Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Jakie urzędy mogą kontrolować przedsiębiorcę?

W zależności od rodzaju działalności każdy przedsiębiorca może spodziewać się czynności sprawdzających, które mają na celu potwierdzenie, czy działa on zgodnie z prawem.

Kontrole mogą być prowadzone na ogólnych zasadach, określonych w Prawie przedsiębiorców, albo szczegółowych przepisów.

W zależności od rodzaju wykonywanej działalności, przedsiębiorcę mogą skontrolować różne organy

Państwowa Inspekcja Pracy – przedmiotem kontroli jest przestrzeganie przepisów prawa pracy, a w szczególności: przepisów i zasad BHP, legalności zatrudnienia, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy np. przestrzegania przepisów o minimalnej stawce godzinowej, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, zatrudniania młodocianych i osób niepełnosprawnych.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych – przedmiotem kontroli jest rzetelności i prawidłowość wywiązywania się z zadań i obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych. Inspektorzy kontroli ZUS prowadząc kontrolę mają prawo badać czy płatnik składek w odpowiednich terminach zgłosił do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego wszystkie osoby, które powinien, obliczył od prawidłowych podstaw wymiaru oraz w prawidłowych wysokościach wszystkie należne składki oraz je zadeklarował, prawidłowo obliczył wysokość świadczeń z ubezpieczeń społecznych i udokumentował do nich prawo, wypłacił te świadczenia i prawidłowo je rozliczył w poczet składek, terminowo i bez błędów opracował wnioski o emerytury i renty, rzetelnie wystawił zaświadczenia i zgłosił dane do celów ubezpieczeniowych.

KRUS – podczas kontroli urzędnicy sprawdzają prawo kontrolowanego do podlegania ubezpieczeniu KRUS oraz weryfikują czy ubezpieczeni faktycznie prowadzą działalność rolniczą.

Urząd Skarbowy – przedmiotem kontroli jest sprawdzenie, czy przedsiębiorca wywiązuje się z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego np. w przedmiocie zwrotu VAT, prawidłowego naliczania i opłacania podatku dochodowego oraz prawidłowego prowadzenia dokumentacji i ewidencji księgowej.

Urząd Celno-Skarbowy – przeprowadza kontrolę celno-skarbową obejmującą przestrzeganie m.in. przepisów prawa podatkowego, prawa celnego oraz innych przepisów związanych z przywozem i wywozem towarów w obrocie między obszarem celnym Unii Europejskiej a państwami trzecimi, przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, prawa dewizowego oraz warunków wykonywania działalności kantorowej. Kontrole celno-skarbowe skupiają się na zwalczaniu przestępczości ekonomicznej, likwidacji szarej strefy i minimalizacji wykroczeń i popełnianych nieprawidłowości. Podstawowym zadaniem prowadzonych kontroli jest wykrywanie i zwalczanie nieprawidłowości o szerokiej skali – oszustw podatkowych i celnych, wyłudzeń i innych przestępstw powodujących znaczny uszczerbek w budżecie państwa np. wyłudzenia VAT. Kontrolę celno-skarbową charakteryzuje brak właściwości terytorialnej. Oznacza to, że dany urząd może się jej podjąć na terenie całego kraju. W ramach kontroli celno-skarbowej uprawnienia funkcjonariuszy są dużo szersze niż to wynika z ogólnych zasad ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej są dodatkowo uprawnieni do wykonywania tzw. czynności operacyjno-rozpoznawczych.

Państwowa Inspekcja Sanitarna (Sanepid) – zajmuje się kontrolą przedsiębiorców prowadzących działalność związaną z życiem i zdrowiem klientów w tym sprawuje nadzór nad warunkami higieny środowiska, higieny pracy w zakładach pracy, higieny radiacyjnej, bezpieczeństwem żywności, żywienia i przedmiotów użytku higieniczno-sanitarnego. Sprawuje nadzór nad prawidłowością stosowania zasad systemu HACCP w zakładach objętych nadzorem Sanepidu.

Główny Inspektorat Weterynarii – przeprowadza weterynaryjną kontrolę graniczną oraz kontrolę weterynaryjną w handlu i wywozie zwierząt oraz produktów. Po za tym przeprowadza kontrolę wyrobów do diagnostyki in vitro stosowanych w medycynie weterynaryjnej, mającej na celu ustalenie, czy wprowadzone do obrotu lub używania wyroby znajdują się w wykazie wyrobów do diagnostyki in vitro stosowanych w medycynie weterynaryjnej oraz kontrolę działalności hodowcy, który utrzymuje zwierzęta przeznaczone do wykorzystania lub wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych.

Inspekcja Handlowa – zadania Inspekcji Handlowej wykonuje Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (organ wyższego stopnia) oraz wojewodowie przy pomocy Wojewódzkich Inspektorów Inspekcji Handlowej. Inspekcja Handlowa jest powołana do ochrony interesów i praw konsumentów oraz interesów gospodarczych państwa. Przeprowadza kontrolę legalności i rzetelności działań przedsiębiorców w zakresie produkcji, handlu i usług. Przeprowadzane kontrole dotyczą m.in. zgodności wyrobu z zasadniczymi i szczegółowymi wymaganiami, zgodności produktu z ogólnymi wymaganiami bezpieczeństwa oraz jakości produktów i usług.

Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PEFRON) – jest funduszem celowym którego środki przeznaczane są na rehabilitację zawodową i społeczną osób niepełnosprawnych oraz ich zatrudnianie. Fundusz jest uprawniony do przeprowadzenia kontroli zasadności korzystania przez przedsiębiorców z ulg w dokonywaniu wpłat na rzecz PFRON. Kontroluje również uprawnienia przedsiębiorców otrzymujących dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych oraz refundację kosztów przystosowania, adaptacji i wyposażenia miejsc pracy osób niepełnosprawnych. Sprawdza czy przekazane środki zostały wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem.

Organ udzielający koncesję – sprawdza, czy przedsiębiorca prowadzi działalność w zakresie udzielonej koncesji. Rodzaje działalność koncesjonowanej wymienione są w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Zalicza się do nich m. in. obrót paliwami, energią, ochronę osób i mienia, przewozy lotnicze, prowadzenie kasyn gry, wytwarzanie i obrót materiałami wybuchowymi i bronią, poszukiwanie i rozpoznawanie złóż, podziemne składowanie odpadów i dwutlenku węgla itd. Co do zasady koncesji udziela minister właściwy za względu na przedmiot działalności gospodarczej wymagającej uzyskania koncesji.

Organ prowadzący rejestr działalności regulowanej – sprawdza czy przedsiębiorca spełnia warunki wymagane do wykonywania określonej działalności regulowanej. Katalog działalności regulowanej wymagającej wpisu do rejestru zawiera m.in. usługi turystyczne, prowadzenie stacji kontroli pojazdów, usługi detektywistyczne, ośrodki szkolenia kierowców, działalność kantorową, działalność pocztową itd. Kwestie szczegółowe, takie jak warunki wykonywania danej działalności, organ prowadzący rejestr, sposób prowadzenia rejestru, określają przepisy ustaw regulujących daną działalność.

Straż Graniczna – sprawdza m.in. czy są przestrzegane przepisy dotyczące legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców, prowadzenia przez nich działalności gospodarczej oraz powierzania im pracy. W tym zakresie współpracuje z PIP i z innymi organami administracji publicznej, a w szczególności z policją, Służbą Celną, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych, urzędami kontroli skarbowej.

Urząd Ochrony Danych Osobowych – przeprowadza kontrolę zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych. Podczas kontroli Inspektor zwraca szczególną uwagę na przesłanki legalności przetwarzania danych osobowych i danych szczególnie chronionych, zakres i cel przetwarzania danych, merytoryczną poprawność danych i ich adekwatność do celu przetwarzania, czy osoba której dane są przetwarzana został w sposób zrozumiały po tym poinformowana, czy dokonano zgłoszenia zbioru do rejestracji oraz bezpieczeństwo przetwarzania danych.

Inspekcja Ochrony Środowiska – kontrola dotyczy przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów o ochronie środowiska np. przestrzegania decyzji ustalających warunki korzystania ze środowiska, przestrzegania zakresu, częstotliwości i sposobu prowadzenia pomiarów wielkości emisji i jej wpływu na stan środowiska, eksploatacji instalacji i urządzeń chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem, wykonywanie zadań określonych w przepisach o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, przeciwdziałanie poważnym awariom oraz sprawowanie nadzoru nad usuwaniem ich skutków. Kontrola może dotyczyć również przestrzegania przepisów o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, przestrzegania przepisów o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, postępowania z substancjami zubożającymi warstwę ozonową, przestrzegania przepisów o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, przestrzegania przepisów o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, przestrzegania przepisów o bateriach i akumulatorach oraz przestrzegania przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Kontrola może dotyczyć również wyrobów wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku, podlegających ocenie zgodności w zakresie spełniania przez nie zasadniczych lub innych wymagań dotyczących ochrony środowiska.

Państwowa Straż Pożarna – przeprowadza czynności kontrolno-rozpoznawcze w celu rozpoznawania zagrożeń oraz w celu realizacji nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych. Czynności kontrolno-rozpoznawcze są przeprowadzane w zakresie: kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych, oceny zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej rozwiązań technicznych zastosowanych w obiekcie budowlanym, oceny zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym, ustalania spełnienia wymogów bezpieczeństwa w zakładzie stwarzającym zagrożenie wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, rozpoznawania możliwości i warunków prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej, rozpoznawania innych miejscowych zagrożeń, wstępnego ustalania nieprawidłowości, które przyczyniły się do powstania pożaru oraz okoliczności jego rozprzestrzenienia się oraz zbierania informacji niezbędnych do wykonania analizy poważnej awarii przemysłowej i formułowania zaleceń dla prowadzącego zakład.

Czy ta strona była przydatna?