Podatek od nieruchomości

Przedmiot opodatkowania

Przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są grunty, budynki lub ich części oraz, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatek ten stanowi dochód budżetów samorządów terytorialnych i jest najważniejszym własnym źródłem dochodów podatkowych budżetów gmin.

Podmiot opodatkowania

Podmiotami zobowiązanymi do zapłaty podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące::

  • właścicielem,
  • użytkownikiem wieczystym,
  • samoistnym posiadaczem,
  • w niektórych przypadkach – posiadacz zależny nieruchomości lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.

Jeżeli przedmiot opodatkowania stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach.

Zobowiązanie solidarne oznacza, że niezależnie od liczby współwłaścicieli nieruchomości, organ podatkowy może domagać się zapłaty podatku w pełnej wysokości od jednego z nich, od niektórych, lub od wszystkich. W przypadku zapłaty podatku w kwocie wyższej, niż wynika to z udziału w nieruchomości, współwłaściciel może domagać się od pozostałych współwłaścicieli rozliczenia zapłaconej kwoty tak, aby każdy z nich zapłacił podatek w kwocie odpowiadającej wysokości udziału.

Spółka cywilna a podatek od nieruchomości

Wątpliwości budziła kwestia,czy podatnikami podatku od nieruchomości są spółki cywilne czy wspólnicy tych spółek. Zgodnie z interpretacją ogólną Ministra Finansów, spółka cywilna nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, gdyż nie może we własnym imieniu nabywać praw, w tym własności nieruchomości; nie może stać się posiadaczem samoistnym nieruchomości, użytkownikiem wieczystym gruntu ani posiadaczem mienia jednostek samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa.

Podatnikami podatku od nieruchomości należnego od nieruchomości lub obiektów budowlanych, wniesionych do spółek cywilnych, są wspólnicy takich spółek, na których solidarnie spoczywa obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości. Jeśli jednak wspólnik wnosi do spółki wkład w postaci używania nieruchomości, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży wówczas tylko na tym wspólniku. W takim przypadku nieruchomość nie wchodzi do majątku wspólnego wspólników.

Powstanie obowiązku podatkowego

Obowiązek podatkowy powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło nabycie tytułu prawnego do przedmiotu opodatkowania lub wejście w jego posiadanie. Jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje od 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona, albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek.

Stawki podatku

Wysokość stawek podatku jest zróżnicowana w zależności od gminy. Jego wysokość określa, w drodze uchwały, rada gminy, z uwzględnieniem górnych granic stawek ogłaszanych przez Ministra Finansów w drodze obwieszczenia.

Stawki tego podatku mają charakter kwotowy (wyjątkiem jest stawka od budowli, która ma charakter procentowy (2%).

Ważne! W przypadku przedmiotu opodatkowania związanego z działalnością gospodarczą stosowane są wyższe kwotowe stawki opodatkowania. Oznacza to, że jeżeli przedsiębiorca jako siedzibę prowadzenia działalności wskazał lokal mieszkalny – dla celów podatku od nieruchomości lokal ten będzie traktowany jako służący prowadzeniu działalności gospodarczej, a stawka podatku ulegnie znacznemu podwyższeniu.

Zwolnienia podatkowe

Ustawa przewiduje obszerny katalog zwolnień przedmiotowych z tego podatku (art. 7 ustawy).

Zwolnione z podatku są m.in:

  • budynki gospodarcze lub ich części:
    • służące działalności leśnej lub rybackiej,
    • położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej,
    • zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej,
  • grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej,
  • grunty położone na obszarach objętych ochroną ścisłą, czynną lub krajobrazową, a także budynki i budowle trwale związane z gruntem, służące bezpośrednio osiąganiu celów z zakresu ochrony przyrody – w parkach narodowych oraz w rezerwatach przyrody,
  • grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej,
  • budynki położone na terenie rodzinnych ogrodów działkowych, nieprzekraczające norm powierzchni ustalonych w przepisach Prawa budowlanego dla altan i obiektów gospodarczych, z wyjątkiem zajętych na działalność gospodarczą,
  • nieruchomości lub ich części zajęte na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego,
  • publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne objęte systemem oświaty oraz prowadzące je organy, w zakresie nieruchomości zajętych na działalność oświatową,
  • prowadzący zakłady pracy chronionej zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych,
  • instytuty badawcze, z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania zajętych na działalność gospodarczą,
  • przedsiębiorcy o statusie centrum badawczo-rozwojowego uzyskanym na zasadach określonych w przepisach o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej, w odniesieniu do przedmiotów opodatkowania zajętych na cele prowadzonych badań i prac rozwojowych.

Ponadto rada gminy może wprowadzić inne niż wymienione zwolnienia przedmiotowe od podatku od nieruchomości.

Zwolnienia i ulgi z podatku od nieruchomości przyznane kościołom i związkom wyznaniowym regulują odrębne przepisy. Zwolnienia z podatku od nieruchomości przyznane z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej na terenie specjalnych stref ekonomicznych regulują przepisy ustawy z 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw.

Zwolnienie z podatku od nieruchomości gruntów i budynków wchodzących w skład nieruchomości przeznaczonych na budowę dróg publicznych, nabytych odpowiednio na własność lub w trwały zarząd:

Terminy i sposoby płatności podatku od nieruchomości

W przypadku osób fizycznych podatek płacony jest ratalnie w terminach do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada podatkowego danego roku. Podziału na raty nie stosuje się u podatników, u których kwota podatku nie przekracza 100 zł. W tej sytuacji podatek jest płatny jednorazowo w terminie płatności pierwszej raty.

W przypadku pozostałych podatników podatek płacony jest miesięcznie za poszczególne miesiące w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego – do 15. dnia każdego miesiąca, a za styczeń, do 31 stycznia.

Podstawa prawna

Podatek jest uregulowany w ustawie z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach.

Share Print