Czy niepełnoletni może prowadzić działalność gospodarczą

Z punktu widzenia obrotu gospodarczego kluczowe znaczenie odgrywa:

  • zdolność do czynności prawnych, czyli możliwość samodzielnego nabywania praw i zaciągania zobowiązań;
  • zdolność administracyjno-prawna i administracyjno-procesowa, co wiąże się z możliwością bycia stroną w sprawach administracyjnych, a jest to potrzebne m.in. by dokonać wpisu do ewidencji działalności gospodarczej CEIDG;
  • zdolność sądowa i procesowa – związane z występowaniem przed sądem (bycia pozwanym i powodem).

Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletniości (art. 11 Kodeksu cywilnego). Wynika z tego że, zgodnie z polskim prawem przedsiębiorcą można być tylko wtedy, gdy posiada się pełną zdolność do czynności prawnych w rozumieniu art. 11 Kc., czyli jest się osobą pełnoletnią i nie zostało się ubezwłasnowolnionym. Małoletni może bez zgody przedstawiciela (osoby sprawującej władzę rodzicielską) wykonywać niektóre czynności prawne:

  • zawierać umowy w drobnych bieżących sprawach życia codziennego;
  • rozporządzać zarobkiem, chyba że sąd opiekuńczy postanowi inaczej;
  • zawierać umowy o pracę (dotyczy tylko młodocianych, tj. osób między 16 a 18 rokiem życia).

Niepełnoletni nie może zarejestrować działalności w CEIDG

Wpisu w CEIDG może dokonać wyłącznie osoba pełnoletnia. W sytuacji, gdy małoletni otrzyma darowiznę w postaci prawa do przedsiębiorstwa lub gdy w jego imieniu, za zezwoleniem sądu opiekuńczego, dojdzie do nabycia przedsiębiorstwa albo gdy je odziedziczy – nie może kontynuować działalności. Za przedsiębiorstwo nie jest uważana działalność darczyńcy/spadkodawcy wpisana do CEIDG, ale zgodnie z art. 55(1) Kc., zorganizowany zespół składników majątkowych i niemajątkowych.

Podsumowując, wpis do CEIDG nie podlega dziedziczeniu (ani przez niepełnoletniego ani przez pełnoletniego). Przedmiotem darowizny lub dziedziczenia mogą być tylko rzeczy i prawa, przy pomocy których była prowadzona działalność (np. samochody, wyposażenie biura, umowy, znaki towarowe, nieruchomości). Na podstawie aktu darowizny albo poświadczenia dziedziczenia stają się one wyłączną własnością nieletniego. Prawo obecnie nie przewiduje kontynuacji jednoosobowej działalności, ani przez pełnoletniego, ani przez nieletniego.

Niepełnoletni może mieć udziały i akcje w spółkach kapitałowych

Inaczej wygląda sytuacja niepełnoletnich na podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych, w których wymaga się pełnej zdolności do czynności prawnych jedynie od członków zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej i likwidatorów oraz prokurentów. Oznacza to, że istnieje możliwość zawarcia umowy spółki, bądź przystąpienia do spółki osoby niepełnoletniej, posiadającej ograniczoną zdolność do czynności prawnych.

Niepełnoletni może mieć udziały i akcje w spółkach osobowych

Podobnie wygląda sytuacja udziału niepełnoletniego w spółkach osobowych, z tym jednak wyjątkiem, że nie może on zaciągać zobowiązań bez zgody sądu. Wynika to z faktu, że każdy ze wspólników spółki jawnej, która należy do grupy spółek osobowych, odpowiada za jej zobowiązania.

W przypadku spółki komandytowo-akcyjnej, akcje są jedynie prawem do udziału w zysku i nie dają prawa do prowadzenia spraw spółki. Zatem właścicielem takich praw może być również nieletni. Ich sprzedaż przed osiągnięciem pełnoletniości będzie jednak wymagała zgody sądu rodzinnego i opiekuńczego.

Share Print