Ułatwienia w dochodzeniu wierzytelności

W czerwcu 2017 roku wprowadzone zostały zmiany ułatwiające dochodzenie wierzytelności oraz zabezpieczające terminowe regulowanie zobowiązań. Zmiany przepisów obejmują wszystkich przedsiębiorców, niezależnie od liczby zatrudnianych osób czy też branży, w której prowadzą działalność gospodarczą. Głównym celem jest wzmocnienie praw i gwarancji wierzycieli, zwłaszcza spośród małych i średnich przedsiębiorców.  

Jeżeli masz kłopoty z otrzymaniem swojego wynagrodzenia albo nie masz pewności czy kontrahent jest uczciwy, to nowo wprowadzone instrumenty prawne z pewnością Ci pomogą. Wprowadzono m.in:

  • możliwość uzyskania informacji z różnych rejestrów w jednym miejscu,
  • nowy rodzaj rejestru zadłużonych dla podmiotów mających zaległości podatkowe, celne i inne o charakterze publicznoprawnym,  
  • ochronę dla podwykonawców przy umowach o roboty budowlane,
  • podwyższono próg dopuszczalności postępowania uproszczonego do 20 000 zł,
  • ułatwiono dostęp do pozwów grupowych,
  • zmiany w odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych wymuszające zawieranie ugody zamiast występowania na drogę sądową. 

Roboty budowlane

Zmiany dotyczą umowy o roboty budowlane zawarte w Kodeksie cywilnym i relacji pomiędzy inwestorem, wykonawcą i podwykonawcą. Najważniejsza sprawa związana jest z wprowadzeniem odpowiedzialności solidarnej inwestora i wykonawcy za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy.

Zgodnie z nowymi przepisami, inwestor odpowiada solidarnie z wykonawcą (generalnym wykonawcą) za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy z tytułu wykonanych przez niego robót, których szczegółowy przedmiot został zgłoszony (w fromie pisemnej) inwestorowi przez wykonawcę lub podwykonawcę przed przystąpieniem do ich wykonywania. W ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia inwestorowi zgłoszenia, inwestor może złożyć podwykonawcy i wykonawcy sprzeciw (pisemny) wobec wykonywania tych robót przez podwykonawcę. Złożenie sprzeciwu usuwa domniemanie zgody inwestora na podwykonawcę (i solidarną odpowiedzialność). Do zadziałania solidarnej odpowiedzialności nie jest wymagane dodatkowe zgłoszenie, jeżeli inwestor i wykonawca określili w umowie (głównej), zawartej w formie pisemnej, szczegółowy przedmiot robót budowlanych wykonywanych przez oznaczonego podwykonawcę.

Do tej pory, aby zgłosić podwykonawcę, trzeba było przedstawić inwestorowi umowę z podwykonawcą lub jej projekt wraz z dokumentacją projektową. Obecnie wystarczy przedstawienie szczegółowego przedmiotu robót budowlanych.

Inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy do wysokości sumy ustalonej w umowie między podwykonawcą a wykonawcą.

Utworzenie Rejestru Należności Publicznoprawnych (RNP)

Zmiany w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wprowadzają nowy rejestr zawierający dane o dłużnikach zalegających z płatnościami o charakterze publicznoprawnym tj. zaległościami podatkowymi, celnymi, karami administracyjnymi lub grzywnami.

Każdy kto ma zaległości wobec naczelnika urzędu skarbowego (wierzyciela) albo samorządu terytorialnego, a jego dług wraz z odsetkami będzie wynosił minimum 5000 zł zostanie wpisany do rejestru. 

Najpierw jednak dłużnik dostanie pismo z informacją o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze. Po 30 dniach następuje wpis. Od wpisu można złożyć sprzeciw jeżeli dług nie istnieje lub jest błędna jego  wysokość.  

Podstawą wpisu są dokumenty, na postawie których może zostać wystawiony tytuł wykonawczy np. decyzja, postanowienie, ostateczne orzeczenie, mandat karny.

Nie wprowadza się do rejestru danych jeżeli została wniesiona skarga do sądu administracyjnego do czasu zakończenia postępowania.

Do RNP wpisywać może albo naczelnik urzędu skarbowego jako wierzyciel albo jednostka samorządu terenowego (jeżeli posiada zgodę rady gminy, rady powiatu albo sejmiku województwa). Od wpisu można złożyć sprzeciw przez cały okres, w którym dane będą tam umieszczone. Sprzeciw będzie rozpatrywał wierzyciel, wydając postanowienie, od którego można się odwołać.  

Dane z rejestru mogą być udostępniane podmiotowi zainteresowanemu oraz niektórym organom państwowym np. sądom, prokuraturze, biurom informacji gospodarczej, CBA. Udostępnienie odbywa się drogą elektroniczną.

Wykreślenie z rejestru jest możliwe po zapłacie należności lub wygaśnięciu zobowiązania.

Pozyskiwanie z RNP informacji o dłużnikach jest bezpłatne. Za rejestr odpowiada Krajowa Administracja Skarbowa. Wpisy do RNP będą umieszczane od 1 stycznia 2018 r.

Biura informacji gospodarczej (BIG)

Biura informacji gospodarczej (BIG) otrzamają dotęp do Rejestru Należności Publicznoprawnych z możliwością otrzymania informacji o konkretnym podmiocie, na zlecenie swojego klienta. Biura mają również prawo wystawienia dokumentu potwierdzającego, czy i jakie dane o konkretnym podmiocie znajdują się w rejestrze lub kilku rejestrach. Biura będą przekazywać między sobą informacje o zobowiązaniach konkretnego przedsiębiorcy, na podstawie jednego wniosku klienta.  

Wystarczy mieć numer NIP i można uzyskać informacje o przedsiębiorcy, które znajdują się w danym biurze ale również we wszystkich innych biurach. Od 2018 r. BIG będą mogły przekazywać informacje dostępne w Rejestrze Należności Publicznoprawnych (RNP) oraz Centralnym Rejestrze Restrukturyzacji i Upadłości (CRRiU). Dodatkowo zostały wprowadzone uprawnienia biur do korzystania z ogólnodostępnych danych zawartych w rejestrach publicznych: KRS, CEIDG, REGON oraz PESEL.

Jeżeli zgłosisz się do BIG, możesz otrzymać informacje także na swój temat jako przedsiębiorcy, które znajdują się w różnych rejestrach. Możesz otrzymać dokument (w formie dokumentu elektronicznego albo wydruku) potwierdzający, czy i jakie dane znajdują się w rejestrze lub w rejestrach. Dokument taki będzie mógł uzyskać jedynie sam zainteresowany.

Dowiedz się więcej w artykule: Biura informacji gospodarczej

Zmiany w postępowaniu uproszczonym (Kodeks postępowania cywilnego)

Została podniesiona z obecnej kwoty 10.000 zł do 20.000 zł wartości przedmiotu sporu dla spraw rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym. Celem zmiany jest ułatwienie dostępu do sądowego rozstrzygnięcia sporów wynikających z umów uwzględniając większy zakres przedmiotowy spraw. Dzięki takiemu rozwiązaniu będzie możliwe szybsze zakończenie sporu oraz mniejsze koszty postępowania sądowego.

Dochodzenie roszczeń w postępowaniu grupowym

Zwiększony został zakres spraw mogących być przedmiotem postępowania grupowego min. o sprawy z zakresu ochrony dóbr osobistych wynikających z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, w tym roszczeń przysługujących osobom najbliższym poszkodowanego, zmarłego wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. Dodatkowo można dochodzić roszczeń, które pochodzą z niewykonania albo nienależytego wykonania umowy lub też bezpodstawnego wzbogacenia się, w tym w szczególności roszczenia z tytułu nienależnego świadczenia.

W sprawach o roszczenia pieniężne postępowanie grupowe będzie dopuszczalne, gdy wysokość roszczenia każdego członka grupy została ujednolicona poprzez zrównanie wysokości roszczenia dochodzonego przez członków grupy lub podgrupy.
W sprawach o roszczenia pieniężne powództwo może ograniczać się do żądania ustalenia odpowiedzialności pozwanego za określone zdarzenie lub zdarzenia.

Dopuszczalność postępowania grupowego będzie rozstrzygana na posiedzeniu niejawnym ( a nie na rozprawie sądowej). Pozew zostanie odrzucony,  jeżeli sprawa nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu grupowym.

Publikację ogłoszenia o wszczęciu postępowania grupowego będzie można zamieścić w sposób najbardziej odpowiedni dla danej sprawy po to aby poinformować o sprawie największą grupę zainteresowanych np. stronach Biuletynu Informacji Publicznej właściwego sądu, na stronach internetowych stron, ich pełnomocników, w prasie o zasięgu ogólnokrajowym bądź lokalnym.

Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Celem zmian jest doprowadzenie do tego, aby większa ilość spraw była załatwiana przez urzędy w drodze zawarcia ugody, a nie w drodze procesu sądowego. Dzięki czemu spory cywilnoprawne z podmiotami publicznymi będzie można szybciej zakończyć a rozwiązanie takie będzie tańsze. Urząd będzie musiał najpierw dokonać oceny, że skutki ugody będą korzystniejsze niż prawdopodobny wynik postępowania sądowego albo arbitrażowego. Ocena skutków ugody musi być zawarta na piśmie i uwzględniać okoliczności sprawy. Osoba reprezentująca jednostki sektora finansów publicznych nie będzie narażona na zarzut działania na szkodę finansów publicznych.

Share Print