Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Uznawanie kwalifikacji zawodowych – poradnik


Uznawanie kwalifikacji zawodowych
Wykonywanie zawodu za granicą, zwłaszcza zawodu regulowanego (wymagającego posiadania odpowiednich uprawnień) wiąże się z wcześniejszym uznaniem kwalifikacji. Katalog tych zawodów nie jest jednolity na terenie Unii Europejskiej. Również związane z tym wymagania co do wykształcenia, doświadczenia, praktyki czy też znajomości języka nie są w pełni tożsame. W rezultacie każde państwo członkowskie posiada w tym względzie właściwe dla siebie procedury uznawania.

Wyszukaj zawód i złóż wniosek online o uznanie swoich kwalifikacji zawodowych .

W Polsce materię tę reguluje ustawa z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej.
Zgodnie, z tą ustawą obywatelom państw członkowskich UE, których kwalifikacje zostały uznane, zapewnia się prawo wykonywania w Polsce zawodu regulowanego lub działalności na takich samych zasadach jak osobom, które kwalifikacje do ich wykonywania uzyskały w Polsce.

Podobnie, uznanie kwalifikacji jest konieczne, jeśli dana osoba nabyła kwalifikacje w Polsce, a zamierza podjąć pracę w innym państwie członkowskim UE, w zawodzie, który jest tam regulowany (uznania dokonują właściwe organy przyjmującego państwa członkowskiego).

W przypadku zaś zawodów nieregulowanych zatrudnienie pracownika posiadającego kwalifikacje uzyskane w innym kraju członkowskim UE zależy od pracodawcy.

Uznawanie kwalifikacji w Polsce odbywa się na wniosek zainteresowanej osoby, skierowany do właściwego organu (są to ministerstwa lub organy centralne albo samorządy zawodowe).
Postępowanie w sprawie uznania kwalifikacji służy sprawdzeniu czy wnioskodawca:
  • legitymuje się odpowiednim poziomem wykształcenia
  • posiada kwalifikacje dające prawo wykonywania danego zawodu w państwie, w którym zostały uzyskane.

Jeżeli właściwy organ stwierdzi, że zakres:
1) kształcenia, szkolenia lub egzaminu wymaganego do wykonywania zawodu w Polsce i w państwie wnioskodawcy różnią się w sposób zasadniczy
lub
2) zawodu w państwie wnioskodawcy różni się znacząco od zakresu tego zawodu w Polsce, a kształcenie lub szkolenie wymagane w państwie wnioskodawcy różni się znacząco od kształcenia lub szkolenia wymaganego przepisami regulacyjnymi - ma prawo zastosować środki wyrównawcze w postaci:
  • obowiązku przystąpienia do testu umiejętności
lub
  • odbycia stażu adaptacyjnego (staż może trwać maksymalnie 3 lata).

Od 2016 r. nowością jest:
  • Europejska Legitymacja Zawodowa (ELZ)
  • kształcenie prowadzone na podstawie wspólnej ramy kształcenia albo
  • zdanie wspólnego testu.

Europejska legitymacja zawodowa (ELZ) to elektroniczna procedura, z której możesz skorzystać, aby twoje kwalifikacje zawodowe zostały uznane w innym kraju UE. Jest ona łatwiejsza, szybsza i bardziej przejrzysta od tradycyjnych procedur uznawania kwalifikacji. Możesz śledzić w internecie status swojego wniosku i ponownie wykorzystać przedłożone już dokumenty przy składaniu nowych wniosków w innych krajach.
Obecnie procedura wydawania europejskiej legitymacji zawodowej obejmuje tylko następujące zawody :
  • pielęgniarz odpowiedzialny za opiekę ogólną
  • farmaceuta
  • fizjoterapeuta
  • przewodnik górski
  • pośrednik w handlu nieruchomościami.

Złóż wniosek online o wydanie europejskiej legitymacji zawodowej.

Transgraniczne świadczenie usług
Jeśli świadczysz usługi w jednym z państw członkowskich, możesz czasowo i okazjonalnie świadczyć usługi transgranicznie w innym kraju UE w zakresie tego samego zawodu/działalności.
Wystarczy, że złożysz oświadczenie o zamiarze świadczenia usługi wraz z niezbędnymi dokumentami.

W przypadku zawodów regulowanych, wystarczającym warunkiem jest, że dana osoba:
1) wykonuje ten sam zawód lub działalność w innym państwie członkowskim będącym państwem siedziby usługodawcy i zawód ten lub ta działalność jest tam regulowana
lub
2) zawód lub działalność nie jest regulowana w państwie usługodawcy, a wspomniana osoba (usługodawca):
  • wykonuje ten zawód lub działalność w co najmniej jednym państwie członkowskim przez co najmniej rok w okresie ostatnich dziesięciu lat
albo
  • odbyła kształcenie regulowane.

W przypadku zawodów regulowanych, których wykonywanie ma wpływ na zdrowie lub bezpieczeństwo publiczne, a których wadliwe wykonanie mogłoby narazić usługobiorców na poważne konsekwencje, właściwy organ państwa przyjmującego może sprawdzić kwalifikacje usługodawcy przed rozpoczęciem świadczenia usługi.

Lista zawodów, w przypadku których polskie organy mogą dokonać sprawdzenia kwalifikacji określona jest w załączniku do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 lutego 2017 r. w sprawie wykazu zawodów regulowanych i działalności regulowanych, przy wykonywaniu których usługodawca posiada bezpośredni wpływ na zdrowie lub bezpieczeństwo publiczne, w przypadku których można wszcząć postępowanie w sprawie uznania kwalifikacji.

W takim przypadku, w ciągu miesiąca od złożenia przez usługodawcę oświadczenia o zamiarze świadczenia usługi transgranicznej, właściwy organ zobowiązany jest wydać decyzję w sprawie uznania kwalifikacji, bądź poinformować o odstąpieniu od sprawdzania kwalifikacji.

Podobnie, jak w przypadku stałego wykonywania zawodu lub działalności regulowanej również w przypadku świadczenia usług transgranicznych (zwłaszcza kiedy zachodzi wymóg uznawania kwalifikacji) możliwe jest wykorzystanie Europejskiej Legitymacji Zawodowej (ELZ) czy też dokumentów potwierdzających kształcenie prowadzone na podstawie wspólnej ramy kształcenia albo zdanie wspólnego testu.

Sprawdź, czy twój zawód jest zawodem regulowanym w Polsce.

Wykaz zawodów regulowanych w Polsce oraz warunki odbywania stażu adaptacyjnego i tryb przeprowadzania testu umiejętności.