Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Rodzaje postępowań sądowych

Wiedza, jak rozpatrywane są sprawy sądowe w postępowaniach cywilnych, może okazać się dla ciebie przydatna w przypadku sporów z kontrahentem.

Postępowania dzielą się na:

  • rozpoznawcze – w ramach tego postępowania, dana sprawa jest rozpoznawana i następnie rozstrzygana,
  • zabezpieczające – postępowanie zabezpieczające realizację orzeczenia,
  • egzekucyjne – przymusowe wykonanie (realizacja) praw i obowiązków,
  • międzynarodowe – postępowanie regulujące międzynarodowe postępowanie cywilne.

Postępowanie nakazowe

W ramach postępowania rozpoznawczego, można wyodrębnić postępowanie nakazowe – należy ono do właściwości sądów rejonowych i okręgowych. Sąd rozpoznaje sprawę w postępowaniu nakazowym na pisemny wniosek zgłoszony w pozwie, na posiedzeniu niejawnym.

W tym rodzaju postępowania sąd wydaje nakaz zapłaty, jeżeli okoliczności uzasadniające żądanie są udowodnione dołączonym do pozwu:

  • dokumentem urzędowym,
  • zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem,
  • wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu.

Sąd wydaje także nakaz zapłaty przeciwko zobowiązanemu z weksla, czeku, warrantu lub rewersu należycie wypełnionego, których prawdziwość i treść rodzą wątpliwości.

W postępowaniu nakazowym możesz dochodzić roszczeń wynikających z ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych.

Wydając nakaz zapłaty sąd orzeka, że pozwany ma w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu zaspokoić roszczenie (czyli np. spłacić dług) w całości wraz z kosztami albo wnieść w tym terminie zarzuty (czyli zakwestionować zasadność pozwu).

Nakaz zapłaty z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności.

Nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla, warrantu, rewersu lub czeku staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia.

Dowiedz się, na czym polega postępowanie nakazowe

Postępowanie upominawcze

Ten rodzaj postępowania należy do właściwości sądów rejonowych i okręgowych. Sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Nakaz zapłaty nie może być wydany, jeżeli:

  • roszczenie jest oczywiście bezzasadne
  • przytoczone okoliczności budzą wątpliwość
  • zaspokojenie roszczenia zależy od świadczenia wzajemnego
  • miejsce pobytu pozwanego nie jest znane albo gdyby doręczenie mu nakazu nie mogło nastąpić w kraju.

W nakazie zapłaty nakazuje się pozwanemu, żeby w ciągu dwóch tygodni od doręczenia tego nakazu zaspokoił roszczenie w całości wraz z kosztami albo w tym terminie wniósł sprzeciw do sądu.

Dowiedz się, na czym polega postępowanie upominawcze

Postępowanie uproszczone

Sąd rozpozna sprawę w postępowaniu uproszczonym, jeżeli dotyczy świadczenia (zarówno pieniężnego jak i niepieniężnego), a wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20 tys. zł; w sprawach o roszczenia z rękojmi lub gwarancji – jeżeli wartość przedmiotu umowy nie przekracza tej kwoty. 

Jeżeli twoja sprawa podlega rozpoznaniu w trybie uproszczonym, możesz przygotować pisma procesowe - w tym pozew - na urzędowym formularzu.

W postępowaniu uproszczonym jednym pozwem można dochodzić tylko jednego roszczenia. Połączenie kilku roszczeń w jednym pozwie jest możliwe tylko wtedy, gdy wynikają one z tej samej umowy lub umów tego samego rodzaju, np. kilku umów najmu.

Sąd będzie mógł rozpoznać twoją sprawę z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym, jeżeli przyczyni się to do sprawniejszego rozwiązania sporu. 

Z postępowania uproszczonego wyłączone są następujące rodzaje spraw:

  • sprawy należące do właściwości sądów okręgowych,
  • sprawy małżeńskie i z zakresu stosunków między rodzicami a dziećmi,
  • sprawy z zakresu prawa pracy rozpoznawanych z udziałem ławników ,
  • sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw wymienionych w art. 477(8) § 2 k.p.c. i spraw o rentę.

Jeżeli twoja sprawa kwalifikuje się do postępowania uproszczonego, a jednocześnie do innego postępowania odrębnego, np. nakazowego albo upominawczego, postępowanie uproszczone będzie wdrożone dopiero jeśli gdy nakaz zapłaty (wydany w innym postępowaniu odrębnym) nie mógł być wydany lub gdy pozwany wniósł od nakazu zarzuty lub sprzeciw.

Postępowanie egzekucyjne

Sprawy egzekucyjne należą do właściwości sądów rejonowych i działających przy tych sądach komorników.

Elektroniczne postępowanie upominawcze

Inną możliwością odzyskania należności jest uzyskanie nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym (e-sąd). Ma ono charakter wezwania do zapłaty w sprawach, w których stan faktyczny nie jest skomplikowany i nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego.

E-sąd

W elektronicznym postępowaniu upominawczym (EPU), zwanym E-sądem, możesz w szybszy, prostszy i tańszy sposób doprowadzić do przeprowadzenia postępowania prowadzącego do wydania nakazu zapłaty. W tym rodzaju postępowania możliwe jest dochodzenie roszczeń, które stały się wymagalne w okresie trzech lat przed dniem wniesienia pozwu. 

Sprawdza się szczególnie w przypadkach, gdy stan faktyczny sprawy nie jest skomplikowany i nie zachodzi potrzeba przeprowadzania postępowania dowodowego

E-sąd, czyli Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny, jest właściwy rzeczowo niezależnie od wartości przedmiotu sporu.

Elektroniczne postępowanie upominawcze może zostać wszczęte, gdy dochodzone są roszczenia pieniężne. Pozwala obecnie dochodzić roszczenia pieniężnego w kwocie do stu milionów złotych.

W E-sądzie pozew wnosi drogą elektroniczną. Pozwany ma możliwość wyboru, może wnieść pismo w formie elektronicznej lub tradycyjnej, czyli papierowej.

Korzystanie z EPU daje wiele korzyści. Są to m.in.:

  • niższe koszty postępowania – w zwykłym postępowaniu opłata od pozwu wynosi 5% wartości sporu, w EPU zaś 1,25% (jednak nie mniej niż 30 zł)
  • powód nie musi wysyłać do właściwego sądu pozwu wraz z załącznikami w formie papierowej, a jedynie opisać dowody w formularzu internetowym
  • postępowanie w ramach EPU jest dużo szybsze, niż postępowanie przed zwykłym sądem, a nakaz zapłaty można uzyskać już w ciągu kilku dni
  • EPU ułatwia dochodzenie swych roszczeń osobom niepełnosprawnym, gdyż pozew można złożyć bez wychodzenia z domu.

Aby skorzystać z EPU wystarczy mieć dostęp do komputera i Internetu oraz założyć konto użytkownika w systemie teleinformatycznym e-Sądu.

Nakaz zapłaty, jak i klauzula wykonalności wydane przez e-sąd mają postać wyłącznie elektroniczną i są dostępne w systemie teleinformatycznym sądu.

Czy ta strona była przydatna?