Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Legalizacja obiektu budowlanego wybudowanego bez zgłoszenia budowy

Zbudowałeś budynek lub inny obiekt budowlany bez zgłoszenia budowy? A może realizujesz budowę, której nie zgłosiłeś w urzędzie? Może to być samowola budowlana. Jeśli chcesz ją zalegalizować, przeczytaj opis usługi.

Jak załatwić sprawę

Sprawę można załatwić:

Załatw online

Wyślij pismo online wykorzystując bezpłatny podpis elektroniczny.

Uwaga! Elektronicznie możesz złożyć jedynie wniosek o legalizację obiektu budowlanego oraz ewentualne pełnomocnictwo i dowód opłaty za nie. Inne dokumenty wymagane przez nadzór budowlany będziesz musiał złożyć w formie papierowej.

Co powinieneś wiedzieć i kto może skorzystać z usługi

Jeśli wybudowałeś lub jesteś w trakcie budowy obiektu budowlanego, dla którego nie złożyłeś zgłoszenia budowy, to powinieneś dokonać jego legalizacji. Budowa bez zgłoszenia budowy – albo pomimo otrzymania sprzeciwu urzędu na złożone przez ciebie zgłoszenie – to samowola budowlana. Postępowanie legalizacyjne prowadzone jest z urzędu po stwierdzeniu przez nadzór budowlany budowy lub wybudowania obiektu budowlanego bez zgłoszenia w wyniku:

  • własnych ustaleń,
  • złożenia przez zainteresowanego wniosku o legalizację,
  • złożenia przez osoby postronne czy też inne organy (np. od organów architektoniczno-budowlanych)  zawiadomienia o podejrzeniu dokonania samowoli budowlanej.

Uwaga

Opis nie dotyczy:

  • legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego, bądź będącego w budowie bez zgłoszenia budowy, dla którego wymagane jest dołączenie projektu budowlanego (czyli np. domu jednorodzinnego, sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych itd.);
  • legalizacji przebudowy lub remontu obiektu budowlanego dokonanych bez wymaganego zgłoszenia.

Kiedy powinieneś załatwić sprawę

W dowolnym momencie

Gdzie załatwisz sprawę

W większości przypadków postępowanie legalizacyjne prowadzi powiatowy inspektorat nadzoru budowlanego.

Natomiast wojewódzki inspektorat nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie legalizacyjne dla obiektów i robót budowlanych:

  • usytuowanych na terenie pasa technicznego, portów i przystani morskich, morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, a także na innych terenach przeznaczonych do utrzymania ruchu i transportu morskiego;
  • hydrotechnicznych piętrzących, upustowych, regulacyjnych, melioracji podstawowych oraz kanałów i innych obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi;
  • dróg publicznych krajowych i wojewódzkich wraz z obiektami i urządzeniami służącymi do utrzymania tych dróg i transportu drogowego oraz sytuowanymi w granicach pasa drogowego sieciami uzbrojenia terenu – niezwiązanymi z użytkowaniem drogi, a w odniesieniu do dróg ekspresowych i autostrad – wraz z obiektami i urządzeniami obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek;
  • usytuowanych na obszarze kolejowym;
  • lotnisk cywilnych wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi;
  • usytuowanych na terenach zamkniętych;
  • strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, o których mowa w ustawie z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych;
  • elektrowni wiatrowych o mocy większej niż moc mikroinstalacji (czyli powyżej 50 kW);
  • inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa ustawie z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust.1 lub ust. 2  tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy,
  • metra wraz z powiązanymi z nimi urządzeniami budowlanymi oraz sieciami uzbrojenia terenu (jeżeli konieczność ich budowy lub przebudowy wynika z budowy lub przebudowy metra);
  • sieci uzbrojenia terenu sytuowanych poza pasem drogowym drogi krajowej lub wojewódzkiej, jeżeli konieczność ich budowy lub przebudowy wynika z budowy lub przebudowy tej drogi;
  • drogowych obiektów inżynierskich sytuowanych w granicach pasa drogowego drogi krajowej lub wojewódzkiej, niezwiązanych z tymi drogami;
  • dróg gminnych lub powiatowych, jeżeli konieczność ich budowy lub przebudowy wynika z budowy lub przebudowy drogi krajowej lub wojewódzkiej;
  • zjazdów z dróg krajowych i wojewódzkich – w rozumieniu art. 4 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych;
  • sieci przesyłowych – w rozumieniu art. 3 pkt 11a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne;
  • rurociągów przesyłowych dalekosiężnych służących do transportu ropy naftowej i produktów naftowych.

Uwaga

W przypadku legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego albo będącego w budowie bez zgłoszenia budowy, znajdującego się na terenie zakładu górniczego, postępowanie legalizacyjne prowadzi właściwy organu nadzoru górniczego. Dyrektor Specjalistycznego Urzędu Górniczego prowadzi takie postępowanie w przypadku poniżej wymienionych obiektów budowlanych podziemnych zakładów górniczych:

  • obiektów budowlanych maszyn wyciągowych;
  • szybowych wież wyciągowych;
  • budynków nadszybi;
  • obiektów budowlanych urządzeń transportowych, których środki transportu poruszają się po torze o nachyleniu powyżej 45°, w wyrobiskach górniczych;
  • wolnostojących budynków centrali, dyspozytorni, wraz z systemami łączności, bezpieczeństwa i alarmowania oraz magistralnych sieci telekomunikacyjnych,
  • obiektów budowlanych stacji wentylatorów głównych;
  • obiektów budowlanych przeznaczonych dla urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych wysokiego i średniego napięcia, zasilających obiekty, maszyny i urządzenia, o których mowa art. 169 ust. 1 pkt 1–5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze.
Aby dowiedzieć się gdzie zrealizować usługę, podaj miejsce położenia obiektu.
Jeśli nie jesteś przedsiębiorcą, podaj Aby dowiedzieć się gdzie zrealizować usługę, podaj miejsce położenia obiektu.

Co zrobić krok po kroku

1. Przygotuj i złóż wniosek

Dokumenty

Pobierz:
Dokument możesz złożyć jako:
Oryginał, Uwierzytelniona kopia
Jak uzyskać dokument??
Ustanawiam pełnomocnika w sprawach administracyjnych
Dokument możesz złożyć jako:
Przedstaw do wglądu, Oryginał, Uwierzytelniona kopia

Ustanowienie pełnomocnika

Jeśli chcesz, aby reprezentował cię pełnomocnik, pamiętaj o dołączeniu pełnomocnictwa oraz dowodu zapłaty opłaty skarbowej za pełnomocnictwo (17 zł). Nie trzeba dołączać pełnomocnictwa, jeśli wniosek w imieniu przedsiębiorcy składa osoba wpisana jako pełnomocnik do CEIDG. Nie płacisz za pełnomocnictwo udzielane mężowi, żonie, dzieciom, rodzicom lub rodzeństwu.

Praktyczne informacje na temat pełnomocnictwa.


Uwaga

Składając wniosek o legalizację budowy realizowanej bez zgłoszenia budowy, możesz od razu dołączyć dokumenty wymienione w kroku 3. Będą to dokumenty określone w art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Jeśli od razu nie złożysz wszystkich dokumentów, to nadzór budowlany wezwie cię do ich dostarczenia w wyznaczonym terminie.

2. Nadzór budowlany rozpocznie postępowanie legalizacyjne

Na początek nadzór budowlany dokona oględzin obiektu budowlanego. Ustali stan prawny i faktyczny legalizowanego obiektu budowlanego. Jeśli obiekt:

  • jest zgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym (w szczególności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego), oraz
  • nie narusza innych przepisów – w tym techniczno-budowlanych (dopuszcza się naruszenie przepisów w niewielkim stopniu – ale tylko wtedy, jeśli możliwe jest wykonanie robót budowlanych, które doprowadzą obiekt do stanu zgodnego z przepisami)

– to nadzór budowlany wyda postanowienie, w którym nakaże ci dostarczyć odpowiednie dokumenty. Poda termin, w którym masz to zrobić. Gdy jeszcze nie zakończyłeś budowy (trwają roboty budowlane), to nadzór nakaże ci wstrzymać prace budowlane. Jeśli mimo to będziesz kontynuował budowę, to nadzór budowlany wyda decyzję o nakazie rozbiórki.


Uwaga

Jeśli obiekt budowlany nie jest realizowany zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym lub nie ma możliwości doprowadzenia go do stanu techniczno-budowlanego zgodnego z prawem, to nadzór budowlany nie może przeprowadzić postępowania legalizacyjnego. W takim przypadku musi wydać ci decyzję o nakazie rozbiórki. Od takiej decyzji możesz się odwołać do organu nadzoru budowlanego wyższej instancji.

Dokumenty

Nadzór budowlany wyśle ci:

  • postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych i nakazie przedłożenia dokumentów – jeśli budowa nie została zakończona

albo

  • postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów w nim wymienionych – jeśli zakończyłeś budowę.

3. Złóż dokumenty wskazane przez nadzór budowlany

Dokumenty

Dokument możesz złożyć jako:
Oryginał
Dokument możesz złożyć jako:
Oryginał
Dokument możesz złożyć jako:
Oryginał
Dokument możesz złożyć jako:
Oryginał, Uwierzytelniona kopia
Dokument możesz złożyć jako:
Oryginał, Uwierzytelniona kopia
Informacja dodatkowa

Decyzja o warunkach zabudowy określa:

- rodzaj inwestycji;

- warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie:

  • warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,
  • ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,
  • obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,
  • wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich,
  • ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych;

- linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali (czyli 1: 500 lub 1: 1000, w przypadku inwestycji liniowych dopuszcza się skalę 1:2000).

Jak uzyskać dokument??
Decyzja o warunkach zabudowy
Dokument możesz złożyć jako:
Oryginał, Uwierzytelniona kopia
Informacja dodatkowa

Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa:

- rodzaj inwestycji;

- warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie:

  • warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,
  • ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,
  • obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,
  • wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich,
  • ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych;

- linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali (czyli 1: 500 lub 1: 1000, w przypadku inwestycji liniowych dopuszcza się skalę 1:2000).

Jak uzyskać dokument??
Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego

1. Złóż zgłoszenie budowy wraz z oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

2. W zależności od rodzaju i miejsca inwestycji dołącz odpowiednie szkice lub rysunki. Możesz je wykonać sam. Ponadto dołącz pozwolenia, uzgodnienia i opinie, których wymaga nadzór na podstawie odrębnych przepisów.

3. Projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien być wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane.

4. W przypadku legalizacji samowoli budowlanej polegającej na budowie instalacji zbiornikowych na gaz płynny z pojedynczym zbiornikiem o pojemności do 7 m3, przeznaczonych do zasilania instalacji gazowych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych, dodatkowo dołącz opis techniczny instalacji. Opis powinien  być wykonany przez projektanta o odpowiednich uprawnieniach budowlanych. Projekt zagospodarowania, dotyczący legalizacji instalacji zbiornikowej gazu, uzgodnij z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

5. Dołącz zaświadczenie właściwego urzędu miasta lub gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeśli takiego planu nie ma, to złóż decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Termin

Dokumenty złóż w terminie, który podał ci nadzór budowlany.

4. Nadzór budowlany oceni, czy może zalegalizować samowolnie realizowaną budowę

1. Po upływie terminu podanego w postanowieniu nadzór sprawdzi dokumenty, które złożyłeś. Zalegalizuje on samowolę budowlaną, jeśli:

  • złożyłeś w terminie wszystkie wymagane dokumenty
  • budowa legalizowanego obiektu budowlanego jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i innymi aktami prawa miejscowego, a także z przepisami  – w tym techniczno-budowlanymi.

Nadzór wyśle ci postanowienie o wysokości opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie to możesz złożyć zażalenie.

2. Jeśli nie spełnisz wyżej wymienionych warunków to nadzór budowlany wyda ci decyzję o nakazie rozbiórki.

Dokumenty

5. Zapłać opłatę legalizacyjną

Opłatę wpłać w kasie lub przelewem na konto właściwego urzędu wojewódzkiego. Po otrzymaniu postanowienia ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej możesz zwrócić się z wnioskiem o odroczenie lub rozłożenie opłaty na raty albo o jej umorzenie w całości lub w części. Wniosek złóż do wojewody właściwego ze względu na lokalizację obiektu budowlanego. Zrób to w terminie 7 dni – licząc od dnia otrzymania postanowienia nakładającego opłatę legalizacyjną. Złożenie tego wniosku zawiesza postępowanie w sprawie legalizacji obiektu budowlanego (do dnia jego rozstrzygnięcia).

Termin

Opłatę zapłać w ciągu 7 dni – licząc od dnia, w którym otrzymasz postanowienie informujące o wysokości opłaty legalizacyjnej. Jeśli tego nie zrobisz w tym terminie, nadzór wyda ci decyzję o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego.

6. Zalegalizowanie obiektu budowlanego

Legalizacja obiektu budowlanego będącego w trakcie budowy

Jeśli zapłaciłeś opłatę legalizacyjną, to nadzór budowlany wyda ci postanowienie zezwalające na zakończenie budowy.

Legalizacja wybudowanego obiektu budowlanego

Jeśli zapłaciłeś opłatę legalizacyjną, to samowola budowlana została zalegalizowana. Nadzór budowlany nie musi wydać ci potwierdzenia legalizacji wybudowanego obiektu. Jest to zasada tzw. „milczącej zgody”. Jeśli chcesz uzyskać potwierdzenie legalizacji, to złóż wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego ten fakt (zgodnie z art. 217 k.p.a.). Wniosek złóż do nadzoru budowlanego, który zalegalizował obiekt budowlany.

Decyzja o nakazie rozbiórki

Jeśli nie zapłacisz opłaty legalizacyjnej w terminie, otrzymasz decyzję o nakazie rozbiórki. Rozbiórkę wykonujesz na swój koszt.

Dokumenty

Ile zapłacisz

Opłata wynosi, w zależności od rodzaju legalizowanego obiektu, od 2500 zł do 5000 zł. 

  • 2500 zł za legalizację:

– boisk szkolnych oraz boisk, kortów tenisowych, bieżni służących do rekreacji,

– miejsc postojowych dla samochodów osobowych (do 10 stanowisk włącznie),

– zjazdów z dróg krajowych i wojewódzkich oraz zatok parkingowych na tych drogach,

– obiektów budowlanych piętrzących wodę i upustowych o wysokości piętrzenia poniżej 1 metra (poza rzekami żeglownymi oraz poza terenami parków narodowych i krajobrazowych), rezerwatów przyrody oraz ich otulin,

– ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m,

– obiektów małej architektury w miejscach publicznych.

  • 5000 zł za legalizację:

– obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach działki siedliskowej: płyt do składowania obornika; szczelnych zbiorników na gnojówkę lub gnojowicę o pojemności do 25 m3; naziemnych silosów na materiały sypkie o pojemności do 30 m3 i wysokości nie większej niż 7 m,

– wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2 – przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać 2 na każde 500 m2 powierzchni działki,

– wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać 1 na każde 500 m2 powierzchni działki,

– przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3 na dobę,

– zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3,

– parterowych budynków o powierzchni zabudowy do 35 m2, służących jako zaplecze do bieżącego utrzymania linii kolejowych, położonych na terenach stanowiących własność Skarbu Państwa,

– tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem, przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu budowy lub innych robót budowlanych, ale nie później niż 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu,

– gospodarczych obiektów budowlanych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, przeznaczonych wyłącznie na cele gospodarki leśnej i położonych na gruntach leśnych Skarbu Państwa,

– pomostów o długości całkowitej do 25 m i wysokości, liczonej od korony pomostu do dna akwenu do 2,50 m – służących do cumowania niewielkich jednostek pływających, wędkowania i rekreacji,

– instalacji zbiornikowych na gaz płynny z pojedynczym zbiornikiem o pojemności do 7 m3, przeznaczonych do zasilania instalacji gazowych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych,

– kanalizacji kablowej,

– obiektów budowlanych służących bezpośrednio do wykonywania działalności regulowanej ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze w zakresie poszukiwania i rozpoznawania złóż węglowodorów.

Nadzór budowlany nie nałoży ci opłaty legalizacyjnej w przypadku wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego.

Ile będziesz czekać

W przepisach prawa budowlanego nie ma podanego terminu, w którym nadzór budowlany przeprowadzi postępowanie legalizacyjne.

Jak możesz się odwołać

Możesz odwołać się od wydanej w postępowaniu legalizacyjnym decyzji o nakazie rozbiórki. Odwołanie złóż za pośrednictwem nadzoru budowlanego, który wydał ci decyzję. Masz 14 dni na wniesienie odwołania – licząc od dnia otrzymania decyzji.

Możesz również złożyć zażalenie na postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną. Zażalenie wnieś w ciągu 7 dni – licząc od dnia, w którym je otrzymałeś. Złóż je za pośrednictwem nadzoru budowlanego, który wydał ci postanowienie.

Twoim odwołaniem lub zażaleniem zajmie się:

  • wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego – jeśli decyzję albo postanowienie wydał ci powiatowy inspektor nadzoru budowlanego;
  • Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego – jeśli decyzję albo postanowienie wydał ci wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego.

Warto wiedzieć

Legalizacja altany działkowej

Nadzór budowlany nie rozpocznie postępowania legalizacyjnego dotyczącego altany działkowej wybudowanej przed 30 kwietnia 2015 r., jeżeli altana ta jest wolno stojącym budynkiem rekreacyjno-wypoczynkowym lub innym obiektem budowlanym spełniającym taką funkcję, położonym na terenie działki w rodzinnym ogrodzie działkowym, o powierzchni zabudowy do 35 m2 oraz o wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich. Przy czym do powierzchni zabudowy nie wlicza się tarasu, werandy lub ganku, o ile ich łączna powierzchnia nie przekracza 12 m2.

Czy ta strona była przydatna?