Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Obowiązki przedsiębiorcy wobec kontrahentów

Ponieważ jesteś przedsiębiorcą, musisz pamiętać o kilku sprawach, które mogą mieć wpływ na relacje z kontrahentami. Z faktu zarejestrowania działalności wynika to, że jesteś traktowany jak profesjonalista. Przepisy narzucają na ciebie podwyższony wzorzec staranności. Oznacza to, że w kontaktach z kontrahentami nie możesz zasłaniać się nieznajomością przepisów.

Jeżeli Twoja działalność może wyrządzić komuś szkodę, musisz się na to przygotować. Pamiętaj, że szkodą jest nie tylko fizyczne uszkodzenie jakiejś rzeczy. Również niewywiązanie się z umowy na czas może powodować twoja odpowiedzialność odszkodowawczą, a jeżeli zatrudniasz pracowników, odpowiadasz w pewnym zakresie również za ich działania i zaniedbania.

Obowiązywać cię będą także zasady dotyczące ujawniania określonych informacji o swojej firmie we wszelkich oficjalnych pismach, zamówieniach handlowych i innej korespondencji.

Należyta staranność

Zarówno przez twoich partnerów biznesowych i klientów, jak również przez prawo, jesteś traktowany jako profesjonalista. Zawodowy charakter działalności powoduje u kontrahentów oczekiwanie sumienności i fachowej wiedzy przy wykonaniu zobowiązań. Dla przykładu, jeżeli przedsiębiorca zawiera umowę w ramach prowadzonej przez siebie działalności stolarskiej, to jego kontrahent oczekuje jej wykonania przy uwzględnieniu zasad, wiedzy oraz techniki obowiązujących przy produkcji wyrobów z drewna.

W Kodeksie cywilnym mowa jest o należytej staranności, która odnosi się do stosunku dłużnika i wierzyciela. Dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gospodarczej określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności. Oznacza to, że podejmując jako przedsiębiorca zobowiązania powinieneś wykonywać je zgodnie z zasadami profesjonalizmu. W przypadku rażącego braku staranności mamy do czynienia z niedbalstwem.

Kwestia należytej staranności jest istotna m.in. przy ustalaniu odpowiedzialności za szkody.

Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przy wykonywaniu działalności

Prowadząc firmę, musisz pamiętać, że ponosisz odpowiedzialność zarówno za własne działania jak też za działania osób, którym powierzasz zlecenia. Nie zawsze twoja firma, podwykonawcy, czy pracownicy muszą ponosić winę, żeby być pociągniętym do odpowiedzialności za szkody. Rozróżnia się dwa główne rodzaje odpowiedzialności, tj. odpowiedzialność na zasadzie winy oraz odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.

Odpowiedzialność deliktowa

Odpowiedzialność na zasadzie winy, tzw. odpowiedzialność deliktowa występuje, gdy mamy do czynienia z działaniem zawinionym (niezależnie od tego czy umyślnym, czy nie). W tym przypadku odpowiedzialność za szkody związana jest m.in. ze związkiem przyczynowo-skutkowym pomiędzy działaniem a szkodą. Warto mieć na uwadze, że fakt powierzenia zlecenia komuś innemu (np. podwykonawcy) nie zwalnia nas z odpowiedzialności za szkody. Możliwością uwolnienia się od odpowiedzialności jest udowodnienie, że dołożyło się należytej staranności w wyborze podwykonawcy (tzn. posiadał on odpowiednią wiedzę, doświadczenie i kwalifikacje wymagane do wykonania powierzonego zadania).

Na przedsiębiorcy ciąży również odpowiedzialność za swoich pracowników przy wykonywaniu powierzonych im czynności.

Należy zaznaczyć, że firmy takie jak np. miejskie zakłady autobusowe, korporacje taksówkowe, metro, itp. (w prawie określa się je  przedsiębiorstwami lub zakładami wprawianymi w ruch za pomocą sił przyrody tj. pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) mogą ponosić odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez swoją działalność, nawet jeśli nie było bezpośredniej winy (chyba, że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej).

Odpowiedzialność kontraktowa

Inny rodzaj odpowiedzialności, z którą możemy spotkać się prowadząc firmę to odpowiedzialność kontraktowa. W odróżnieniu od odpowiedzialności deliktowej nie wynika z działań zawinionych. Odpowiedzialność ta nakłada obowiązek naprawienia szkody, jeśli powstała ona w skutek niewykonania lub nienależytego wykonania zaciągniętego zobowiązania (zawartej umowy). Wyjątkiem jest sytuacja, w której niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które nie ponosimy odpowiedzialności.

Jedną z przesłanek pociągnięcia do odpowiedzialność kontraktowej jest niezachowanie należytej staranności przy wykonywaniu czynności wynikających z zawartej umowy.

Także w przypadku tego rodzaju odpowiedzialności przedsiębiorca ponosi ryzyko wadliwego wykonania lub niewykonania zobowiązania zleconego osobom trzecim w tym swoim pracownikom.

W polskim prawie przewiduje się jednak rozmaite modyfikacje umowne odpowiedzialność kontraktowej.

Zwłoka

To niespełnienie świadczenia w terminie określonym w umowie bądź w inny sposób ustalonym pomiędzy stronami (jeżeli termin nie został w żaden sposób oznaczony - niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela do wykonania zobowiązania). Należy pamiętać, iż określenie „zwłoka" dotyczy tylko zawinionego opóźnienia.

W przypadku zaistnienia zwłoki wierzyciel (np. klient) ma prawo żądać, niezależnie od wykonania samego zobowiązania, także naprawienia powstałej w jej wyniku szkody. W określonych przypadkach wierzyciel może nie przyjąć świadczenia i żądać naprawienia szkody, która wynikła z niewykonania zobowiązania.

Kara umowna

W umowach można dowolnie ustalić odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonania zobowiązania – może być nią np. wypłata określonej sumy pieniędzy – kary umownej. Możliwość ta ułatwia uzyskanie odszkodowania bez konieczności zwracania się do sądu. Należy jednak pamiętać, iż kara umowna dotyczy tylko zobowiązań niepieniężnych. W przypadku zwłoki w świadczeniach pieniężnych można ewentualnie żądać zapłaty odsetek ustawowych lub umownych.

Obowiązek podawania danych przedsiębiorcy w pismach handlowych

Przedsiębiorcy mają obowiązek ujawniania określonych informacji o swojej firmie we wszelkich oficjalnych pismach, zamówieniach handlowych i innej korespondencji. Wymóg ten wynika ze względów bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, ale ma także na celu uniknięcie wprowadzania w błąd potencjalnych konsumentów lub kontrahentów. Warto pamiętać o tym obowiązku, zaniedbując go możemy narazić się na kary finansowe. 

Zakres informacji, które powinniśmy udzielać w korespondencji uzależniony jest od formy prowadzenia działalności.

Podmioty prowadzące działalność gospodarczą (KRS i CEIDG)

Jeżeli przedsiębiorca oferuje towary lub usługi w sprzedaży bezpośredniej lub sprzedaży na odległość za pośrednictwem środków masowego przekazu, sieci teleinformatycznych lub druków bezadresowych, jest on obowiązany do podania w ofercie co najmniej następujących danych:

  • firmy przedsiębiorcy; tj. nazwę firmy lub nazwę przedsiębiorcy ze wskazaniem formy prawnej, a w przypadku osoby fizycznej - imię i nazwisko przedsiębiorcy oraz nazwę, pod którą wykonuje działalność gospodarczą
  • numeru identyfikacji podatkowej (NIP)
  • siedziby albo adresu przedsiębiorcy.

Podmioty rejestrowane w KRS

Każdy podmiot wpisany do KRS jest obowiązany do umieszczania w oświadczeniach pisemnych skierowanych do oznaczonych osób i organów, następujących danych:

  • firmę lub nazwę
  • oznaczenie formy prawnej wykonywanej działalności
  • siedzibę i adres
  • NIP
  • oznaczenie sądu rejestrowego, w którym przechowywane są akta rejestrowe podmiotu oraz numer podmiotu w Rejestrze.

Obowiązek ten nie dotyczy tzw. oświadczeń woli skierowanych do osób pozostających ze spółką w stałych stosunkach umownych, czyli np. wszelkich ofert handlowych, oświadczeń, komunikatów pochodzących od spółki, itp.

W przypadku nieujawnienia przez spółkę powyższych danych, ustawa przewiduje możliwość nałożenia przez sąd rejestrowy grzywny w wysokości do 5 000 zł na osobę bezpośrednio odpowiedzialną za niewykonanie tego obowiązku.

Przedsiębiorcy działający w formie spółek mają obowiązek we wszelkich pismach i zamówieniach handlowych a także na stronach internetowych umieszczać następujące informacje:

  • firmę spółki, jej siedzibę i adres
  • oznaczenie sądu rejestrowego, w którym przechowywana jest dokumentacja spółki oraz numer, pod którym spółka jest wpisana do rejestru
  • numer identyfikacji podatkowej (NIP)
  • wysokość kapitału zakładowego, a dla spółki, której umowę zawarto przy wykorzystaniu wzorca umowy, do czasu pokrycia kapitału zakładowego, także informację, że wymagane wkłady na kapitał zakładowy nie zostały wniesione.

Przepisy przewidują możliwość nałożenia grzywny za brak wykonania powyższego obowiązku w wysokości do 5 000 zł na członka zarządu spółki z o.o. lub komplementariusza spółki komandytowo-akcyjnej.

Terminy płatności

We współpracy z kontrahentem, powinieneś dbać o terminowe regulowanie należności. Termin zapłaty w transakcjach między przedsiębiorcami co do zasady nie może przekraczać 60 dni. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, w której strony w umowie wyraźnie ustaliły inny (zazwyczaj dłuższy) termin, a ustalenie takie nie jest rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela.

Czy ta strona była przydatna?