Kontrola PIH (Państwowej Inspekcji Handlowej)

Jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarcza, zarówno produkcyjną, handlową lub usługową musisz się liczyć z kontrolami nie tylko z urzędu skarbowego czy ZUS, ale także z kontrolą Państwowej Inspekcji Handlowej (PIH). Dba ona o interesy konsumentów (Twoich klientów) oraz interes gospodarczy państwa.  PIH kontroluje wszystkich przedsiębiorców zarówno producentów, prowadzących działalność handlową jak i świadczących usługi.

Nie możesz być kontrolowany przez PIH, gdy Twoja działalność ma związek z:

  • produkcją i handlem energią,
  • usługami pocztowymi,
  • usługami bankowymi,
  • usługami ubezpieczeniowymi,
  • usługami naukowo-badawczymi,
  • usługami edukacyjnymi,
  • ochroną zdrowia i opieką społeczną,
  • nawozami i środkami wspomagającymi ochronę roślin,
  • terenami zamkniętymi podległych ministerstwom: MSWiA, MON i MS.

Kontrola może dotyczyć:

  • legalności i rzetelności działania przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w zakresie produkcji, handlu i usług,
  • produktów wprowadzonych do obrotu (zgodność produktów z normami unijnymi),
  • produktów w zakresie spełniania ogólnych wymagań dotyczących ich bezpieczeństwa,
  • produktów znajdujących się w obrocie handlowym lub przeznaczonych do wprowadzenia do takiego obrotu (także w zakresie oznakowania i zafałszowań),
  • świadczonych usług,
  • podania cen produktów i usług w widocznym miejscu,
  • przestrzegania przez sprzedawców detalicznych i sprzedawców hurtowych przepisów o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (informowanie klientów o kosztach recyklingu oraz punktach zbierania zużytego sprzętu).

Uwaga! PIH nie kontroluje jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych u producentów oraz kontroli jakości zdrowotnej środków spożywczych.  

Dowiedź się także jakie jeszcze urzędy mogą kontrolować przedsiębiorcę.

Pamiętaj! Przygotuj wszystkie dokumenty związane z działalnością gospodarczą, wszystkie zgody, koncesje, umowy najmu, akt własności budynku, dokumenty dotyczące zatrudnienia pracowników.

Prawa Inspekcji Handlowej

Kontrola może być uproszczona lub zwykła. Uproszczona zbiera informacje na temat zagrożeń dla praw lub interesów konsumentów albo zagrożeń dla interesu gospodarczego państwa. Taka kontrola ma mniejsze uprawnienia (nie może np. pobierać próbek produktów). Może spowodować kontrolę zwykłą, gdystwierdzone zostaną duże nieprawidłowości.

Kontrola może być przeprowadzona bez jakiegokolwiek zawiadomienia. Urzędnik musi jednak pokazać swoją legitymację służbową ze zdjęciem i upoważnieniem zawierającym datę kontroli, przewidywany termin zakończenia, jej przedmiot i zakres.  

Inspektorzy podczas kontroli mogą:

  • badać wszystkie dokumenty, ewidencje, akta oraz żądać sporządzenia kopii a nawet tłumaczeń na język polski przez tłumacza przysięgłego,
  • oglądać cały teren firmy, wszystkie obiekty, pomieszczenia, środki transportu, magazyny, produkty,
  • badać istniejące w firmie procedury, przebieg czynności np. produkcyjnych,
  • legitymować pracowników w celu stwierdzenia ich tożsamości,
  • żądać niezwłocznego usunięcia uchybień porządkowych i organizacyjnych,
  • żądać pisemnych i ustnych wyjaśnień w sprawach objętych zakresem kontroli,
  • przesłuchiwać osoby w charakterze strony, świadka lub biegłego,
  • zasięgać opinii biegłych,
  • zabezpieczać dowody, produkty, pomieszczenia i środki przewozowe,
  • pobierać próbki produktów do badań (nieodpłatnie),
  • sprawdzić rzetelność obsługi poprzez dokonanie zakupu produktu lub usług,
  • zbierać inne niezbędne materiały oraz działania związane z zakresem kontroli,
  • zabezpieczać dowody na czas niezbędny dla realizacji zadań kontroli.

Uwaga! Jeżeli w toku kontroli został zakupionyprodukt, to PIH zwraca go, gdy jest niezniszczony (nienaruszony) albo zwraca za niego równowartość pieniężną.  

Zakończenie kontroli

Po zakończonej kontroli sporządzany jest protokół. Masz prawo zgłosić do niego swoje zastrzeżenia. Jeśli zostaną stwierdzone nieprawidłowości, to w protokole znajdą się zalecenia, które musisz wykonać – usunąć uchybienia. Jeśli ich nie usuniesz, narażasz się na karę grzywny. Jeśli nieprawidłowości są bardzo poważne, sąd może wymierzyć karę pozbawienia wolności do lat dwóch.

Decyzja z natychmiastową wykonalnością

Jeżeli kontrola wykaże rażące zaniedbania w zakresie objętym kontrolą (np. działalność stwarza bezpośrednie zagrożenia dla konsumentów), to wojewódzki inspektor może wydać decyzje (w trakcie kontroli) o ograniczeniu wprowadzania do obrotu produktów, wstrzymaniu wprowadzania do obrotu,wycofania z obrotu produktów, wstrzymaniu świadczenia usług bądź niezwłocznego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. 

Kary

Inspektor handlowy może ukarać mandatem (kara grzywny) m.in. za:

  • wprowadzenie do obrotu towaru bez wymaganych oznaczeń,
  • nieuwidacznianie w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług cen,
  • nieuwidacznianie w miejscu sprzedaży informacji o szkodliwości spożywania alkoholu,
  • sporządzanie przy wykonywaniu przepisów z zakresu prawa pracy umowy lub innego dokumentu wyłącznie w języku obcym,
  • nieusunięcie uchybień porządkowych lub organizacyjnych stwierdzonych w toku kontroli PIH,
  • wprowadzenie do obrotu kosmetyków błędnie oznakowanych,
  • wadliwe lub uszkodzone opakowania,
  • oznaczanie wyrobów znakiem zgodności z Polską Normą bez uzyskania certyfikatu zgodności upoważniającego do takiego oznaczenia.

Za towary niewłaściwie oznakowane (błędna data, przydatności produktu) możesz dostać mandat karny w wysokości maksymalnie 500 zł.

Uwaga! Jeśli prowadzisz sprzedaż towarów lub usług, to masz obowiązek umieścić w widocznym miejscu, czytelnie cenę towaru lub usługi (nie musi być ona umieszczona na każdym produkcie). Za złamanie tego przepisu może grozić kara nawet do 20 tys zł (jeszcze większa w przypadku recydywy).

Za uniemożliwienie albo utrudnianie inspektorowi przeprowadzenia czynności kontrolnych, przedsiębiorca może podlegać karze aresztu do 30 dni albo karze grzywny w wysokości do 5 tys. zł.

Podstawa prawna

Share Print