Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Architekt – jak świadczyć usługi transgraniczne w Polsce – poradnik


Średnio, na wykonanie potrzeba:
1 minuta
Podstawą działania rynku wewnętrznego Unii Europejskiej jest swoboda przepływu towarów, pracowników, kapitału i świadczenia usług. Zasada ta dotyczy również świadczenia usług w zakresie usług architektonicznych w Polsce. Usługodawca ma tutaj do wyboru dwie możliwości:

1) może założyć przedsiębiorstwo, co pozwoli na bezterminowe świadczenie usług na zasadach ogólnie obowiązujacych.
Jeśli chcesz otworzyć działalność gospodarczą w Polsce i świadczyć usługi architektoniczne na stałe, to przeczytaj poradnik Otwieram biuro architektoniczne.

Jednocześnie dodać trzeba, że usługodawca zagraniczny, który zdecyduje się na stałe świadczyć usługi architektoniczne w Polsce będzie musiał uznać swoje kwalifikacje lub zatrudnić pracownika o takich kwalifikacjach. Więcej na temat uznawania kwalifikacji zawodowych poniżej:


2) może skorzystać z formuły tzw. transgranicznego świadczenia usług, które ma charakter czasowy i okazjonalny (nie ciągły i nie stały). Swoboda świadczenia usług w odróżnieniu od swobody zakładania przedsiębiorstw charakteryzuje się tymczasowością, co oznacza, że działalność prowadzona przez usługodawcę z kraju unijnego w innym kraju Unii trwa z reguły tylko przez określony czas i nie ma zatem charakteru ani ciągłego, ani stałego. Każdy usługodawca, w tym także będący przedsiębiorcą w jednym z państw członkowskich, może tymczasowo świadczyć usługi na zasadzie transgranicznej w innym kraju Unii Europejskiej. Zaletą transgranicznego świadczenia usług jest zatem brak wymogu otwierania działalności gospodarczej na terenie danego kraju członkowskiego, czyli w tym wypadku na terenie Polski.

Przed rozpoczęciem świadczenia usług transgranicznych po raz pierwszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, usługodawca - architekt (obywatel państwa członkowskiego, który prowadzi zgodnie z prawem działalność w zakresie zawodu architekta w innym niż RP kraju unijnym ) przedkłada pisemne oświadczenie o zamiarze świadczenia usług achitektonicznych z podaniem rodzaju czynności zawodowych, jakie zamierza wykonywać, oraz o miejscu i przybliżonym terminie ich rozpoczęcia, jeżeli ich określenie jest możliwe . W oświadczeniu powinny być również wskazane informacje o posiadanym ubezpieczeniu lub innych środkach indywidualnego lub zbiorowego ubezpieczenia w odniesieniu do odpowiedzialności zawodowej. W przypadku zamiaru świadczenia usług transgranicznych po raz pierwszy usługodawca jest zobowiązany dołączyć do oświadczenia:
  • oryginał potwierdzający obywatelstwo, a w przypadku braku oryginału dokumentu jego odpis poświadczony za zgodność z oryginałem zgodnie z przepisami powszechnie obowiązującymi w tym zakresie;
  • zaświadczenie wydane przez właściwy organ państwa członkowskiego, że usługodawca wykonuje faktycznie i zgodnie z prawem zawód architekta w państwie członkowskim oraz, że w momencie składania zaświadczenia nie obowiązuje go zakaz, nawet tymczasowy, wykonywania tego zawodu;
  • oryginał dokumentu poświadczający kwalifikacje zawodowe usługodawcy, a w przypadku braku oryginału dokumentu jego odpis poświadczony za zgodność z oryginałem zgodnie z przepisami powszechnie obowiązującymi w tym zakresie;
  • oświadczenie usługodawcy o wyrażeniu zgody na przetwarzanie przez okręgową radę jego danych osobowych w celach związanych z postępowaniem w sprawie świadczenia usług transgranicznych i tymczasowym wpisem na listę okręgowej izby.
Oświadczenie i w/w dokumenty są składane w języku polskim lub wraz z tłumaczeniem na język polski. Ich wzory zostały zamieszczone na stronach KRIA Przedmiotowe oświadczenie kieruje do właściwej ze względu na miejsce, w którym zamierza wykonywać usługi, okręgowej rady izby architektów. Oświadczenie to jest składane w każdym roku, w którym usługodawca zamierza świadczyć usługi transgraniczne.
Postępowanie w tej sprawie kończy się tymczasowym wpisem usługodawcy na listę członków okręgowej izby architektów. Po upływie okresu obowiązywania tymczasowego wpisu na listę członków właściwej okręgowej izby architektów lub na skutek niedostarczenia w przeciągu kolejnego roku oświadczenia, okręgowa rada tej izby z urzędu dokonuje jego wykreślenia

Świadczenie usługi transgranicznej powinno wynikać z kontraktu (np. umowy o dzieło), zawartego pomiędzy usługodawcą z państwa UE a polskim usługobiorcą. W umowie tej, strony określają m. in. zakres, warunki, termin i miejsce wykonania usług, co pozwala uniknąć zakwalifikowania działalności usługowej jako tzw. ukrytego zakładania przedsiębiorstw.

W ramach świadczenia usługi transgranicznej od usługodawcy nie wymaga się:
- uzyskania pozwolenia na dopuszczenie do wykonywania zawodu regulowanego lub działalności, wydawanego przez organizację zawodową lub właściwy organ,
- rejestracji swojej działalności w systemie ubezpieczeń społecznych celem dokonywania rozliczeń związanych z transgranicznym świadczeniem usługi na rzecz osób ubezpieczonych.

Usługodawcy świadczący usługi na rynku wewnętrznym UE, są zobowiązani płacić składki na ubezpieczenia społeczne każdorazowo w tym państwie członkowskim, w którym prowadzą „istotną działalność” gospodarczą. Usługodawca nie ma więc obowiązku rejestracji swojej działalności w polskim systemie ubezpieczeń społecznych. Jest natomiast zobowiązany uzyskać od instytucji ubezpieczeniowej w swoim kraju, właściwej dla miejsca prowadzenia podstawowej działalności gospodarczej (lub właściwej ze względu na adres zamieszkania) zaświadczenie o podleganiu zabezpieczeniu społecznemu (na formularzu A1). Jednocześnie przed rozpoczęciem wykonywania czynności zawodowych w/w powinien poinformować właściwy ze względu na miejsce wykonywania zawodu ZUS o tymczasowym i okazjonalnym świadczeniu usług projektowania na terenie kraju.

Więcej informacji:
Zasady świadczenia usług transgranicznych
Świadczenie transgranicznych usług na terytorium RP