Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Terminy zapłaty w transakcjach handlowych

Zatory płatnicze są poważnym problemem dla każdej firmy. Ty także powinieneś dbać o to, aby dokonywać płatności w terminie. Zobowiązuje cię do tego nie tylko etyka przedsiębiorcy, ale także przepisy.

Jakie są terminy zapłaty w transakcjach między przedsiębiorcami?

Termin zapłaty w transakcjach między przedsiębiorcami co do zasady nie może przekraczać 60 dni. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, w której strony w umowie wyraźnie ustaliły inny (zazwyczaj dłuższy) termin, a ustalenie takie nie jest rażąco nieuczciwe wobec wierzyciela.

Jakie są terminy zapłaty w transakcjach, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny?

Termin zapłaty w transakcjach, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny, nie może przekraczać 30 dni. Wyjątkowo, termin zapłaty może przekraczać 30 dni, jeżeli wydłużenie terminu jest obiektywnie uzasadnione właściwością lub szczególnymi elementami umowy. Wydłużony termin nie może jednak przekroczyć 60 dni.

60-dniowy termin, jako zasada, przewidziany został dla podmiotów publicznych będących podmiotami leczniczymi.

Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych

W transakcjach handlowych wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych (odsetki w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i ośmiu punktów procentowych), chyba że strony uzgodniły wyższe odsetki.

Odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych przysługują również w transakcjach, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny. W tej jednak sytuacji strony nie mają możliwości ustalenia odsetek na poziomie wyższym niż przewiduje ustawa.

Wierzyciel może domagać się odsetek, gdy po pierwsze, spełnił swoje świadczenie (dostarczył towar, wykonał usługę), po drugie – gdy nie otrzymał należnej mu zapłaty w terminie.

Zobacz

Odsetki ustawowe za przedłużony termin płatności

Pamiętaj, że zgodnie z przepisami, odsetki należą się także w sytuacji, gdy strony zamierzają co prawda w terminie regulować należności, ale przewidują w umowach stosunkowo długie terminy zapłaty.  Jeśli strony (z wyjątkiem podmiotów leczniczych) przewidziały w umowie termin zapłaty dłuższy niż 30 dni, wierzyciel może żądać odsetek ustawowych (to jedyna sytuacja, w której stosuje się odsetki ustawowe) po upływie 30 dni od dnia spełnienia swojego świadczenia niepieniężnego i doręczenia dłużnikowi faktury. Odsetki takie można jednak naliczać nie dłużej niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego (od tego momentu obowiązują, bowiem odsetki za opóźnienia w transakcjach handlowych). Dniem wymagalności świadczenia jest zazwyczaj termin zapłaty wskazany w umowie lub fakturze (rachunku).

Przykład

W umowie wpisany został termin zapłaty 60 dni. Faktyczna zapłata nastąpiła 80-tego dnia. Wierzyciel może w tej sytuacji naliczyć dłużnikowi:

1) odsetki ustawowe – od 31-ego do 60-tego dnia

2) odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych – od 61. do 80. dnia.

Jak liczyć odsetki za opóźnienie, gdy termin zapłaty nie został wpisany w umowie?

Jeżeli strony transakcji handlowej nie przewidziały w umowie terminu zapłaty, wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych (inne niż wcześniej wspomniane odsetki ustawowe), po upływie 30 dni liczonych od dnia spełnienia przez niego świadczenia, do dnia zapłaty. W przypadku gdy strony transakcji handlowej przewidziały w umowie zbadanie towaru lub usługi celem potwierdzenia zgodności towaru lub usługi z umową (ustalony w umowie termin tego badania nie może przekraczać 30 dni, licząc od dnia otrzymania towaru lub usługi), termin 30 dni liczony jest od dnia zakończenia badania.

Zwrot kosztów dochodzenia należności

Wierzyciel ma prawo do naliczenia tzw. rekompensaty za koszty odzyskiwania należności. Rekompensata jest to ryczałtowa kwota, która stanowi równowartość 40 euro. W celu dochodzenia rekompensaty, wierzyciel nie musi wykazywać, że poniósł faktycznie jakiekolwiek koszty dochodzenia należności. Uprawnienie do naliczenia rekompensaty możliwe jest od momentu, gdy wymagalne staną się odsetki za opóźnienie w płatnościach, bez konieczności odrębnego wezwania do jej zapłaty.

Uprawnienie do rekompensaty przysługuje – co do zasady – od transakcji handlowej (umowy). Jeśli jednak strony w umowie ustalą, że świadczenie pieniężne będzie spełniane częściami, uprawnienie do rekompensaty przysługuje w stosunku do każdej niezapłaconej części.

W przypadku, gdy koszty odzyskania należności przekroczą kwotę stałej rekompensaty, wierzyciel ma możliwość uzyskania na drodze sądowej zwrotu wydatków (w uzasadnionej wysokości), jakie poniósł w związku z próbą odzyskania należności, a które przewyższyły wysokość rekompensaty.

Dochodzenie roszczeń wynikających z ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych możliwe jest w postępowaniu nakazowym, które ma charakter uproszczony i przyspieszony w stosunku do zwykłego postępowania sądowego.

Jak dochodzić odsetek od zaległości w transakcjach handlowych?

Przepisy pozwalają na dochodzenie odsetek ustawowych oraz odsetek za opóźnienia w transakcjach handlowych. Pamiętaj, że odsetki będą się należeć nie tylko wtedy, gdy kontrahent nie zapłaci w określonym umową terminie, ale także w sytuacji, gdy uzgodniony termin płatności przekracza ustalony przepisami próg 30 dni.

Możesz także dochodzić rekompensaty za koszty odzyskiwania należności w wysokości równowartości kwoty 40 euro a także pozostałych kosztów odzyskiwania należności, w przypadku gdy przekroczyły one wartość rekompensaty.

Dochodzenie roszczeń z tytułu przepisów o terminach zapłaty w transakcjach handlowych ustawy możliwe w postępowaniu nakazowym.

Postępowanie to jest szybsze i prostsze w stosunku do zwykłego postępowania sądowego. Prawomocny nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym ma skutki prawomocnego wyroku.

W celu uzyskania nakazu zapłaty, składasz do sądu następujące dokumenty:

  • pozew o zapłatę
  • umowę
  • dowód spełnienia wzajemnego świadczenia niepieniężnego przez wierzyciela (dowód dostarczenia towaru lub wykonania usługi)
  • dowód doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku
  • dokumenty potwierdzające poniesienie kosztów odzyskiwania należności (gdy wierzyciel dochodzi zwrotu kosztów odzyskiwania należności przekraczających kwotę rekompensaty).

W przypadku braku podstaw do wydania nakazu zapłaty, wyznaczana jest rozprawa albo posiedzenie niejawne i dalsze postępowanie toczy się w zwykłym trybie.

Rozprawa lub posiedzenie muszą odbyć się nie później niż przed upływem 2 miesięcy od dnia wniesienia pozwu (ewentualnie od dnia uzupełnienia braków pozwu).

 

Zobacz też:

Czy ta strona była przydatna?