Before You Start Before You Start
Starting a Business Starting a Business
Tax obligations Tax obligations
Social security Social security
Running a business Running a business
Closing a business Closing a business

Etat czy samozatrudnienie? Co się bardziej opłaca?

Zastanawiasz się, co byłoby dla Ciebie korzystniejsze – praca na etat czy prowadzenie działalności gospodarczej w ramach tzw. samozatrudnienia? Aby na to pytanie odpowiedzieć powinieneś dokładnie przeanalizować różnice m.in. w wysokości płaconych podatków, składek na ubezpieczenie czy też prawa do urlopu.

Samozatrudnienie – działasz na własny rachunek

Przede wszystkim powinieneś wiedzieć, że przechodząc na samozatrudnienie, zaczynasz działać na własny rachunek. Oznacza to, że sam będziesz decydował, w jakich godzinach pracujesz, dla ilu zleceniodawców itd. Będziesz swoim własnych szefem, na Tobie będzie też spoczywał obowiązek zagwarantowania źródeł dochodu (zdobywanie zleceń, utrzymywanie dobrych relacji z klientami). Jednocześnie, nie będziesz mógł korzystać z uprawnień przysługujących etatowemu pracownikowi, takich jak np. płatny urlop wypoczynkowy.

Obowiązki przedsiębiorcy

Przechodząc na samozatrudnienie i zakładając działalność gospodarczą będziesz miał z tego tytułu prawa, ale także obowiązki. Wśród nich m.in. wystawianie faktur, rozliczenia z ZUS, Urzędem Skarbowym, czy prowadzenie księgowości. Więcej na temat zakładania działalności i obowiązków znajdziesz w sekcji Chcę prowadzić biznes w Polsce.

Kwestie podatkowe – koszty uzyskania przychodu

Dlaczego samozatrudnienie może być dla Ciebie korzystne? Z wielu powodów. Zacznijmy od kwestii podatkowych. Samozatrudnienie umożliwia Ci odliczenie od kosztów prowadzenia działalności (i w konsekwencji obniżenia kwoty, od której zapłacisz podatek) wielu wydatków związanych z prowadzeniem firmy (z wyjątkiem niektórych form opodatkowania – więcej na ten temat dowiesz się w artykule Formy opodatkowania podatkiem dochodowym. Wydatki te to m.in. koszty poniesione z tytułu rozmów telefonicznych, przejazdów i używania samochodu (paliwo, wymiana płynów, opłacenie ubezpieczeń i przeglądów etc.) oraz jego amortyzacji (z wyjątkiem aut będących w leasingu), raty leasingu, koszty poniesione z tytułu zakupu sprzętu elektronicznego i biurowego (komputery, drukarki, materiały biurowe), a także koszty obsługi księgowej.

W przypadku osób na etacie, koszty uzyskania przychodu są znacznie niższe (czyli w mniejszym stopniu wpływają na obniżenie Twojego podatku) a ich wysokość jest stała i wynosi:

  • przy zatrudnieniu na jednym etacie - 111,25 zł miesięcznie (w miejscu zamieszkania), 139,06 zł (poza miejscem zamieszkania)
  • przy zatrudnieniu na kilku etatach - roczny limit 2 002,05 zł  (w miejscu zamieszkania), 2 002,05 zł (poza miejscem zamieszkania)

Uwaga: Mając takie same zarobki brutto jak na etacie, możesz zarobić kilka tysięcy złotych rocznie więcej tylko z uwagi na różnicę w wysokości ujętych kosztów uzyskania przychodu.

Składki na ubezpieczenie społeczne

Kolejna korzyść z przejścia na samozatrudnienie to możliwość decydowania o wysokości składek na ubezpieczenia. W przypadku osób pracujących na etacie składki ZUS są proporcjonalne do wysokości zarobków (im wyższe wynagrodzenie brutto tym wyższe składki). Jeśli prowadzisz działalność wysokość składki jest uzależniona od zadeklarowanej przez Ciebie kwoty. Kwota ta nie jest do końca dowolna. Minimalna zadeklarowana podstawa wymiaru składki (czyli kwota, z której wyliczasz wysokość składek) w przypadku ubezpieczeń społecznych (m.in. emerytalne, rentowe) wynosi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia na dany rok (w 2016r przeciętne wynagrodzenie wynosi 4055 zł a zatem podstawa naliczenia składek to kwota 2 433 zł). Tak więc, w 2016 r. składka na ubezpieczenia społeczne nie może być niższa:

  • na ubezpieczenie emerytalne od kwoty: 108,34 zł (tj. 19,52%),
  • na ubezpieczenia rentowe od kwoty: 44,40 zł (tj. 8%),
  • na ubezpieczenie chorobowe od kwoty: 13,60 zł (tj. 2,45%).

Jeśli chodzi o ubezpieczenia zdrowotne, wysokość podstawy wymiaru składki wynosi 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (w 2016 r. najniższa miesięczna podstawa wymiaru składki zdrowotnej wynosi 3.210,60 zł. Składka zdrowotna (9%) w 2016 r. wynosi 288,95 zł.

Pamiętaj! Podejmując decyzje oprócz analizy kwestii finansowych musisz wziąć pod uwagę poziom Twojego zabezpieczenia na przyszłość. Wysokość odprowadzonych składek na ubezpieczenie społeczne będzie miała decydujący wpływ na wysokość Twojego świadczenia rentowego lub emerytalnego. Im niższe składki tym niższe świadczenie emerytalne lub rentowe. Musisz pamiętać również, że w przypadku samozatrudnienia składka chorobowa jest dobrowolna. Jeżeli dobrowolnie nie przystąpisz do ubezpieczenia chorobowego w przypadku zachorowania nie będzie ci przysługiwał zasiłek chorobowy za okres niezdolności do pracy.

Mały ZUS

Rozważając przejście na samozatrudnienie powinieneś wiedzieć, że jako nowy przedsiębiorca możesz przez dwa lata korzystać z tzw. małego ZUS, czyli obniżonych składek. Minimalna zadeklarowana podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne wynosi 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia (w 2016 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 1850 zł a zatem podstawa naliczenia składek to kwota 555 zł). Uprawnione do małego ZUS są osoby zakładające własną działalność, które nie prowadziły takowej przez ostatnie pięć lat (wyjątkiem jest współpraca z byłym pracodawcą przy wykonywaniu dokładnie tych samych zadań, które były wykonywane na etacie). Korzystając z małego ZUS nie musisz opłacać składek na Fundusz pracy. W tej sytuacji działalność gospodarcza pozwoli Ci zarobić więcej niż na etacie (nawet przy zarobkach ok. 2 000 zł brutto).

Więcej na ten temat dowiesz się z artykułu Czy mogę skorzystać z tzw. małego ZUS.

Ważne! Zarówno w przypadku etatu jak i samozatrudnienia podstawa opodatkowania obniżana jest także o składki na ubezpieczenie społeczne.

Share Print