Before You Start Before You Start
Starting a Business Starting a Business
Tax obligations Tax obligations
Social security Social security
Running a business Running a business
Closing a business Closing a business

Poręczenie

Poręczenie jest umową, w której osoba trzecia zobowiązuje się spłacić dług, gdyby nie zrobił tego dłużnik. Oznacza to, że wierzyciel najpierw może żądać spłaty długu od dłużnika (strony umowy sprzedaży), a jeżeli ten nie spłaci długu w terminie, może tego żądać od poręczyciela.  Jest to zobowiązanie solidarne. Oznacza to, że jeżeli w umowie poręczenia nie ustalono inaczej, jako wierzyciel możesz się domagać spłaty zobowiązania zarówno od dłużnika, jak i od poręczyciela.

Umowa poręczenia jest uregulowana w Kodeksie cywilnym. Jest to oświadczenie woli wierzyciela i poręczyciela – dłużnik nie jest stroną tej umowy. Aby umowa była ważna, poręczyciel musi złożyć oświadczenie woli na piśmie. Wierzyciel może złożyć oświadczenie woli w sposób dorozumiany (np. przez przyjęcie pisemnego oświadczenia poręczyciela).

Poręczyciel odpowiada za dług od momentu, kiedy dłużnik nie uregulował go w terminie, a do powstania odpowiedzialności nie jest potrzebne dodatkowe zawiadomienie. Jeżeli jednak wierzyciel zawiadomi poręczyciela, że dłużnik nie spłacił zobowiązania, poręczyciel odpowiada zarówno za dług, jak i odsetki (liczone od dnia wezwania poręczyciela do spłaty).

Zawarcie umowy poręczenia jest bezpłatne, nie wymaga dokonywania jakiejkolwiek czynności urzędowej.

Praktyczne aspekty umowy poręczenia

Spłata długu przez dłużnika

Jeżeli dłużnik spłaci dług (nawet po terminie), zobowiązanie z tytułu poręczenia wygasa. Wierzyciel nie musi informować poręczyciela o fakcie spłaty, ale taki obowiązek warto zapisać w umowie poręczenia.

Jeżeli dłużnik wie o poręczeniu (zdarzają się rzadkie przypadki, kiedy poręczenie jest udzielane bez wiedzy dłużnika) i spłaci zobowiązanie powinien niezwłocznie powiadomić poręczyciela. Może się bowiem zdarzyć, że dłużnik spłaci zobowiązania z opóźnieniem, a ten sam dług spłaci również poręczyciel. Jeżeli dłużnik wie o poręczeniu i nie poinformuje poręczyciela o spłacie (spłata po terminie, czyli w okresie, kiedy za dług odpowiada również poręczyciel), ten ostatni może żądać od dłużnika zwrotu tego, co zapłacił wierzycielowi. Oznacza to, że jeżeli poręczyciel spłacił dług, który już nie istnieje, o zwrot zgłasza się do dłużnika, nie do wierzyciela.

Upływ terminu przedawnienia

Wierzyciel zawsze może domagać się spłaty długu (nawet przedawnionego, czyli takiego, który na podstawie przepisów prawa cywilnego staje się po określonym czasie zobowiązaniem naturalnym – państwo nie udziela pomocy w jego odzyskaniu – brak przymusowej egzekucji). Z istoty zobowiązania naturalnego wynika jednak, że jego spełnienie (spłata) są dobrowolne. Jeżeli jako poręczyciel nie chcesz spłacać przedawnionego długu wystarczy, że w sądzie powołasz się na fakt przedawnienia. W takim przypadku sąd oddali pozew. Musisz jednak pamiętać, że nawet z tytułu przedawnionego długu można Cię wpisać do jednego z biur informacji gospodarczej prowadzących rejestry dłużników.

Zmiana wierzyciela

Jeżeli po zawarciu umowy poręczenia dojdzie do zmiany wierzyciela – cesji (np. dług zostanie sprzedany innemu podmiotowi), umowa poręczenia nadal jest ważna, z tą zmianą, że poręczyciel odpowiada przed nowym wierzycielem i to jemu spłaca dług.

Wycofanie poręczenia

Poręczenie może być wycofane tylko w nielicznych przypadkach. Jak każda umowa, może być rozwiązane za zgodą stron (wierzyciela i poręczyciela). Inny przypadek, to wycofanie poręczenia przed powstaniem długu. Jeżeli poręczyciel zobowiązał się poręczyć za dług, który będzie zaciągnięty w przyszłości, może – składając oświadczenie wierzycielowi – odwołać poręczenie pod warunkiem, że dług jeszcze nie powstał.

Ostatni przypadek, kiedy poręczyciel może wycofać poręczenie następuje, gdy dług nie ma oznaczonego terminu spłaty. Po upływie pół roku od udzielenia poręczenia, poręczyciel może zażądać, aby wierzyciel wezwał dłużnika do spłaty długu. Jeżeli wierzyciel nie wezwie dłużnika, poręczenie wygasa.

Śmierć poręczyciela

W przypadku śmierci poręczyciela za jego zobowiązanie odpowiadają spadkobiercy. Co więcej, wierzyciel może domagać się wszczęcia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku tak, aby ustalić listę spadkobierców (osób odpowiedzialnych za poręczenie).

Share Print