Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Potwierdzanie kwalifikacji zawodowych w Polsce

Jak potwierdzić kwalifikacje zawodowe w Polsce

Zawodem regulowanym jest taka profesja, którą można wykonywać dopiero po zdobyciu odpowiedniego dyplomu, zdaniu egzaminu albo rejestracji w organizacji zawodowej.

Jeżeli jesteś obywatelem UE, który zamierza wykonywać w Polsce zawód należący do grupy zawodów regulowanych w sposób ciągły i stały, musisz uzyskać w naszym kraju decyzję uznającą kwalifikacje zawodowe uzyskane przez ciebie w państwie pochodzenia. Dopiero pozytywna decyzja właściwego organu uprawnia cię do podjęcia pracy na terenie Polski.

Portal biznes.gov.pl umożliwia zapoznanie się z dokładnym opisem przebiegu procedur o uznanie w Polsce kwalifikacji zawodowych.

Zobacz poradnik:

Opis procedury dotyczącej uznania posiadanych kwalifikacji w celu wykonywania pracy w zawodzie regulowanym na terenie Polski, zawiera m.in. następujące informacje:

  • nazwa organu lub organów odpowiedzialnych za przyjmowanie wniosków i podejmowanie decyzji
  • ustawowy czas realizacji wniosku
  • opłaty związane z realizacją procedury
  • opis warunków które ubiegający się o uznanie kwalifikacji musi spełnić (określenie kwalifikacji, wiedzy i umiejętności, doświadczenia itd.)
  • określenie dokumentów które należy złożyć, określenie rodzaju dokumentu kończącego procedurę
  • przysługujące środki odwoławcze oraz
  • akty prawne prawa krajowego normujące zasady uznawania kwalifikacji dla danego zawodu.

Właściwy organ może uzależnić decyzję o uznaniu kwalifikacji od odbycia przez wnioskodawcę stażu adaptacyjnego polegającego na wykonywaniu zawodu regulowanego pod nadzorem wykwalifikowanego przedstawiciela tego zawodu (nie dłużej niż 3 lata) albo przystąpienia do testu umiejętności.

W przypadku niektórych wolnych zawodów (lekarzy, pielęgniarek ogólnych, położnych, lekarzy weterynarii, lekarzy dentystów, farmaceutów i architektów), jeżeli ich przedstawicielom przysługuje prawo do automatycznego uznania kwalifikacji, ten termin jest skrócony do trzech miesięcy.

Tymczasowe świadczenie usług

Jeżeli masz zarejestrowaną działalność w jednym kraju UE, a chcesz świadczyć tymczasowo świadczyć usługi w innym  wystarczy, że złożysz odpowiednie oświadczenie na piśmie. Jeśli jednak wykonywanie twojego zawodu wiąże się z konsekwencjami natury zdrowotnej lub związanymi z bezpieczeństwem, twoje kwalifikacje mogą zostać skontrolowane.

Podstawowe zasady uznawania kwalifikacji w UE

Regulacje unijne dążą do tego, aby w pełni wykwalifikowany pracownik miał prawo do wykonywania tego samego zawodu w innym państwie członkowskim. Uznanie kwalifikacji zawodowych umożliwia podjęcie lub wykonywanie regulowanego zawodu lub działalności na takich samych zasadach, jakie obowiązują osoby, które uzyskały kwalifikacje w tym państwie.

Ogólny system uznawania kwalifikacji

Jeżeli dany zawód jest w Polsce regulowany, osoba, która uzyskała kwalifikacje w innym państwie członkowskim, potrzebuje ich oficjalnego uznania. Uznania kwalifikacji zawodowych dokonują właściwe organy przyjmującego państwa członkowskiego.

W przypadku zawodów nieregulowanych, zatrudnienie pracownika posiadającego kwalifikacje uzyskane w innym kraju członkowskim UE zależy od pracodawcy.

W postępowaniu w sprawie uznania kwalifikacji właściwy organ sprawdza:

  • odpowiedni poziom wykształcenia
  • kwalifikacje dające prawo wykonywania danego zawodu w państwie, w którym zostały uzyskane.

W sytuacji, gdy występuje znacząca różnica pomiędzy kształceniem zdobytym przez daną osobę, a kształceniem wymaganym w przyjmującym państwie członkowskim lub zakresami zawodu państwo członkowskie może uzależnić uznanie kwalifikacji od odbycia przez wnioskodawcę stażu adaptacyjnego (trwającego nie dłużej niż 3 lata) lub zdania testu umiejętności (tzw. środki wyrównawcze - zasadniczo do wyboru osoby zainteresowanej).

W sytuacji, gdy dany zawód nie jest regulowany w państwie członkowskim wnioskodawcy, wymagane jest, aby poza przedstawieniem dowodów potwierdzających posiadanie kwalifikacji, osoba potwierdziła wykonywanie tego zawodu w pełnym wymiarze czasu pracy przez rok w okresie ostatnich dziesięciu lat albo przedstawiła dokument potwierdzający ukończenie kształcenia regulowanego.

To, jakim procedurom podlegać będzie działalność w Polsce, zależy m.in. od tego czy będzie to działanie tymczasowe, czy prowadzone na stałe.

System automatycznego uznawania kwalifikacji w tzw. zawodach sektorowych

W zawodach sektorowych uznanie kwalifikacji odbywa się w sposób automatyczny, pod warunkiem posiadania przez wnioskodawcę dokumentów poświadczających kwalifikacje (dyplomów, zaświadczeń) wymienionych w załączniku V lub VI do dyrektywy 2005/36/WE. Uznanie kwalifikacji może również nastąpić na podstawie praw nabytych.

Szczegółowych informacji odnośnie procedury automatycznego uznania kwalifikacji udzielają krajowe i okręgowe organy samorządów zawodowych dla zawodów:

  • sektorowe zawody medyczne: lekarz, lekarz dentysta, pielęgniarka, położna, farmaceuta,
  • lekarze weterynarii,
  • szczegółowe informacje na temat postępowania w sprawie uznania kwalifikacji w zawodzie architekta można znaleźć w serwisie internetowym Izby Architektów.

Jeżeli wnioskodawca nie spełnia warunków automatycznego uznania kwalifikacji w zawodach sektorowych, uznanie może zostać przeprowadzone zgodnie z procedurą (tzw. system ogólny) właściwą dla pozostałych zawodów regulowanych.

Zobacz:

System automatycznego uznawania kwalifikacji potwierdzonych doświadczeniem zawodowym w zakresie określonej działalności przemysłowej, rzemieślniczej lub handlowej

Rodzaje działalności przemysłowej, rzemieślniczej i handlowej ujęte w dyrektywie 2005/36/WE (Rozdział II Tytułu III), podlegają automatycznemu uznaniu kwalifikacji potwierdzonych doświadczeniem zawodowym na określonych warunkach. Elementami branymi pod uwagę przy uznawaniu doświadczenia zawodowego są jego długość i forma (np. praca na własny rachunek, jako pracownik najemny, kierownik przedsiębiorstwa).

System oparty o uznawanie doświadczenia zawodowego dotyczy i podlega warunkom określonym w wykazach I, II i III załącznika IV odnoszących się do różnych sektorów, takich jak, np.:

  • branża: włókiennicza, chemiczna i naftowa, poligraficzna, produkcyjna, budowlana itp.
  • produkcja środków transportu
  • działalność związana z transportem
  • telekomunikacja
  • studia fotograficzne itp.
  • restauracje i hotele
  • usługi: pocztowe, osobiste, dla lokalnej społeczności, rekreacyjne itp.

Uproszczony system uznawania kwalifikacji

Dla osoby, która posiada prawo wykonywania zawodu w jednym z państw członkowskich UE (państwo siedziby), w razie przeniesienia się do innego państwa (przyjmującego) w celu tymczasowego i okazjonalnego wykonywania zawodu, przewidziana jest procedura uproszczona. Państwo przyjmujące ocenia indywidualnie tymczasowy i okazjonalny charakter świadczenia usług, przy uwzględnieniu przede wszystkim jego długości, częstotliwości, regularności i ciągłości.

Uproszczoną procedurę przewidują przepisy dyrektywy 2005/36/WE dotyczącej kwalifikacji zawodowych i ma ona zastosowanie do wszystkich objętych dyrektywą zawodów, zarówno w przypadku osób pracujących na własny rachunek jak i pracowników najemnych. Tym niemniej procedura uproszczona podlega wymogowi posiadania co najmniej dwuletniego doświadczenia zawodowego w ciągu ostatnich dziesięciu lat poprzedzających świadczenie usług albo dokumentu potwierdzającego kształcenie regulowane, jeżeli dany zawód nie jest regulowany w państwie siedziby usługodawcy.

Zobacz:

Czy ta strona była przydatna?