Założenie działalności gospodarczej w Rumunii

Od momentu przystąpienia Rumunii do Unii Europejskiej z początkiem 2007 r. Polacy mogą skorzystać ze swobody prowadzenia działalności gospodarczej oraz wspólnego rynku w tym kraju.

Rumunia jest atrakcyjnym obszarem działania dla polskich inwestorów. Jako członek UE ma dostęp do funduszy europejskich, oferuje dodatkowo znaczącą pomoc publiczną dla inwestorów zagranicznych, uwarunkowaną wielkością inwestycji i liczbą nowych miejsc pracy. Uruchomiony niedawno projekt www.investromania.gov.ro ma za zadanie zaprezentowanie najważniejszych sektorów, dzięki czemu inwestorzy zagraniczni mają dostęp do informacji dotyczących wielkości rynku, najważniejszych graczy na rynku, siły roboczej, możliwości eksportowych, potencjalnych dostawców i partnerów. Sześć sektorów priorytetowych w Rumunii to: IT&C, przemysł motoryzacyjny, przemysł lotniczy, przemysły kreatywne, rolnictwo i biogospodarka.

Inwestorzy zagraniczni biorą pod uwagę stosunkowo niskie koszty pracy, dobre położenie geograficzne, które stanowi korzystną bazę do ekspansji na Bałkany i do Turcji. Nie bez znaczenia są niskie podatki liniowe CIT i PIT na poziomie 16%. W 2015 r. zredukowano stawkę VAT dla żywności z 24% do 9%, w 2016  stawkę podstawową z 24%  do 20%, wprowadzając jednocześnie preferencyjną stawkę 5% w przypadku m.in. książek, podręczników, gazet i czasopism oraz mieszkań o powierzchni do 120 m.kw. Zgodnie z nowym kodeksem podatkowym od 1 stycznia 2017 r. obniżona została stawka podstawowa VAT o kolejny punkt procentowy, z 20% do 19%.

Zakładanie, funkcjonowanie i regulacje podatkowe dotyczące firm i przedstawicielstw otwieranych w Rumunii przez zagraniczne spółki i organizacje gospodarcze określa Ustawa nr 571 z dnia 22.12.2003 roku.

Spółki zagraniczne i organizacje gospodarcze mogą zakładać swoje przedstawicielstwa w Rumunii, za zgodą ministerstwa odpowiedzialnego za gospodarkę. Wydawane zezwolenia obejmują: przedmiot i warunki wykonania działalności, czas oraz siedzibę.

 

Formy prowadzenia firmy

Inwestorzy zagraniczni mogą wybrać dla swojej działalności gospodarczej dowolny rodzaj spółki spośród określonych w rumuńskim prawie. Ponadto nie ma ograniczeń w kwestii wyboru sektora gospodarki, a wszyscy inwestorzy są równo traktowani. Polaków obowiązują zatem te same przepisy prawa co obywateli tego kraju w analogicznej sytuacji.

Inwestorzy zagraniczni mogą prowadzić działalność gospodarczą, wykorzystując następujące formy organizacyjnoprawne:

  • przedstawicielstwo handlowe
  • filia spółki zagranicznej
  • europejska spółka akcyjna
  • oddział
  • spółka jawna (societate in nume colectiv – SNC)
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (societate cu raspundere limitata - SRL)
  • spółka akcyjna (societate pe actiuni – SA)
  • spółka komandytowa (societate in comandita simpla – SCS)
  • spółka komandytowo-akcyjna (societate in comandita pe actiuni – SCA)
  • spółka partnerska

Większość polskich inwestorów działających w Rumunii powołuje tam spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (SRL), ze względu na proste i szybkie procedury administracyjne (formalności trwają 14-21 dni) oraz niewielkie wymagania kapitałowe przy ich rejestracji. Taka spółka może być założona zarówno przez osoby fizyczne, jak i prawne, ale liczba wspólników nie może przekroczyć 50. Interesujące jest to, że SRL może być jednoosobowe, jednak ta sama osoba fizyczna lub prawna może być jedynym wspólnikiem tylko w jednej spółce tego typu. Odpowiedzialność za zobowiązania spółki jest ograniczona do wysokości wniesionego kapitału. Czas rejestracji wynosi przeważnie 3-4 tygodnie, choć ten proces może trwać dłużej; jest bowiem zależny od branży, w której ma funkcjonować firma i związanych z tym pozwoleń. Uzyskanie wpisu do Rejestru handlowego wiąże się z uzyskaniem decyzji sądu, publikacją w gazecie oficjalnej, a także rejestracją do celów podatkowych i statystycznych oraz ubezpieczeniem społecznym. Wymagane jest przy tym określenie takich informacji, jak: kapitał założycielski, nazwa, właściciele, zarząd, siedziba i zakres działalności nowo powstałej firmy. Jednocześnie spółki handlowe i oddziały spółek zagranicznych muszą zostać wpisane do rejestru prowadzonego przez izby przemysłowo-handlowe, właściwe ze względu na ich siedzibę. Procedura uzyskania takiego wpisu trwa około miesiąca.

Popularną formą prowadzenia działalności gospodarczej w Rumunii jest również spółka akcyjna, która musi mieć minimum dwóch akcjonariuszy, przy czym mogą to być zarówno osoby fizyczne, jak i prawne. Poza tym nie ma ograniczeń w zakresie maksymalnej liczby akcjonariuszy, a firmą może kierować zarząd lub zarząd i rada nadzorcza. Odpowiedzialność udziałowców jest ograniczona do kwoty wniesionej do kapitału akcyjnego.

Osoby wykonujące zawody wymagające specjalnych kwalifikacji, np. lekarze lub prawnicy, występując o zezwolenie, powinny legitymować się dokumentem potwierdzającym posiadane uprawnienia zawodowe. Samozatrudnienie jest zatem możliwe wyłącznie przez osoby mające udokumentowane, odpowiednie wykształcenie lub przygotowanie zawodowe (w formie stosownych studiów lub szkolenia specjalistycznego, które przeprowadziła akredytowana jednostka szkoleniowa). Akceptowane jest posiadanie 3-letniego doświadczenia w wykonywaniu danego zawodu w Rumunii potwierdzone kartą pracy (Carta de munca).

Podobnie jak w wielu innych krajach europejskich, każdy podatnik ma numer indentyfikacyjny tzw. Codul Fiscale (CUI), który stanowi odpowiednik polskiego NIP-u. Ten kod nadają oddziały terenowe Narodowej Agencji ds. Administracji Podatkowej (ANAF).

Wchodząc na nowy rynek, należy go dokładnie przeanalizować pod wieloma względami, zarówno pod względem konkurencji, jak i potencjalnych klientów. Lista firm zajmujących się badaniem rynku i badaniem sektorowym w Rumunii znajduje się w seriwisie Romania On-line. Podstawowe informacje o firmach rumuńskich można uzyskać również z Rejestru handlowego.

Kto może służyć pomocą

Pomocą w zakresie zakładania firmy mogą również służyć izby gospodarcze.

Izba Handlu i Przemysłu Rumunii (Camera de Comert si Industrie a Romaniei) – centralna i niezależna organizacja pozarządowa, której zadaniami są promocja handlu i przemysłu rumuńskiego w kraju i za granicą oraz wspieranie interesów handlowców zarówno wobec władz krajowych, jak i organizacji zagranicznych. Przy izbie tej działa Centrum Rozwoju Biznesu, które prowadzi punkt One Stop Shop (e-mail: ddab@ccir.ro), gdzie można m.in. zapoznać się z procedurą zakładania firmy. Ponadto działa tam Biuro Przedsiębiorców (Biroul Unic), które – po złożeniu przez petenta specjalnego formularza – załatwia wszystkie formalności związane z prawną rejestracją działalności, tj. rezerwuje nazwę i logo firmy, dokonuje przelewu kapitału założycielskiego, sporządza dokumenty, zakłada akta rejestracyjne, autoryzuje utworzenie firmy przez sędziego-delegata, dokonuje zapisu rejestracyjnego w Rejestrze handlowym, uzyskuje jednostkowy kod rejestracyjny, dokonuje rejestracji fiskalnej, zgłasza firmę w Monitorze Oficjalnym, dokonuje rejestracji w funduszu ubezpieczeń społecznych i zdrowia, uzyskuje wszystkie zgody oraz upoważnienia, które są wymagane do rozpoczęcia działalności.


Za niewielką opłatą dokonanie rejestracji można zlecić również regionalnej izbie handlowo-przemysłowej właściwej dla lokalizacji przyszłej spółki. Informacjami dysponuje Rumuńska Agencja ds. Inwestycji Zagranicznych – ARIS. Niekiedy inwestorzy zagraniczni korzystają z pomocy firm konsultingowych lub kancelarii adwokackich, specjalizujących się w prawie gospodarczym. Ich dane można uzyskać w Wydziale Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady Polski w Rumunii.

Przydatne linki

Informacje na temat zakładania działalności gospodarczej można znaleźć pod następującymi adresami:

Share Print