłoszenia w tym przypadku wynosi 0,2% wyemitowanego kapitału podstawowego danej spółki oraz każde 0,1% powyżej tej pierwszej wartości lub spadek poniżej tego progu.


Lista maklerów papierów wartościowych

Makler papierów wartościowych to osoba, która posiada licencję wydaną przez Komisję Nadzoru Finansowego (KNF) uprawniającą do:

  • przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych (np. przekazywanie zleceń na giełdę),
  • wykonywania zleceń na rachunek nabywcy, czyli poszukiwania „drugiej strony" transakcji a także innych czynności prowadzących do faktycznego jej zawarcia,
  • nabywania i zbywania instrumentów finansowych na rachunek własny domu maklerskiego, jeżeli jest to związane z organizacją obrotu zorganizowanego (np. kupowanie i sprzedawanie akcji przez tzw. „animatorów w rynku" w celu podtrzymywania płynności obrotu).
  • oferowania instrumentów finansowych, czyli m.in. pośredniczenia w sprzedaży przez spółkę akcji nowej emisji, albo akcji które są wprowadzane na giełdę,
  • prowadzenia rachunków papierów wartościowych oraz rachunków pieniężnych służących do ich obsługi, ewidencjonowania zmian na tych rachunkach, przechowywania instrumentów finansowych,
  • organizowania alternatywnego systemu obrotu, czyli tworzenia tzw. „mini-giełd" na których transakcje są dokonywane bez pośrednictwa giełdy (dom maklerski sam znajduje „drugą stronę" dla transakcji, a nie przekazuje zlecenia „na parkiet").

Na listę maklerów może być wpisana osoba fizyczna:

  • która posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
  • która korzysta z pełni praw publicznych;
  • która nie była uznana prawomocnym orzeczeniem za winnego przestępstwa skarbowego, przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwa określone w art. 305, 307 lub 308 ustawy – Prawo własności przemysłowej, za przestępstwa określone w ustawie o giełdach towarowych lub za przestępstwa określone w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi;
  • która złożyła egzamin z wynikiem pozytywnym przed komisją egzaminacyjną dla maklerów papierów wartościowych.

Wpisu na listę maklerów dokonuje Komisja Nadzoru Finansowego na wniosek zainteresowanego, złożony w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia egzaminu z wynikiem pozytywnym, daty uznania przez Komisję uprawnień do wykonywania zawodu albo dnia zdania z wynikiem pozytywnym sprawdzianu umiejętności.

Wpis na listę maklerów może uzyskać także osoba posiadająca uprawnienia i wykonująca zawód maklera w innych państwach, jeżeli kwalifikacje takiej osoby stwierdzone przez KNF dają rękojmię należytego wykonywania zawodu.


Lista maklerów papierów wartościowych posiadających uprawnienia do wykonywania czynności doradztwa inwestycyjnego

Od 2005 roku maklerzy, którzy zdali egzamin uzupełniający, mogą doradzać w zakresie inwestycji w instrumenty finansowe – doradztwo inwestycyjne polega na wystawianiu odpłatnych rekomendacji (np. kupuj, sprzedaj, trzymaj) dotyczących papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu regulowanego (między innymi akcji notowanych na giełdzie).


Lista maklerów giełd towarowych

Makler giełd towarowych to osoba zatrudniana przez członków giełd towarowych, którymi są zarówno spółki i holdingi branżowe, jak i domy maklerskie i brokerskie. Do głównych zadań maklerów giełd towarowych należy prowadzenie transakcji kupna i sprzedaży towarów oraz instrumentów pochodnych, negocjowanie kontraktów, komunikacja z klientami i przygotowywanie rekomendacji dla klientów oraz analiz rynkowych.

Na listę maklerów giełd towarowych może być wpisana osoba fizyczna, która:

Wpisu na listę maklerów giełd towarowych dokonuje Komisja, na wniosek zainteresowanego, złożony w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia egzaminu. Uzyskanie uprawnień do wykonywania zawodu maklera giełd towarowych następuje z dniem wpisu na listę maklerów giełd towarowych. Wpis bez konieczności składania egzaminu mogą uzyskać osoby posiadające uprawnienia i wykonujące zawód maklera giełd towarowych w państwie będącym członkiem Unii Europejskiej, jeżeli ich kwalifikacje, stwierdzone przez Komisję w wyniku przeprowadzonego testu umiejętności, zapewniają należyte wykonywanie zawodu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.


Lista doradców inwestycyjnych

Doradca inwestycyjny to specjalista, który zajmuje się lokowaniem środków finansowych klienta/inwestora w akcjach, obligacjach, bonach skarbowych, kruszcach, towarach, walutach itp. w taki sposób, aby pomnożyć kapitał początkowy.

Na listę doradców może być wpisana osoba fizyczna:

  • która posiada pełną zdolność do czynności prawnych;
  • która korzysta z pełni praw publicznych;
  • która nie była uznana prawomocnym orzeczeniem za winnego przestępstwa skarbowego, przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwa określone w art. 305, 307 lub 308 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. - Prawo własności przemysłowej, za przestępstwa określone w ustawie z dnia 26 października 2000r. o giełdach towarowych lub za przestępstwa określone w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi;
  • która złożyła egzamin z wynikiem pozytywnym przed komisją egzaminacyjną dla doradców.

Wpisu na listę doradców dokonuje Komisja Nadzoru Finansowego na wniosek zainteresowanego, złożony w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia egzaminu z wynikiem pozytywnym, daty uznania przez Komisję uprawnień do wykonywania zawodu albo dnia zdania z wynikiem pozytywnym sprawdzianu umiejętności

WIĘCEJ:
- ustawa z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (DzU Nr 183, poz. 1538 ze zm.).

 

Rejestr agentów firm inwestycyjnych

Agent firmy inwestycyjnej to instytucja wprowadzona do polskiego rynku kapitałowego w ramach ustawy o obrocie instrumentami finansowym. Wniosek o wpis do rejestru agentów firmy inwestycyjnej składany jest za pośrednictwem firmy inwestycyjnej, na rzecz której mają być wykonywane czynności pośrednictwa w zakresie działalności prowadzonej przez tę firmę inwestycyjną.

Firma inwestycyjna może w drodze umowy zawartej w formie pisemnej powierzyć osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej wykonywanie stałe lub okresowe w imieniu i na rachunek firmy inwestycyjnej czynności pośrednictwa w zakresie działalności prowadzonej przez tę firmę inwestycyjną (agent firmy inwestycyjnej).

Zakazane jest pozostawanie w stosunku umownym wynikającym z umowy agencyjnej z więcej niż jedną firmą inwestycyjną. Agent firmy inwestycyjnej, który zawarł z firmą inwestycyjną umowę jest przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

WIĘCEJ: ustawa z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (DzU Nr 183, poz. 1538 ze zm.).

Rejestr agentów firm inwestycyjnych prowadzony przez KNF zawiera 2 podkategorie:

Źródło: Komisja Nadzoru Finansowego

 

Share Print