Before You Start Before You Start
Starting a Business Starting a Business
Tax obligations Tax obligations
Social security Social security
Running a business Running a business
Closing a business Closing a business

Podatek od czynności cywilnoprawnych

Podatek uregulowany jest przez ustawę z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych zwanej dalej „ustawą".

Przedmiot opodatkowania

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają:

  • czynności cywilnoprawne:
  • umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
  • umowy pożyczki, pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
  • umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
  • umowy dożywocia,
  • umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
  • ustanowienie hipoteki,
  • ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
  • umowy depozytu nieprawidłowego,
  • umowy spółki i ich zmiany (akty założycielskie, statuty spółek i ich zmiany),
  • zmiany tych umów, jeżeli powodują podwyższenie podstawy opodatkowania,
  • orzeczenia sądów i ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak podlegające opodatkowaniu czynności cywilnoprawne.

Ustawodawca wprowadza również w art 2 ustawy katalog czynności cywilnoprawnych, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych

Podatnik

Podatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych są:

  • osoby fizyczne,
  • osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, będące stronami czynności cywilnoprawnych,

z tym iż podatnikiem jest przy:

  • umowie sprzedaży – kupujący,
  • umowie zamiany – strony czynności,
  • umowie darowizny – obdarowany,
  • umowie dożywocia – nabywca własności nieruchomości,
  • umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności – podmiot nabywający rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności,
  • ustanowieniu odpłatnego użytkowania, w tym również nieprawidłowego oraz odpłatnej służebności – użytkownik lub nabywający prawo służebności,
  • umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego – biorący pożyczkę lub przechowawca,
  • ustanowieniu hipoteki – składający oświadczenia woli o ustanowieniu hipoteki,
  • umowie spółki cywilnej – wspólnicy, a przy pozostałych umowach spółki – spółka.

W przypadku udzielanie pożyczki spółce kapitałowej przez jej wspólnika, taka czynność jest zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych.

Od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego płatnikami podatku (jego poborcami) są notariusze, a obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.

Podstawa opodatkowania

Podstawa opodatkowania jest określana odrębnie dla każdej czynności. Określa się wartość rynkową rzeczy lub prawa majątkowego. Dokonuje się tego na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia.

Obowiązujące stawki podatku (art. 7 ustawy) wynoszą:

  • 2% od umowy sprzedaży: 
    • nieruchomości,
    • rzeczy ruchomych,
    • prawa użytkowania wieczystego,
    • własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego,
    • spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym,
  • 1% od innych praw majątkowych,
  • 2% od umowy pożyczki oraz depozytu nieprawidłowego (z zastrzeżeniem przypadków, do których ma zastosowanie stawka - 20%),
  • 0,5 % od umowy spółki.

Istnieje katalog podatników, którzy są zwolnieni z podatku od czynności cywilnoprawnych ich dług lista zawarta jest w art. 8 i 9 ustawy.

Obowiązki informacyjne

Podatnicy obowiązani są do złożenia deklaracji (PCC-3) w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w terminie 14. dni od dnia powstania obowiązku podatkowego oraz obliczyć i wpłacić podatek w tym terminie, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez płatnika (notariusza) od czynności cywilnoprawnych dokonanych w formie aktu notarialnego. Deklaracja składana jest do naczelnika urzędu skarbowego.

Share Print