Założenie działalności gospodarczej w Słowenii

Słowenia jest jedną z najlepiej uprzemysłowionych republik byłej Jugosławii, której głównym źródłem dochodów jest przemysł (przede wszystkim przetwórczy i włókienniczy) oraz rolnictwo. Kraj ten jest członkiem Unii Europejskiej od 1 maja 2004 r., natomiast od 1 stycznia 2007 r. walutą jest Euro.

Obecnie Słowenia jest krajem otwartym dla cudzoziemców, niestosującym żadnych ograniczeń w dostępie do swojego rynku pracy. Oznacza to, że Polacy mogą podjąć tam zatrudnienie na takich samych zasadach jak Słoweńcy. Ponadto stopniowo znoszone są ograniczenia dla inwestorów zagranicznych w prowadzeniu działalności gospodarczej. Słoweński rynek charakteryzuje się z jednej strony liberalnym prawem w zakresie handlu wewnętrznego, a z drugiej, relatywnie długimi oraz kosztownymi procedurami rejestracyjnymi. Poza tym istnieje wymóg posługiwania się w przedsiębiorstwie językiem słoweńskim (również osoby na kierowniczych stanowiskach) i posiadania wszystkich dokumentów w tym języku (oryginały dokumentacji lub kopii poświadczonych notarialnie). To wszystko sprawia, że prowadzenie działalności gospodarczej w Słowenii przez zagranicznego inwestora bez pomocy tamtejszego doradcy lub wspólnika może okazać się uciążliwe.

Formy prowadzenia działalności

Słoweński porządek prawny umożliwia prowadzenie działalności gospodarczej w następujących formach prawnych:

  • firma jednoosobowa (osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą),
  • spółka komandytowa (komanditna druzba - k.d.),
  • spółka z nieograniczoną odpowiedzialnością (druzba z neomejeno odgovornostjo - d.n.o.), która jest odpowiednikiem polskiej spółki jawnej,
  • spółka cicha (tiha druzba),  specyficzna podmiot prawny, w którym współwystępują tzw. wspólnik cichy i wspólnik jawny; pierwszy z nich, wnosząc wkład na rzecz wspólnika jawnego, uczestniczy w zyskach z działalności przedsiębiorstwa prowadzonego przez wspólnika jawnego, natomiast nie ujawnia się, nie ma prawa do majątku spółki i nie odpowiada za zobowiązania spółki,
  • spółka akcyjna (delniska druzba - d.d.),
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (druzba z omejeno odgovornostjo – d.o.o.),
  • spółka komandytowo-akcyjna (komanditno akcijska druzba – k.a.d.). 

Z wyjątkiem spółki cichej  wszystkie pozostałe podmioty mają osobowość prawną, co oznacza, że mogą być właścicielami nieruchomości, zaciągać zobowiązania, skarżyć lub być skarżone, a w szczególności odpowiadają za swoje zobowiązania całym swoim majątkiem. Natomiast najatrakcyjniejszy dla zagranicznych przedsiębiorców jest odpowiednik polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Jednoosobowa działalność gospodarcza

Osoby fizyczne najczęściej wybierają prowadzenie działalności gospodarczej w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, ponieważ w prawie słoweńskim nie ogranicza to możliwości pozostawania w stosunku pracy.  Warunkiem rozpoczęcia działalności gospodarczej jest zarejestrowanie się w ewidencji przedsiębiorców, która jest prowadzona przez Agencję Ewidencji Publicznych (AJPES). Można tego dokonać również w formie elektronicznej za pośrednictwem portalu internetowego e-VEM (należącego do sieci Eu-Go). Do ewidencji nie wpisuje się jednak branż, w których wymaga się zezwolenia; jest to regulowane przez Ustawę rzemieślniczą oraz inne specjalne przepisy (wykaz takich branż opublikowany jest na stronie internetowej Agencji Republiki Słowenii ds. Promocji Gospodarczej i Inwestycji Zagranicznych oraz na stronie internetowej Izby Rzemieślniczej). Następnym krokiem jest zgłoszenie działalności do rejestru prowadzonego przez właściwy dla przedsiębiorcy Urząd Skarbowy oraz uzyskanie tam numeru NIP. Ponadto należy poinformować Zakład Ubezpieczeń Zdrowotnych o rozpoczęciu prowadzenia działalności gospodarczej, otworzyć rachunek w Funduszu Emerytalnym, a także uzyskać numer ubezpieczenia socjalnego i numer statystyczny. Niedostatki wynikające z długotrwałej procedury rejestracyjnej samozatrudnienia rekompensują niskie koszty prowadzenia działalności gospodarczej. Przedsiębiorca odpowiada całym majątkiem osobistym za zobowiązania firmy, a z przychodów rozlicza się według stawek podatku dochodowego od osób fizycznych.

Warunki prowadzenia działalności:

Zasady prowadzenia działalności dla osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą są takie same jak dla przedsiębiorstw. Przedsiębiorca może rozpocząć prowadzenie działalności jeżeli:

  • jest wpisany do ewidencji
  • jeżeli spełnia wymagania specjalnych przepisów regulujących prowadzenie określonej działalności (wykaz takich branż opublikowany jest na stronie Agencji RS ds. Promocji Gospodarczej i Inwestycji Zagranicznych i na stronie internetowej Izby Rzemieślniczej)
  • po uzyskaniu zezwolenia ze strony odpowiednich organów w przypadku, gdy przepisy prawne nakładają obowiązek jego uzyskania.

Zasady prowadzenia działalności regulują postanowienia II części Kodeksu Handlowego (Art. 71-75). Samodzielny przedsiębiorca może prowadzić działalność gospodarczą pod swoim własnym nazwiskiem (s.p.- samostojni podjetnik) lub pod zarejestrowaną nazwą firmy (posamezna firma).

Przedsiębiorca odpowiada całym swoim majątkiem osobistym za zobowiązania firmy. Z przychodów rozlicza się według stawek podatku dochodowego od osób fizycznych. W przypadku, gdy przedsiębiorca nie jest zatrudniony i prowadzona działalności będzie stanowiła podstawę jego utrzymania wówczas konieczne jest zgłoszenie informacji do ZUS.

W przypadku, gdy osoba samozatrudniona zatrudnia pracowników (i spełnia kryteria dotyczące średnich i dużych przedsiębiorstw) to konieczny jest wpis do rejestru sądowego.

Koszt rozpoczęcia własnej działalności jest niewielki i zaczyna się od 6.000 SIT (25 EUR) w zależności od rodzaju prowadzonej działalności i kosztów uzyskania poszczególnych decyzji administracyjnych. Osoba samozatrudniona może również ponieść koszty wpisu do rejestru sądowego, które wynoszą (październik 2006r.) 500 punktów za wniosek i 1500 punktów za wpis 8 tj. 9.500 SIT + 28.500 SIT +1.800 SIT= 28.000 SIT (116 EUR). W tym przypadku jest on również zobowiązany do publikacji informacji w Dzienniku Ustaw RS, która kosztuje ok. 8 SIT za 1 znak (+20% VAT).

Rejestr handlowy

W przypadku spółek, które powinny być zarejestrowane w sądzie, obowiązuje zasada, że wszystkie wymagane dokumenty muszą być oryginałami lub kopiami potwierdzonymi notarialnie. Ponadto należy je sporządzić w języku słoweńskim lub przetłumaczyć u tłumacza przysięgłego. Czas wpisu do Rejestru handlowego w Słowenii trwa od półtora do czterech miesięcy. Rejestr handlowy jest księgą publiczną, co oznacza, że dane są jawne. Każdy wpis jest publikowany w Dzienniku Ustaw. Czas wpisu wynosi około trzech tygodni. Po rejestracji otrzymuje się stempel, co pozwala na kontynuowanie procedur związanych z rozpoczęciem działalności gospodarczej. Ustawa o Rejestrze handlowym nakłada na przedsiębiorstwa obowiązek uzyskania numeru statystycznego w ciągu pięciu dni od rejestracji w sądzie. W tym celu należy wypełnić formularz wymagający szczegółowego przedstawienia informacji dotyczących kapitału, rodzaju prowadzonej działalności, siedziby itp., oraz przedłożyć kopię dokumentu rejestracyjnego. Dzięki temu uzyskuje się numer identyfikacyjny, bez którego nie można rozpocząć działalności gospodarczej; należy go używać zawsze do przesyłania danych o firmie. Następnie Urząd Statystyczny przesyła komunikat o zarejestrowaniu przedsiębiorstwa do Izby Gospodarczej w Słowenii, w której członkostwo jest obowiązkowe. W terminie ośmiu dni od rejestracji w sądzie, firma musi zostać zgłoszona w odpowiednim dla jego siedziby Urzędzie Podatkowym, gdzie otrzymuje numer identyfikacji podatkowej (davcne stevilke). Pozwala to również na uzyskanie numeru ubezpieczenia socjalnego i konta, na które przekazywane są miesięczne wpłaty na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, zdrowotne, inwalidzkie, macierzyńskie i na ubezpieczenie dla bezrobotnych.

Zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej wydaje również urząd administracyjny LOSA, który przeprowadza inspekcje w celu określenia, czy przedsiębiorstwo spełnia określone wymagania. Są to kontrole: pożarowe, zdrowotne i/lub pracownicze. Liczba dokumentów, które trzeba przedstawić LOSA, dochodzi nawet do 30, dlatego ta procedura może trwać nawet kilku miesięcy. Opłata zależy od liczby koniecznych inspekcji. Każda działalność i każda lokalizacja wymaga osobnej zgody LOSA. Zmiana wymaga takiego samego postępowania administracyjnego. Ministerstwo Gospodarki stworzyło wraz z Centrum Rozwoju Przedsiębiorczości specjalny portal internetowy, który umożliwia ściągnięcie wszystkich potrzebnych formularzy oraz elektroniczną rejestrację (jest to należący do sieci Eu-go e-VEM). W celu uniknięcia podwójnego opodatkowania stosowana jest metoda wyłączenia z progresją. Oznacza to, że dochód zagraniczny jest zwolniony z podatku w Polsce. Jednakże dla ustalenia stawki podatku od pozostałego dochodu – osiągniętego w Polsce – stosuje się stawkę właściwą dla całego dochodu, tj. łącznie z tym osiągniętym za granicą.

Więcej informacji znajduje się w publikacji pt. Ramy prawne prowadzenia działalności gospodarczej w Słowenii - do pobrania ze strony Ambasady RP w Lublanie.

Przydatne linki

Dalsze informacje można znaleźć pod następującymi adresami:

Share Print