Działalność i etat

Jeśli jesteś zatrudniony na etacie, ale masz ciekawy pomysł na biznes i chcesz założyć działalność, nie ma przeszkód, żebyś jednocześnie pracował i prowadził firmę. Pamiętaj jednak, że w przypadku łącznia etatu i działalności, obowiązują określone zasady dotyczące m.in. rozliczeniami z ZUS i urzędem skarbowym.

ZUS

Ubezpieczenia emerytalne i rentowe

Jeśli prowadzisz działalność i jednocześnie pracujesz albo wykonujesz zlecenie, dochodzi do tzw. zbiegu tytułów do ubezpieczeń. Jeśli osiągasz dochody z różnych źródeł, przepisy rozstrzygają, które z nich jest podstawowym z punktu widzenia naliczania składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.

Zasada ogólna mówi, że jeżeli podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne ze tzw. stosunku nadrzędnego jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, podlega się ubezpieczeniom społecznym również z innych tytułów.

Jeśli pracujesz na etacie i prowadzisz działalność, nadrzędny z punktu widzenia ubezpieczeń (ten, który ma "pierwszeństwo"), jest etat (z tego tytułu będą naliczane i odprowadzane składki). Jak to wygląda w praktyce? Jeżeli pracujesz na etacie i otrzymujesz co najmniej wynagrodzenie minimalne, to prowadząc działalność gospodarczą nie musisz opłacać składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu bycia przedsiębiorcą. Składki są pobierane wyłącznie z wynagrodzenia za pracę.

Jeśli Twoja pensja z etatu przy niepełnym wymiarze czasu będzie niższa niż minimalne wynagrodzenie, podlegasz ubezpieczeniom także z tytułu prowadzenia działalności.

Pamiętaj również, że jeśli pójdziesz na urlop bezpłatny, będziesz miał obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu działalności (na urlopie bezpłatnym nie są odprowadzane składki z etatu - stosunek pracy w czasie urlopu bezpłatnego jest zawieszony).

Jeżeli nie masz obowiązku opłacania składek ZUS z tytułu prowadzonej działalności, to nie masz też możliwości dobrowolnego przystąpienia do ubezpieczenia chorobowego.

Prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje przedsiębiorcy podlegającemu dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. "Podleganie przez kobietę obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu stosunku pracy i uzyskanie prawa do zasiłku macierzyńskiego, wyklucza równoczesne podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej i uzyskanie prawa do drugiego zasiłku macierzyńskiego" (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2008 roku, sygn. akt: II UK 32/08).

W przypadku stosunku pracy nie obowiązuje zasada kasowości. Co to znaczy? Niezależnie od tego, czy pracodawca wypłaci Ci pensję w terminie czy nie, za okres, którego dotyczy wypłata (o ile jest to co najmniej najniższa krajowa) nie zapłacisz składek z tytułu ubezpieczenia społecznego od prowadzonej działalności. Przykładowo, jeżeli ze stosunku pracy należne Ci za styczeń wynagrodzenie wynosi 2500 zł brutto i zgodnie z umową o pracę jest wypłacane do ostatniego dnia danego miesiąca (31 stycznia) – za te miesiąc nie musisz opłacać składek jako przedsiębiorca. Jeżeli wynagrodzenie za styczeń jest wypłacane w kolejnym miesiącu (np. do 10 lutego), to również w takim przypadku nie opłacasz składek z działalności. Jeżeli wynagrodzenie zostanie wypłacone po terminie, również nie ma to wpływu na składki ubezpieczeniowe przedsiębiorcy.

Uwaga! Inaczej jest w przypadku zleceń (i jednoczesnej działalności). Tutaj obowiązuje zasada kasowości. Przy zleceniach powyżej najniższej krajowej nie zapłacisz składek za ten miesiąc, w którym otrzymałeś wynagrodzenie, a nie w tym za który jest ono należne.

Ubezpieczenie zdrowotne

W przypadku składki na ubezpieczenie zdrowotne nie dochodzi do zbiegu ubezpieczeń. Jeżeli więc równocześnie pracujesz na etacie i prowadzisz działalność gospodarczą, składka jest pobierana z obu tytułów.

Przykładowo, jeżeli masz umowę o pracę i zarejestrowaną jednoosobową działalność – opłacane są z każdego tytułu odrębnie składki w pełnej wysokości, opłacasz dwie składki ubezpieczenia zdrowotnego. Jeżeli masz etat, jednoosobową działalność i jesteś wspólnikiem w dwóch spółkach cywilnych, opłacasz cztery składki.

Pamiętaj: Zawieszając działalność gospodarczą (czy rejestrując działalność) w trakcie miesiąca kalendarzowego, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest zawsze odprowadzana w pełnej jej wysokości (tzn. jest niepodzielna).

Dowiedz się więcej na temat zbiegu tytułów do ubezpieczeń na stronach ZUS.

Zobacz informacje ZUS na temat zasad ubezpieczenia.

Poradnik ZUS dotyczący umów cywilnoprawnych

Rejestracja w ZUS

Jak się zarejestrować w ZUS w przypadku zbiegu ubezpieczeń? Jeżeli pracujesz i zakładasz firmę, a z tytułu prowadzonej firmy podlegasz tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu, zgłoszenie do ZUS odbywa się przez złożenie formularza ZUS ZZA (kod tytułu ubezpieczenia 05 70 – przez okres 24 miesięcy od zarejestrowania działalności PRZY „małym ZUSie", lub kod 05 10 jeżeli nie przysługuje „mały ZUS" ). Masz na to 7 dni.

Jeśli zaczniesz pracować na etacie już po założeniu firmy, powinieneś się wyrejestrować z ubezpieczeń społecznych (formularz ZUS ZWUA i należy wpisać kod 600) i zarejestrować się do ubezpieczenia zdrowotnego (ZUS ZZA).

Mały ZUS

Nawet jeśli pracując na etacie i prowadząc jednocześnie firmę odprowadzane są wyłącznie składki z tytułu etatu i nie korzystasz z tzw. małego ZUS, okres ten wlicza się do 24 miesięcy, w których możesz skorzystać z preferencyjnych składek ZUS.

Deklaracje podatkowe

To, w jaki sposób będziesz się rozliczał, będąc jednocześnie na etacie i prowadząc firmę, zależy od przyjętej przez Ciebie formy opodatkowania (dowiedz się więcej na temat wyboru formy opodatkowania).

Zobacz więcej informacji o rozliczeniach działałności i etatu w przypadku poszczególnych form opodatkowania

Dodatkowe informacje

  • Pamiętaj, że jako pracownika obowiązują cię przepisy Kodeksu pracy dotyczące m.in. nienarażania pracodawcy na szkodę. Twoja działalność nie może być konkurencyjna w stosunku do pracodawcy. Jeśli tak jest, może być to powód do rozwiązania umowy o pracę. (por. wyrok SN z dnia 8 marca 2013 r., II PK 194/12).
  • Sprawdź, czy w umowie o pracę albo regulaminie zakładu pracy nie ma zapisu o obowiązku poinformowania pracodawcy o założonej działalności.
  • Dowiedz się więcej, czym jest zbieg ubezpieczeń.

Share Print