Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Prawa i obowiązki pracodawcy

Dowiedz się jakie obowiązki i prawa, zgodnie z prawem pracy, masz jako pracodawca wobec pracowników.

Obowiązki pracodawcy wobec pracowników

Jako pracodawca masz obowiązek:

  • poinformować pracowników, którzy rozpoczynają pracę, o zakresie ich obowiązków, sposobie wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz o ich podstawowych uprawnieniach
  • organizować pracę tak, by zapewnić pełne wykorzystanie czasu pracy oraz osiąganie przez pracowników (przy wykorzystaniu ich uzdolnień i kwalifikacji) wydajnej i jakościowej pracy
  • organizować pracę tak, by zmniejszać jej uciążliwości (zwłaszcza pracy monotonnej i pracy w ustalonym z góry tempie)
  • przeciwdziałać dyskryminacji w zatrudnieniu
  • zapewniać bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz prowadzić systematyczne szkolenie pracowników w tym zakresie
  • terminowo i prawidłowo wypłacać wynagrodzenie
  • ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych
  • stwarzać pracownikom, którzy rozpoczynają pracę po ukończeniu szkoły zawodowej lub wyższej, warunki sprzyjające przystosowaniu się do odpowiedniego wykonywania pracy
  • zaspokajać w miarę posiadanych środków socjalne potrzeby pracowników
  • stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pracowników oraz wyników ich pracy
  • prowadzić i przechowywać w formie papierowej lub elektronicznej dokumentację pracowniczą (czyli akta osobowe, płacowe oraz związane z wykonywaniem pracy u ciebie)
  • przechowywać dokumentację pracowniczą w sposób i na warunkach określonych przepisami prawa pracy
  • wpływać na kształtowanie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego;
  • udostępnić pracownikom w formie pisemnej treść przepisów dotyczących równego traktowania lub zapewnić im dostęp do tych przepisów w inny sposób przyjęty w twojej firmie
  • przeciwdziałać mobbingowi.

Prawa pracodawcy

Prawa pracodawcy to uprawnienia, z których korzysta w ramach stosunku pracy łączącego go z pracownikiem.

Jako pracodawca jesteś uprawniony do:

  • kierowania procesem pracy pracownika i rozliczania go z efektów pracy zleconej do wykonania, w tym także do kontroli wykonywania pracy przez pracownika świadczącego pracę w ramach telepracy (telepracownika)
  • egzekwowania od pracownika realizacji obowiązku sumiennego i starannego wykonywania pracy oraz realizacji poleceń pracodawcy dotyczących pracy jeśli nie są sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę
  • egzekwowania od pracownika obowiązków:
    • przestrzegania czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy, regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie porządku oraz przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów przeciwpożarowych
    • dbałości o dobro zakładu pracy i ochrony jego mienia
    • zachowania w tajemnicy informacji, które mogłyby narazić pracodawcę na szkodę, przestrzegania tajemnicy określonej w odrębnych przepisach
    • przestrzegania obowiązujących w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego
  • powierzenia pracownikowi na czas przestoju (ze względu na okoliczności  leżące po stronie pracodawcy) innej odpowiedniej pracy, za której wykonanie przysługuje pracownikowi wynagrodzenie
  • zobowiązania pracownika do pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy wynikającej z umowy o pracę w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę (dyżur)
  • polecenia pracownikowi wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych w okolicznościach związanych z:
    • koniecznością prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia i zdrowia, ochrony mienia, środowiska czy usunięcia awarii
    • ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy
  • rekompensowania pracy nadliczbowej czasem wolnym
  • nakładania na pracowników kar porządkowych (przy uwzględnieniu ograniczeń wynikających z przepisów prawa pracy):
    • kary upomnienia i nagany - za nieprzestrzeganie przez pracownika ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy, przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, a także przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy
    • kary pieniężnej (w tym także równolegle z karami upomnienia lub nagany) - za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy
  • przyznania pracownikowi wzorowo wypełniającemu swoje zadania i obowiązki nagrody i wyróżnienia
  • odwołania pracownika z urlopu wypoczynkowego (w określonych okolicznościach, nieprzewidzianych w chwili rozpoczynania urlopu)
  • przesunięcia terminu urlopu z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy
  • udzielenia pracownikowi urlopu bezpłatnego (na jego pisemny wniosek), w tym także w celu wykonywania pracy u innego pracodawcy, przez okres zawarty w porozumieniu między tymi pracodawcami
  • wprowadzenia szczególnego nadzoru nad terenem zakładu pracy lub terenem wokół zakładu pracy (monitoring), jeśli jest to niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa pracowników lub ochrony mienia lub kontroli produkcji lub zachowania w tajemnicy informacji, których ujawnienie naraziłoby pracodawcę na szkodę i przy spełnieniu dodatkowych warunków, o których mowa w przepisach prawa pracy
  • kontrolowania służbowej poczty elektronicznej pracownika (monitoring poczty elektronicznej) na zasadach określonych przepisach prawa pracy
  • dokonywania - na zasadach i w granicach określonych przepisami prawa pracy - potrąceń z wynagrodzenia pracownika określonych sum pieniężnych:
    • egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych
    • sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne
    • zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi
    • kar pieniężnych nałożonych na pracownika
  • przyznania pracownikowi podnoszącemu swoje kwalifikacje zawodowe dodatkowych świadczeń (na przykład na pokrycie opłaty za  kształcenie, opłat za przejazd, podręczniki i zakwaterowanie) lub w przypadku podnoszenia przez pracownika kwalifikacji nie z inicjatywy pracodawcy lub bez jego zgody – prawo do zwolnienia pracownika z całości lub części dnia pracy bez zachowania prawa do wynagrodzenia, prawo do udzielenia urlopu bezpłatnego w wymiarze ustalonym z pracownikiem w porozumieniu.

Czy ta strona była przydatna?