Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Prawa i obowiązki podatnika

Prowadzisz działalność gospodarczą i płacisz podatki? Dowiedz się, jakie są twoje prawa i obowiązki. Ich znajomość ułatwi Ci właściwe wywiązywanie się z obowiązków podatkowych oraz egzekwowanie Twoich praw w kontaktach z urzędami.

Prawa podatnika

Prawo do zwrotu nadpłaty

Jeśli zapłacisz podatek w wysokości wyższej niż powinieneś, masz prawo złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Co dzieje się z nadpłatą? Jeśli masz zaległości podatkowe, nadpłata, wraz z jej oprocentowaniem, podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek czy kosztów upomnienia.

Jeśli nie masz zaległości, możesz ubiegać się o zwrot nadpłaty albo złożyć wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Jeśli urząd nie zwróci nadpłaty w terminie, masz prawo do odsetek za zwłokę.

Prawo do korekty deklaracji (zeznania podatkowego)

Jeżeli przy sporządzaniu deklaracji (zeznania) popełniłeś błąd, masz prawo go poprawić składając korektę deklaracji (zeznania). Pamiętaj, żeby zapłacić zaległy podatek lub zwrócić nadpłatę (którą nienależnie wykazałeś i otrzymałeś jej zwrot) wraz z odsetkami.

Nie będziesz mógł składać korekty w trakcie trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej (w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola).

Jeżeli w wyniku korekty deklaracji zmiana wysokości zobowiązania podatkowego, nadpłaty, zwrotu podatku, nadwyżki podatku do przeniesienia lub wysokości straty nie będzie przekraczała 5000 zł, to w przypadku błędów rachunkowych i oczywistych omyłek, korekty deklaracji dokona za ciebie organ podatkowy. Uwierzytelnioną kopię korekty otrzymasz do akceptacji – z prawem wniesienia sprzeciwu. Jeśli nie wniesiesz sprzeciwu, to taka korekta wywołuje skutki prawne, jak korekta złożona przez ciebie.

W przypadku, gdy złożysz prawnie skuteczną korektę deklaracji, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia upływu terminu do złożenia deklaracji (z wyjątkiem korekt składanych w związku z kontrolą podatkową lub czynnościami sprawdzającymi) i zapłacisz w całości, w ciągu 7 dni od dnia złożenia korekty, zaległość podatkową, możesz zastosować obniżoną stawkę odsetek za zwłokę w wysokości 1/2 podstawowej stawki odsetek za zwłokę.

Prawo do żądania zaświadczenia

Jeśli potrzebujesz zaświadczenia, które potwierdza określone fakty lub stan prawny, możesz żądać jego wydania przez organ podatkowy (np. zaświadczenie o niezaleganiu w podatkach). Zaświadczenie powinno być wydane nie później niż w terminie 7 dni. Organ podatkowy może wydać zaświadczenie jedynie w granicach twojego żądania.

Prawo do ochrony danych

Twoje dane zawarte w deklaracjach podatkowych oraz we wszelkich innych dokumentach i informacjach składanych do organu podatkowego, a także dane wynikające z akt spraw podatkowych, objęte są tajemnicą skarbową.

Prawo do ulg

Jeżeli prowadzisz działalność gospodarczą, możesz korzystać z ulg podatkowych.

Prawo do pisemnej interpretacji

Jeżeli masz wątpliwości, jak zastosować przepisy prawa podatkowego w twojej indywidualnej sprawie, możesz zwrócić się z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej.

Pomocne przy interpretacji przepisów są także objaśnienia podatkowe Ministra Finansów (publikowane i internecie).

Jeśli chcesz uniknąć stosowania tzw. klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, możesz wystąpić do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o
o wydanie opinii zabezpieczającej.

Prawo do podpisywania deklaracji przez pełnomocnika

Możesz ustanowić pełnomocnika do podpisania Twojego zeznania (deklaracji). Podpisanie deklaracji przez pełnomocnika zwalnia cię z obowiązku podpisania tej deklaracji (jeżeli odrębne ustawy nie stanowią inaczej).

Prawa w procedurach podatkowych

Prawo do czynnego udziału w postępowaniu podatkowym

Masz prawo czynnie uczestniczyć, osobiście lub za pośrednictwem pełnomocnika (ogólnego, szczególnego), w każdej czynności prowadzonego wobec ciebie postępowania podatkowego, niezależnie od tego czy prowadzi je organ pierwszej instancji, czy też drugiej instancji. Pełnomocnictwo ogólne upoważnia do działania we wszystkich sprawach podatkowych oraz w innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej. Natomiast pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej. Jesteś zatem uprawniony do wglądu w akta sprawy w lokalu organu podatkowego, w obecności pracownika tego organu, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Ponadto masz prawo żądać wydania kopii akt sprawy lub uwierzytelnionych odpisów akt sprawy albo uwierzytelnienia kopii akt sprawy. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania.

Przed wydaniem decyzji masz prawo wypowiedzenia się, co do zebranego w sprawie materiału dowodowego, w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia organu podatkowego.

Prawo do terminowego załatwienia sprawy przez urząd

Masz prawo oczekiwać, że twoja sprawa zostanie załatwiona bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawa szczególnie skomplikowana — nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Jeżeli złożyłeś wniosek o przeprowadzenie rozprawy albo rozprawę przeprowadzono z urzędu, załatwienie sprawy powinno nastąpić nie później niż w ciągu 3 miesięcy.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest cię zawiadomić, podać przyczyny niedotrzymania terminu i wskazać nowy termin załatwienia sprawy.

Ponadto, w przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie lub w terminie wskazanym w zawiadomieniu, przysługuje ci prawo złożenia ponaglenia do organu podatkowego wyższego stopnia lub do Ministra Finansów, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez izbę skarbową.

Prawo do przywrócenia terminów procesowych

W sytuacji gdy nie dotrzymasz terminu procesowego, określonego do dokonania czynności (np. do wniesienia odwołania, zażalenia), masz prawo wystąpienia do właściwego organu podatkowego z wnioskiem o jego przywrócenie.

Prawo do zaskarżenia decyzji

Masz prawo wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o czym zostaniesz pouczony w decyzji. Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Odwołanie powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres twojego żądania, będącego przedmiotem odwołania, oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie.

Prawo do zaskarżenia postanowienia

Masz prawo wnieść zażalenie na postanowienie w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Zażalenie możesz wnieść tylko wtedy, gdy ustawa — Ordynacja podatkowa tak stanowi. O prawie, terminie i sposobie wniesienia zażalenia zostaniesz pouczony w postanowieniu.

Prawo do wzruszenia ostatecznej decyzji

W sytuacji, gdy dotycząca ciebie decyzja stała się ostateczna, posiadasz uprawnienie do wystąpienia do organu podatkowego o wzruszenie tej decyzji, w określonych w ustawie sytuacjach, w trybie:

  • wznowienia postępowania
  • stwierdzenia jej nieważności
  • uchylenia lub zmiany.

Te tryby postępowania mają nadzwyczajny charakter.

Prawo do wystąpienia o zwrot kosztów postępowania

Organ podatkowy obowiązany jest, na twoje żądanie, zwrócić koszty postępowania, między innymi obejmujące koszty podróży związane z twoim osobistym stawiennictwem, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu bądź gdy zostałeś błędnie wezwany do stawienia się w organie podatkowym. Żądanie zwrotu poniesionych kosztów podróży powinieneś zgłosić organowi podatkowemu, który prowadzi postępowanie, przed wydaniem decyzji w sprawie, pod rygorem utraty tego roszczenia.

Prawa w zakresie kontroli podatkowej

O zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej powinieneś zostać zawiadomiony. Przepisy przewidują wyjątki, gdy organ podatkowy nie zawiadomi cię o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej. W takiej sytuacji, po wszczęciu kontroli, zostaniesz poinformowany o przyczynie braku zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli.

Kontrolę wszczyna się nie wcześniej niż po upływie 7 dni i nie później niż przed upływem 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli. Wszczęcie kontroli przed upływem 7 dni wymaga twojej zgody lub wniosku. Natomiast jeżeli kontrola nie zostanie wszczęta w terminie 30 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, wszczęcie kontroli wymaga ponownego zawiadomienia.

Wszczęcie kontroli podatkowej następuje, co do zasady, przez doręczenie kontrolowanemu upoważnienia do jej przeprowadzenia oraz okazanie legitymacji służbowej kontrolowanemu. W upoważnieniu do przeprowadzenia kontroli podatkowej zawarte jest pouczenie o twoich podstawowych prawach i obowiązkach w toku kontroli.

Jeżeli nie zgadzasz się z ustaleniami kontroli możesz, w terminie 14 dni od dnia doręczenia protokołu kontroli, przedstawić zastrzeżenia lub wyjaśnienia, wskazując równocześnie stosowne wnioski dowodowe. Kontrolujący ma obowiązek do nich się ustosunkować.

Obowiązki podatnika

Terminy płatności

Twoim obowiązkiem jest terminowe wpłacanie podatków. Terminy płatności podatków uzależnione są od sposobu powstania zobowiązania podatkowego. Jeżeli zobowiązanie podatkowe powstaje:

  • w drodze decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego — termin płatności wynosi wówczas 14 dni od dnia doręczenia decyzji
  • z mocy prawa — jesteś obowiązany sam obliczyć i wpłacić podatek — termin płatności określają przepisy poszczególnych ustaw podatkowych.

W tych terminach obowiązany jesteś również składać deklaracje podatkowe, jeżeli z przepisów podatkowych wynika taki obowiązek.

Za termin dokonania zapłaty podatku uważa się:

  • przy zapłacie gotówką — dzień wpłacenia kwoty podatku w kasie organu podatkowego lub w kasie podmiotu obsługującego organ podatkowy lub na rachunek tego organu w banku, w placówce pocztowej, w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, w biurze usług płatniczych, w instytucji płatniczej lub w instytucji pieniądza elektronicznego albo dzień pobrania podatku przez płatnika lub inkasenta
  • w obrocie bezgotówkowym — dzień obciążenia rachunku bankowego podatnika lub rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub rachunku płatniczego podatnika w instytucji płatniczej lub instytucji pieniądza elektronicznego na podstawie polecenia przelewu lub zapłaty za pomocą innego niż polecenie przelewu instrumentu płatniczego.

W sytuacji, gdy nie dokonasz zapłaty podatku w określonym terminie, powstanie zaległość podatkowa, od której jesteś zobowiązany bez wezwania naliczyć i zapłacić odsetki za zwłokę.

Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się dzień następujący po dniu lub dniach wolnych od pracy.

Przechowywanie dokumentacji

Masz obowiązek przechowywania wszelkich dokumentów podatkowych (rachunków, faktur, ksiąg podatkowych, dokumentów związanych z poborem lub inkasem podatków itp.) do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Termin przedawnienia wynosi 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Termin przedawnienia może być w pewnych sytuacjach zawieszony (np. od dnia wydania decyzji o rozłożeniu na raty zapłaty podatku, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję) lub przerwany (np. wskutek zastosowania środka egzekucyjnego), co wydłuży też czas obowiązku przechowywania dokumentacji.

Obowiązek stawiania się na wezwanie urzędu

Jesteś obowiązany, na wezwanie organu podatkowego, do złożenia wyjaśnień, zeznań, przedłożenia dokumentów lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, w tym także w formie dokumentu elektronicznego. Organ podatkowy może przyjąć wyjaśnienie lub zeznanie albo dokonać czynności w miejscu twojego pobytu, gdy nie możesz stawić się z powodu choroby, kalectwa lub innej ważnej przyczyny. Obowiązek osobistego stawiennictwa przed organem podatkowym wymagany jest tylko w granicach województwa, w którym zamieszkujesz lub przebywasz, chyba że charakter sprawy lub czynności wymaga osobistego stawienia się przed organem podatkowym prowadzącym postępowanie.

Jeżeli mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawisz się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, możesz zostać ukarany karą porządkową do 2800 zł.

Kontrola podatkowa

W trakcie kontroli podatkowej obowiązany jesteś w wyznaczonym terminie udzielać wszelkich wyjaśnień dotyczących przedmiotu kontroli, dostarczać kontrolującemu żądane dokumenty związane z przedmiotem kontroli oraz umożliwić dokonanie innych czynności wymienionych w ustawie — Ordynacja podatkowa, a także zapewnić kontrolującemu warunki do pracy, a w tym, w miarę możliwości, udostępnić samodzielne pomieszczenie i miejsce do przechowywania dokumentów.

Jeżeli nie ustanowiłeś pełnomocnika ogólnego  lub szczególnego, obowiązany jesteś ustanowić pełnomocnika na wypadek twojej nieobecności w czasie kontroli.

Czy ta strona była przydatna?