Nowe zasady zatrudniania cudzoziemców od 2018 roku

Planujesz zatrudnić cudzoziemców? Od 2018 roku zmieniają się zasady przyjmowania cudzoziemców do wykonywania pracy sezonowej i krótkoterminowej w Polsce.

Najważniejsze zmiany to:

  • wprowadzenie dodatkowego typu zezwolenia – na pracę sezonową, które będzie wydawane przez starostę. Cudzoziemiec będzie mógł wykonywać pracę sezonową przez 9 miesięcy w roku kalendarzowym;
  • wprowadzona zostanie nowa formuła oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, która jest wzorowana na dotychczas obowiązującej procedurze (uproszczonej), ale z pewnymi modyfikacjami. Chodzi tu m.in. o wprowadzenie mechanizmów zabezpieczających przed nadużyciami w przypadku pracy krótkoterminowej dla obywateli 6 państw: Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji oraz Ukrainy, pracujących na podstawie oświadczeń zarejestrowanych w powiatowym urzędzie pracy;
  • wprowadzenie dodatkowych wymogów w procedurze ubiegania się o pozwolenie na pracę zgodnie z zasadami ogólnymi.

Zobacz szczegółowe informacje na temat zmian zasad zatrudniania cudzoziemców na stronach Ministerstwa, Rodziny Pracy i Polityki Społecznej

Zezwolenie na pracę sezonową

Obok obecnych zezwoleń na pracę, które mogą zostać wydane przez wojewodę na okres do trzech lat, wprowadzone zostało zezwolenie na pracę sezonową. Zezwolenie na pracę sezonową będzie wydawał starosta właściwy ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, na okres do dziewięciu miesięcy w roku kalendarzowym. Okres liczony jest od daty wjazdu cudzoziemca do Polski dla cudzoziemców przebywających poza granicami kraju. W przypadku cudzoziemców przebywających w Polsce na podstawie innego dokumentu pobytowego niż zezwolenie na pracę sezonową, będzie liczył się okres wykonywania pracy bez daty pierwszego wjazdu.

Zezwolenie na pracę sezonową będzie obejmować trzy sektory, w których prace mają charakter sezonowy – rolnictwo, ogrodnictwo oraz turystykę. Szczegółowe prace zostaną wskazane w rozporządzeniach zgodnie z klasyfikacją PKD.

O zezwolenie na pracę sezonową będą mogli się ubiegać obywatele wszystkich państw trzecich (pozaunijnych i Europejskiego Obszaru Gospodarczego). Jest to rozszerzenie zakresu w stosunku do wykorzystywanego obecnie systemu oświadczeń, który obejmuje obywateli tylko sześciu wybranych krajów.

W stosunku do obywateli 6 państw (Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji oraz Ukrainy), które korzystają obecnie z tzw. procedury oświadczeniowej, w przypadku pozwoleń na pracę sezonową stosowane będą uproszczenia. Będą one polegać na zwolnieniu z tzw. testu rynku pracy (informację starosty o niemożliwości znalezienia odpowiedniego pracownika w kraju), możliwości uzyskania wpisu wielosezonowego (do 3 lat) a także na możliwości powierzenia innej pracy niż sezonowa na okres do 30 dni.

Zezwolenie na pracę sezonową wydawane będzie, jeżeli:

  • wysokość wynagrodzenia, określona w umowie z cudzoziemcem, nie będzie niższa od wynagrodzenia pracowników wykonujących w tym samym wymiarze czasu pracę porównywalnego rodzaju lub na porównywalnym stanowisku;
  • podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi dołączył do wniosku o wydanie zezwolenia na pracę sezonową wynik tzw. testu rynku pracy, czyli informację starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy (nie dotyczy to obywateli Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji oraz Ukrainy pracujących na podstawie zezwolenia na pracę sezonową)

Zezwolenie na pracę sezonową będzie wydawane dla określonego cudzoziemca i będzie wskazywać przedsiębiorcę powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, najniższe wynagrodzenie cudzoziemca, wymiar czasu pracy albo liczbę godzin pracy w tygodniu lub miesiącu, rodzaj umowy będącej podstawą wykonywania pracy oraz okres ważności zezwolenia. Jeżeli zezwolenie dotyczyć ma pracy cudzoziemca w charakterze pracownika tymczasowego, w zezwoleniu na pracę będzie określany także pracodawca użytkownik.

Przedsiębiorca powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi na podstawie zezwolenia na pracę sezonową będzie mógł, pod pewnymi warunkami, powierzyć mu pracę innego rodzaju niż w rolnictwie, turystyce, i ogrodnictwie, na okresy nie dłuższe niż łącznie 30 dni w ciągu ważności zezwolenia.

Możliwe będzie co najmniej jednokrotne przedłużenie zezwolenia w celu pracy sezonowej, kiedy cudzoziemiec zachowuje prawo do pracy, oraz jednokrotna zmiany pracodawcy bez konieczności opuszczania przez cudzoziemca kraju (jeżeli będzie się to mieściło w maksymalnym okresie pracy sezonowej). Wcześniej, zmiana pracodawcy nie była możliwa.

Obowiązkiem pracodawcy będzie również złożenie oświadczenia dotyczącego zapewnienia cudzoziemcowi zakwaterowania na terytorium Polski oraz przekazania powiatowemu urzędowi pracy informacji o adresie jego zamieszkania w Polsce.

Po przyjeździe cudzoziemca, konieczne będzie zawarcie umowy w formie pisemnej dotyczącej lokalu

Procedura ubiegania się o pozwolenie sezonowe będzie przebiegała następująco:

  • Wniosek o zezwolenie będzie składany przez podmiot powierzający pracę do starosty, a w praktyce do powiatowego urzędu pracy, gdzie sprawdzane będą warunki powierzenia pracy.
  • Jeżeli będą one spełnione, wniosek będzie wpisany do ewidencji wniosków w sprawie pracy sezonowej, do której dostęp będą posiadali także konsulowie. Cudzoziemiec otrzyma od pracodawcy wydane przez PUP zaświadczenie o wpisaniu wniosku do tej ewidencji oraz o zawartych we wniosku o wydanie zezwolenia na pracę sezonową warunkach, i na tej podstawie będzie starał się o uzyskanie wizy na wjazd.
  • Po przyjeździe na terytorium RP, gdy cudzoziemiec stawi się u pracodawcy, wydawane będzie przez starostę zezwolenie na pracę sezonową, uprawniające do legalnego wykonywania pracy. W tym przypadku nie przewiduje się sprawdzenia dodatkowych warunków, jedynie przedstawienie potwierdzenia wjazdu cudzoziemca oraz informacji o adresie jego zamieszkania w trakcie pobytu na terytorium Polski.

Nowe przepisy zakładają ułatwienia dla pracodawców, którzy w kolejnych latach będą zatrudniać do prac sezonowych te same osoby. W pierwszej kolejności będą rozpatrywane wnioski o wydanie zezwolenia dla cudzoziemców, którzy co najmniej raz w okresie 5 lat poprzedzających złożenie wniosku wykonywali pracę na rzecz danego podmiotu na podstawie zezwolenia na pracę sezonową, jeżeli praca będzie wykonywana w ramach umowy o pracę.

Praca na podstawie wpisanego do ewidencji oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi

Tak jak do tej pory, możliwa będzie również praca krótkoterminowa, inna niż prace sezonowe, na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi składanych do powiatowego urzędu pracy. Oświadczenia będą wpisywane do ewidencji oświadczeń.

W tym trybie pracę podejmować będą obywatele Armenii, Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji oraz Ukrainy.

W wyjątkowych sytuacjach, Minister pracy może zdecydować, zgodnie z potrzebami rynku pracy, o możliwości zatrudniania obywateli innych państw.

Tak jak dotychczas, cudzoziemiec będzie mógł wykonywać pracę bez zezwolenia na pracę w związku z oświadczeniem o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi (lub kilkoma takimi oświadczeniami) przez okres nie przekraczający łącznie 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy.

Treść oświadczenia będzie podobna do dotychczasowej. Pojawią się jednak nowe przesłanki, które mogą zdecydować o odmowie wpisania oświadczenia do ewidencji. Przesłanki te to m.in.: wcześniejsze kary za nielegalne zatrudnianie cudzoziemców, zaległości w opłacaniu składek ZUS czy podatków.

Oświadczenie będzie poddane weryfikacji. Na podstawie wpisanego oświadczenia cudzoziemiec będzie mógł wystąpić o wydanie stosownej wizy.

Procedura wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji będzie przebiegała analogicznie do obecnych rozwiązań w tym zakresie, z modyfikacjami niezbędnymi dla uwzględnienia nowych elementów postępowania.

  • Podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi będzie składał oświadczenie do powiatowego urzędu pracy, gdzie będzie ono poddane weryfikacji.
  • Jeżeli nie zaistnieje żadna z okoliczności uzasadniających odmowę, oświadczenie będzie wpisane do ewidencji oświadczeń, co będzie równoznaczne z pozytywnym załatwieniem sprawy.
  • Oświadczenie wpisane do ewidencji podmiot powierzający pracę będzie przekazywał cudzoziemcowi.
  • Na podstawie wpisanego oświadczenia cudzoziemiec będzie mógł wystąpić o wydanie stosownej wizy do konsula.

Pracodawca zatrudniający cudzoziemca na podstawie oświadczenia będzie musiał zawiadomić powiatowy urząd pracy o podjęciu pracy najpóźniej w dniu, w którym ono nastąpi, a także o niepodjęciu w terminie 7 dni od dnia wskazanego w oświadczeniu.

Opłaty za złożenie wniosku o zezwolenie na pracę sezonową oraz w związku z rejestracją oświadczenia wyniosą 30 zł.

Uwaga! Nowe przepisy wprowadziły obowiązek zawarcia z cudzoziemcem umowy w formie pisemnej oraz przedstawienia cudzoziemcowi przed podpisaniem umowy jej tłumaczenia na język zrozumiały dla cudzoziemca w przypadku powierzenia pracy cudzoziemcowi zwolnionemu z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.  Do tej pory taki obowiązek dotyczył tylko procedury zezwolenia na pracę na zasadach ogólnych.

Jeśli pracownikowi zatrudnionemu według procedury oświadczeniowej kończy się okres wizy, a pracodawca ubiega o zezwolenie na pracę dla niego i złożył odpowiedni wniosek, cudzoziemiec będzie mógł legalnie pracować w trakcie rozpatrywania wniosku (oczywiście o ile nie będzie on wadliwie złożony).

„Klasyczne" zezwolenia na pracę

Nowe przepisy wprowadzają również zmiany w procedurze ubiegania się o pozwolenie na pracę na tzw. zasadach ogólnych. Tutaj wprowadzono m.in. możliwość kontroli kwalifikacji cudzoziemca sytuacji, gdy wydanie zezwolenia jest uzależnione od uzyskania informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy.

Ma to na celu wyeliminowanie nadużyć polegających na sztucznym zawyżaniu wymagań na danym, nawet prostym stanowisku pracy, którego celem było wykazanie, że w kraju nie ma kandydatów o odpowiednich kwalifikacjach do podjęcia danej pracy).

Nowością jest również objęcie komplementariuszy w spółkach komandytowych i komandytowo-akcyjnych oraz prokurentów wymogiem posiadania zezwolenia na pracę na takich samych zasadach, jak członkowie zarządu w zarządach osób prawnych. Ma to na celu ograniczenie liczby przypadków, gdy tworzenie wspomnianych spółek lub udzielanie prokury miało na celu obchodzenie wymogu uzyskania zezwolenia na pracę. Do tej pory obowiązek ten dotyczył tylko pełnienia funkcji w zarządach osób prawnych wpisanych do KRS

Rejestr pracy cudzoziemców

Stworzony zostanie rejestr pracy cudzoziemców.  Będzie zawierał informacje dotyczące klasycznych zezwoleń na pracę, zezwoleń na pracę sezonową, oświadczeń składanych w celu dokonania wpisu do ewidencji oraz informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych na lokalnym rynku pracy.

Limity

Nowe przepisy dają możliwość ministrowi pracy ustanawiania limitów wydawania w danym roku kalendarzowym: zezwoleń na pracę, zezwoleń na pracę sezonową oraz wpisywania do ewidencji oświadczeń o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi. Limity będą mogły dotyczyć poszczególnych województw, zawodów, rodzajów umów, na podstawie których cudzoziemcowi może zostać powierzone wykonywanie pracy, lub rodzajów działalności podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi według klasyfikacji PKD.

Dodatkowe informacje

  • Zgodnie z nowymi przepisami, urzędy wydające zezwolenia/decydujące o wpisie do rejestru oświadczeń o powierzeniu pracy cudzoziemcowi będą mogły odmówić wydania zezwolenia jeśli przedsiębiorca nie ma środków na wypłaty dla cudzoziemców albo np. zalega z ZUS czy podatkami.
  • Do końca 2018 r. praca cudzoziemca będzie mogła być wykonywana na  podstawie oświadczeń zarejestrowanych przez PUP w 2017 r. Wnioski o wydanie wizy w związku z oświadczeniem zarejestrowanym w 2017 r. będą rozpatrywane na dotychczasowych zasadach, jeśli zostaną złożone przed 31 października 2018 r. Od 1 stycznia 2018 r. oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi będą rejestrowane tylko w przypadku prac nie-sezonowych wykonywanych przez obywateli tych samych 6 państw (do 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy).

Podsumowanie

Najważniejsze zmiany od 1 stycznia 2018 r.

Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy  
cudzoziemcowi:

  • zawężenie do prac, które nie będą objęte zezwoleniem na pracę sezonową;
  • wprowadzenie przesłanek odmowy rejestracji oświadczenia;
  • odmowa wydawana w formie decyzji administracyjnej, z możliwością odwołania się do organu drugiej instancji – ministra właściwego ds. pracy;
  • wpłata – 30 zł;
  • obowiązki informacyjne podmiotu  –  poinformowanie o podjęciu (najpóźniej w dniu  rozpoczęcia  pracy) lub niepodjęciu pracy przez cudzoziemca  (w terminie 7 dni od daty rozpoczęcia pracy wskazanej w oświadczeniu);  
  • doprecyzowanie sposobu zliczania okresów wykonywania pracy na podstawie oświadczenia – pod uwagę będą brane  okresy,  na  jakie  oświadczenie  zostało  zarejestrowane.  

Zezwolenie na pracę sezonową:

  • wydaje starosta (powiatowy urząd pracy);
  • instrument przeznaczony dla wszystkich cudzoziemców z państw spoza UE/EOG;
  • w  przypadku ubiegania się o zezwolenie dla obywateli 6 państw (objętych systemem oświadczeniowym) nie ma konieczności uzyskania informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych;
  • dotyczy prac w sektorach uznanych za sezonowe;
  • uprawnia do pracy przez okres 9 miesięcy w roku kalendarzowym;
  • wpłata – 30 zł; 
  • wydawane w formie decyzji administracyjnej, w przypadku odmowy możliwość odwołania się do organudrugiej instancji – ministra właściwego ds. pracy;
  • po przyjeździe cudzoziemca pracodawca jest zobowiązany do poinformowania o tym powiatowego urzędu pracy i podania adresu zamieszkania cudzoziemca. Dopiero po spełnieniu tego obowiązku urząd wydaje zezwolenie na pracę sezonową uprawniające cudzoziemca do pracy;
  • w kolejnych latach współpracy z danym cudzoziemcem można ubiegać się o tzw. wpis wielosezonowy (do 3 lat);
  • cudzoziemiec może pracować w trakcie oczekiwania na zezwolenie na pracę sezonową, czyli po poinformowaniu urzędu przez podmiot o przyjeździe cudzoziemca.Praca musi być jednak wykonywana na warunkach określonych w zaświadczeniu o wpisie wydanym wcześniej przez urząd;
  • cudzoziemiec może także pracować w trakcie oczekiwania na przedłużenie zezwolenia na pracę sezonową u tego samego pracodawcy. Natomiast u nowego pracodawcy – 30 dni.

 

W przypadku wszystkich instrumentów dopuszczających do rynku pracy, wprowadzono nową przesłankę odmowy, gdy okoliczności sprawy wskazują, iż uzyskane zezwolenie/oświadczenie może zostać wykorzystane niezgodnie z celem lub uzyskane jest dla pozoru. Dotyczy to np. takich sytuacji, gdy podmiot nie ma zamiaru lub możliwości powierzenia pracy cudzoziemcowi, nie posiada środków na pokrycie zobowiązań wynikających z zatrudnienia, zalega z odprowadzaniem składek na ubezpieczenie społeczne, zalega z uiszczeniem podatków.

Podstawa prawna

Share Print