Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Kiedy trzeba rozliczać VAT, a kiedy nie

Założyłeś firmę i zastanawiasz się, czy musisz od pierwszego dnia rozliczać VAT w urzędzie skarbowym? Nie zawsze. Poniżej wyjaśniamy, kiedy Twoja firma może skorzystać ze zwolnienia z VAT. Przepisy określają sytuacje, w których wymagana jest rejestracja VAT i te, w których nie musisz się rejestrować.

Zwolnienia z VAT można podzielić na dwie grupy: podmiotowe (chodzi tu o wysokość sprzedaży) i przedmiotowe (dotyczą konkretnych produktów i usług).

Zwolnienie z VAT podmiotowe

Jeśli prowadzisz firmę:

  • nie musisz rejestrować się jako VAT-owiec, jeśli nie przekroczysz w ciągu roku limitu sprzedaży 200 tys. zł

Jeśli rozpoczynasz działalność w trakcie roku podatkowego:

  • nie musisz rejestrować się do VAT, jeśli przewidywana wartość sprzedaży Twojej firmy nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, kwoty odpowiadającej równowartości 200 tys. Proporcję:
    • obliczasz mnożąc liczbę dni od rozpoczęcia sprzedaży do końca roku przez obowiązujący limit VAT
    • następnie dzieląc otrzymaną liczbę przez liczbę dni w danym roku

Czyli np. jeśli założyłeś firmę 2 maja 2018 r. (czyli do końca roku zostały 244 dni)  obliczenie będzie wyglądać następująco

(200 000x244)/365 = 133.698,63 zł

Przed sprzedażą, po której przekroczysz limit, powinieneś zarejestrować się jako VAT-owiec.

Wazne! Do limitu sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku oraz: 

  • wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz sprzedaży wysyłkowej;
  • sprzedaży towarów i usług, zwolnionych od podatku na podstawie ustawy o VAT lub rozporządzenia, z wyjątkiem:
    • transakcji związanych z nieruchomościami
    • niektórych usług, np. usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usług pośrednictwa  w  tym  zakresie,  usług  w  zakresie  udzielania  poręczeń,  gwarancji i  wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych, usług depozytów środków pieniężnych
    • usług ubezpieczeniowych - jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji i pomocniczych
  • sprzedaży  towarów, które są zaliczane do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji

Kiedy nie obowiązuje zwolnienie przedmiotowe z VAT, nawet jeśli nie przekroczyłem progu 200 tys. zł

Zwolnienie z VAT podmiotowe (czyli limit 200 tys. zł) nie obowiązuje, jeżeli m.in.:

  • sprzedajesz:
    • towary wymienione w załączniku nr 12 do ustawy o VAT (m.in. metale szlachetne i złom z nich, wyroby jubilerskie)
    • towary opodatkowane podatkiem akcyzowym (z wyjątkiem energii elektrycznej, wyrobów tytoniowych i samochodów osobowych
    • w niektórych przypadkach: budynki, budowle lub ich części
    • tereny budowlane
    • nowych środków transportu
  • świadczysz usługi:
    • prawnicze
    • w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego
    • jubilerskie
  • nie posiadasz siedziby działalności gospodarczej w Polsce

W takim przypadku, musisz rozliczać VAT nawet wtedy, gdy nie przekroczysz 200 tys. zł limitu sprzedaży.

Zwolnienie przedmiotowe z VAT

W przepisach określono też grupę towarów i usług, które są wykluczone z opodatkowania VAT. Dotycz to m.in. usług w zakresie opieki medycznej, dostaw terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane, zarządzania funduszami inwestycyjnymi czy emerytalnymi (pełną listę znajdziesz w art. 43 ustawy VAT).

VAT dobrowolny

Jeśli nie masz obowiązku płacić VAT (korzystasz ze zwolnienia), możesz dobrowolnie rozliczać VAT - tzn. zrezygnować ze zwolnienia z VAT.

Jeśli jesteś już zarejestrowany do VAT, musisz zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego przed początkiem okresu (miesiąca albo kwartału), w którym rezygnujesz ze zwolnienia. Jeżeli dopiero rozpoczynasz działalność, musisz złożyć zawiadomienie przed wykonaniem pierwszej czynności opodatkowanej.

Musisz również zaktualizować dane na formularzu VAT-R.

Obowiązki podatnika zwolnionego z VAT

Status podatnika zwolnionego oznacza, że nie musisz składać deklaracji rozliczających VAT (np. VAT-7 albo VAT-7K). Czyli nie rozliczasz w urzędzie skarbowym podatku z tytułu sprzedaży oraz nie masz prawa do odliczenia (zwrotu) podatku naliczonego. Masz obowiązek prowadzenia uproszczonej ewidencji sprzedaży.

Ewidencja podatnika zwolnionego z VAT

Jeżeli korzystasz ze zwolnienia podmiotowego (limit obrotów do 200 tys. zł), nie musisz prowadzić pełnej ewidencji sprzedaży i zakupów VAT. Masz obowiązek prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży. Rejestr sprzedaży pozwala Ci zorientować się, kiedy przekroczysz próg zwolnienia z VAT (przed sprzedażą, po której przekroczysz próg, musisz zarejestrować się do VAT).

Uproszczona ewidencja nie ma określonego przepisami wzoru. Powinieneś w niej ujmować sprzedaż za dany dzień, nie później jednak niż przed rozpoczęciem sprzedaży w dniu następnym.

Ewidencja  może zawierać takie informacje, jak:

  • liczbę porządkową
  • datę sprzedaży
  • wartość sprzedaży
  • wartość sprzedaży narastająco

Rejestr sprzedaży pozwala Ci zorientować się, kiedy przekroczysz próg zwolnienia z VAT.

Prowadź rzetelnie ewidencję - jeśli, pomimo obowiązku, jej nie prowadzisz albo robisz to nierzetelnie, organ podatkowy oszacuje sprzedaż i będziesz musiał zapłacić od niej podatek.

Obowiązek VAT przy handlu z krajami UE

Jeśli zamierzasz dokonywać transakcji z kontrahentami zagranicznymi z państw UE, musisz zarejestrować się jako podatnik VAT-UE. Nawet jeśli nie masz obowiązku zarejestrowania się jako podatnik VAT czynny, ale dokonasz wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (WNT), czyli kupisz towar od firmy z UE, a całkowita wartość tych transakcji przekroczy w trakcie roku podatkowego kwotę 50 000 zł, masz obowiązek rozliczania podatku VAT od tych transakcji (mimo braku obowiązku rozliczania VAT w zakresie pozostałej działalności gospodarczej).

Obowiązek rejestracji VAT UE (niezależnie od zwolnienia z VAT) dotyczy również:   

  • nabycia usług od kontrahentów z UE, w odniesieniu do których miejscem świadczenia jest kraj nabywcy
  • wewnątrzwspólnotowego świadczenia usług, dla których miejscem rozliczenia podatku z transakcji jest kraj nabywcy

Zobacz:

Ważne! Jeśli jesteś zwolniony z VAT i zarejestrujesz się jako podatnik VAT-UE, nie tracisz prawa do zwolnienia z VAT.

Co powinienem zrobić, jeśli przekroczyłem limit zwolnienia z VAT?

Po przekroczeniu granicznej kwoty 200 tys. zł każda kolejna sprzedaż podlega opodatkowaniu VAT. Zwolnienie z VAT przestaje obowiązywać i powinieneś się zarejestrować jako podatnik VAT.

Jeśli najpierw zarejestrujesz się jako podatnik VAT zwolniony, a później:

  • stracisz prawo do dalszego korzystania ze zwolnienia (przekroczysz limit sprzedaży)
  • chcesz z niego zrezygnować
  • zamierzasz wykonywać sprzedaż opodatkowaną (inne towary lub usługi, które nie są zwolnione przedmiotowo z VAT)

to musisz zaktualizować status na druku VAT-R z zaznaczonym polem “aktualizacja danych”. Zrób to:

  • przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży towarów lub usług innych niż zwolnione z podatku
  • przed dniem, w którym stracisz prawo do zwolnienia, tj. przekroczysz kwotę 200 tys. zł netto obrotu
  • przed początkiem miesiąca lub wykonania czynności – gdy rezygnujesz ze zwolnienia

Jeśli korzystasz ze zwolnienia ze względu na wysokość obrotów, nie masz prawa do odliczenia VAT od zakupów. Zapłacony przez Ciebie przy zakupach towarów i usług (związanych z działalnością) podatek VAT jest wtedy Twoim kosztem w podatku dochodowym – o ile wybrana przez ciebie forma opodatkowania na to pozwala.

Jeżeli dobrowolnie zrezygnujesz ze zwolnienia z VAT albo utracisz je w wyniku przekroczenia limitu obrotów, ponownie możesz skorzystać ze zwolnienia nie wcześniej, niż po upływie roku (licząc od końca roku, w którym utracono prawo do zwolnienia lub zrezygnowano z tego zwolnienia).

Czy ta strona była przydatna?