Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Działalność nierejestrowa oraz inne sytuacje, w których nie trzeba rejestrować firmy

Prowadzisz bloga, sprzedajesz projekty graficzne, a może prowadzisz drobną sprzedaż przez internet? Jeśli zaczynasz to robić regularnie i w sposób zorganizowany, to zazwyczaj będziesz musiał zarejestrować działalność gospodarczą. Wyjątkiem od tej zasady jest tzw. działalność nierejestrowa.

Działalność nierejestrowa (bez konieczności rejestracji w CEIDG)

Jeśli prowadzisz drobną działalność (np. drobny handel lub usługi), możesz skorzystać z przepisów o tzw. działalności nieewidencjonowanej i uniknąć obowiązku rejestracji działalności gospodarczej

Kiedy mogę skorzystać z działalności nierejestrowej

Nie musisz rejestrować firmy, jeśli:

  • jesteś osobą fizyczną a przychody z Twojej działalności nie przekroczą w żadnym miesiącu 50 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia (w 2018 jest to 1050 zł)
  • nie prowadziłeś wcześniej działalności albo prowadziłeś ją, ale przed 30 kwietnia 2017 roku Twoja firma została wykreślona z ewidencji przedsiębiorców i od tego momentu nie rejestrowałeś jej ponownie

Jakie są korzyści z działalności nierejestrowej

Dzięki nowym przepisom, możesz osiągać dochody z działalności, która uznawana była wcześniej za działalność gospodarczą i wiązała się z wieloma obowiązkami (składki i inne obowiązki wobec ZUS, sposób rozliczania podatków).

Jeśli skorzystasz z przepisów o działalności nierejestrowej:

  • nie musisz zgłaszać działalności w ewidencji przedsiębiorców (CEIDG), urzędzie skarbowym i GUS (nie będziesz potrzebował numerów identyfikacyjnych NIP i REGON)
  • nie musisz płacić z tego tytułu składek na ubezpieczenia w ZUS i składać deklaracji ZUS
  • nie musisz płacić comiesięcznych (albo kwartalnych) zaliczek na podatek
  • nie musisz prowadzić skomplikowanej księgowości (tylko uproszczoną ewidencję sprzedaży)

Jakie są Twoje obowiązki przy działalności nierejestrowej

Jeśli prowadzisz działalność nierejestrowaną, jesteś „przedsiębiorcą" w świetle prawa cywilnego. Oznacza to, że np. w relacjach z konsumentami jesteś traktowany jako przedsiębiorca i masz z tego tytułu obowiązki (np. związane z reklamacją czy naprawą). Dotyczy to również prawa konsumenta do odstąpienia w terminie 14 dni od umowy zawartej na odległość.

Rachunki przy działalności nierejestrowej

Osoba prowadząca działalność nierejestrową jest co do zasady zwolniona z obowiązku wystawiania faktury. Musi to uczynić jedynie w przypadku, gdy żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty. W tym przypadku będzie to mogła być faktura, która zawiera jedynie:

  • datę wystawienia
  • numer kolejny
  • imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy
  • nazwę (rodzaj) towaru lub usługi
  • miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług
  • cenę jednostkową towaru lub usługi
  • kwotę należności ogółem

Przy sprzedaży nierejestrowej wystarczy, że podasz na dokumentach sprzedaży swoje imię i nazwisko.

Jak liczyć przychód przy działalności nierejestrowej

O tym, czy możesz prowadzić działalność nierejestrową, decyduje kwota miesięcznego przychodu (nie może przekroczyć w żadnym miesiącu 50 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia). Twoim przychodem z działalności nierejestrowej będą należności, które otrzymasz za sprzedaż swoich towarów/usług. Pamiętaj, że do przychodów zaliczasz również kwoty, które są ci należne, nawet jeśli jeszcze ich nie otrzymałeś (czyli np. jeśli sprzedałeś towar i wystawiłeś dokument sprzedaży, ale fizycznie nie otrzymałeś jeszcze zapłaty). Do przychodu nie zaliczasz wartości towarów, które zostały Ci zwrócone oraz udzielonych bonifikat i skont (czyli obniżek za uregulowanie płatności przed terminem).

Do ustalania przychodu służyć Ci będzie ewidencja sprzedaży.

Ewidencja sprzedaży przy działalności nierejestrowej

Jeśli prowadzisz działalność nierejestrową, powinieneś prowadzić uproszczoną ewidencję sprzedaży (na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o VAT). Zapisujesz w niej sprzedaż za dany dzień. Pamiętaj, że wpisów za dany dzień powinieneś dokonywać nie później niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym (czyli po sprzedaniu towaru następnego dnia, nie możesz wpisywać sprzedaży z dnia poprzedniego). Obowiązek ten wynika z przepisów VAT.

Co powinien zawierać rejestr sprzedaży

Przepisy nie regulują, jakie dokładnie elementy powinien zawierać uproszczony rejestr sprzedaży. Zazwyczaj zawiera on takie informacje, jak:

  • liczba porządkowa
  • data sprzedaży
  • wartość sprzedaży
  • wartość sprzedaży narastająco

W rejestrze możesz dopisywać również inne informacje, jak np. numer dowodu sprzedaży albo informacje o rodzaju transakcji.

Dokładna ewidencja pozwoli Ci szybko ustalić, czy nie przekroczyłeś progu dochodów uprawniających do prowadzenia działalności nierejestrowej.

Rejestr może być prowadzony w formie papierowej.

Przykładowe zapisy

  Data sprzedaży Kwota sprzedaży Kwota narastająco od początku roku Uwagi
1. 2.01.2018 300,00 300,00 ....
2 4.01.208 150,00 450,00 .....
.......   ........ ......... ......

WAŻNE!

Od momentu podjęcia działalności nierejestrowej masz obowiązek:

  • prowadzenia uproszczonej ewidencji sprzedaży
  • przestrzegania praw konsumentów
  • wystawiania faktur lub rachunków na żądanie kupującego

Jakie są ograniczenia działalności nierejestrowej?

Przepisy o działalności nierejestrowej nie dotyczą wspólników spółki cywilnej.

Nie możesz również wykonywać działalności regulowanej, czyli takiej, która wymaga specjalnych zezwoleń, koncesji itp.

Jak rozliczać przychody i koszty z działalności nierejestrowej?

Przychody osiągane z działalności nierejestrowej są przychodami z tzw. innych źródeł. W związku z przychodami nie musisz płacić zaliczek na podatek. Masz obowiązek rozliczyć przychody w zeznaniu rocznym PIT-36.

W zeznaniu rocznym możesz też odliczyć koszty, które poniosłeś ściśle w związku z wykonywaną działalnością (np. zakup surowców do produkcji wyrobów).

Koszty te powinny być udokumentowane, dlatego powinieneś przechowywać wszystkie dowody zakupów, związanych z Twoją działalnością

Działalność nierejestrowa a VAT

Jeśli prowadzisz działalność nierejestrową, jesteś zwolniony z VAT.  Prowadzisz tylko uproszczoną ewidencję, opisaną powyżej.
Pamiętaj jednaj, że wykonywanie niektórych rodzajów działalności zobowiązuje do rejestracji jako podatnik VAT niezależnie od wysokości osiąganych przychodów. Dotyczy to m.in. usług jubilerskich, usług prawniczych oraz usług w zakresie doradztwa. Jeżeli zamierzasz prowadzić działalność w którymś z powyższych zakresów, musisz zarejestrować się jako podatnik VAT czynny.

Działalność nierejstrowa a kasa fiskalna

Przy działalności nierejestrowej, w większości przypadków nie będziesz musiał korzystać z kasy fiskalnej (nie przekroczysz progu 20 tys. zł rocznego obrotu, który zobowiązuje do stosowania kas). Będzie ona potrzebna w przypadku nielicznych rodzajów działalności, przy których istnieje obowiązek stosowania kasy bez względu na obroty (np. fryzjer, gastronomia, mechanik samochodowy). Listę usług i towarów objętych obowiązkiem stosowania kas znajdziesz w rozporządzeniu

Zobacz też:

Co się stanie jeśli przekroczę limit dla działalności nierejestrowej?

Jeśli przekroczysz miesięczny limit przychodu (50 proc. płacy minimalnej), Twoja działalność zostanie uznana za działalność gospodarczą. Od momentu przekroczenia limitu, masz 7 dni na zarejestrowanie działalności gospodarczej w CEIDG. Jako początkujący przedsiębiorca  będziesz zwolniony ze składek na ubezpieczenia społeczne. Do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych należy przystąpić w terminie 6 miesięcy od rozpoczęcia działalności. Następnie przez 2 lata będziesz mógł skorzystać z tzw. małego ZUS-u.

Inne rodzaje działalności, których nie trzeba rejestrować

Poza działalnością nierejestrową, przepisy określają konkretne rodzaje działalności, których nie trzeba rejestrować w urzędzie. Dotyczy to:

  • działalności agroturystycznej rolników
  • produkcji wina przez rolników
  • rolniczego handlu detalicznego.

Agroturystyka

Polega na wynajmowaniu przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów. Rolnik świadczący te usługi nie ma obowiązku rejestrować działalności gospodarczej.

Zobacz poradnik:

Produkcja wina

Rejestracji nie wymaga działalność obejmująca wyrób wina przez producentów będących rolnikami, którzy wyrabiają mniej niż 100 hektolitrów wina w ciągu roku gospodarczego. Oznacza to że rolnik produkujący mniej niż 100 hektolitrów wina w ciągu roku gospodarczego nie musi rejestrować działalności gospodarczej.

Właściciel winnicy zamierzający prowadzić wyrób wina z przeznaczeniem do obrotu musi dokonać wpisu do ewidencji producentów.

Sprzedaż z gospodarstwa rolnego (rolniczy handel detaliczny)

Rejestracji nie podlega sprzedaż przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych (z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach tzw. działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym) pod warunkiem, że:

  • sprzedaż nie jest wykonywana na rzecz osób prawnych, jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej lub na rzecz osób fizycznych na potrzeby prowadzonej przez nie pozarolniczej działalności gospodarczej
  • przetwarzanie produktów roślinnych i zwierzęcych i ich sprzedaż nie odbywa się przy zatrudnieniu osób na podstawie umów o pracę, umów zlecenia, umów o dzieło oraz innych umów o podobnym charakterze
  • sprzedaż odbywa się wyłącznie w miejscach: w których produkty te zostały wytworzone lub przeznaczonych do prowadzenia handlu
  • ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu stanowi co najmniej 50% tego produktu, z wyłączeniem wody.

Aby działalność mogła zostać uznana za działalność gospodarczą, musi być również prowadzona we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z zamiarem osiągnięcia zysku.

Pamiętaj!

Jeśli zastanawiasz się, czy to, co robisz jest działalnością, czy nie i czy powinieneś zgłaszać ją do urzędu, sprawdź, czy ma cechy działalności. Te cechy to:

  • cel zarobkowy – jest nastawiona na zysk
  • zorganizowanie – działalność ma zorganizowany charakter, jeśli np. wynajmujesz pomieszczenie do jej wykonywania, poszukujesz klientów, prowadzisz marketing
  • ciągłość – oznacza podejmowanie czynności w sposób ciągły
  • wykonywanie jej we własnym imieniu i odpowiedzialność za nią (tzn. nie wykonujesz jej na zlecenie i pod kierownictwem zleceniodawcy)
  • ponoszenie ryzyka gospodarczego związanego z działalnością.

Ważne! W przepisach występuje kilka definicji działalności gospodarczej i przedsiębiorcy. Oznacza to, że jeśli nie „podpadasz" pod definicję działalności albo przedsiębiorcy z jednej ustawy, to możesz podlegać przepisom innych ustaw (np. podatkowych albo ubezpieczeniowych). Przykładem może być definicja przedsiębiorcy w przepisach ubezpieczeniowych. Zgodnie z nimi, wspólnik spółki jawnej podlega takim samym zasadom ubezpieczenia jak „przedsiębiorca", chociaż nie jest przedsiębiorcą w świetle innych przepisów (przedsiębiorcą jest sama spółka jawna, a nie jej wspólnicy).

Kwestia, czy powinieneś rejestrować działalność i rozliczać się jako osoba prowadząca działalność jest szczególnie ważna w sprawach podatkowanych. Nawet jeśli w swojej opinii nie prowadzisz działalności gospodarczej, urząd skarbowy może mieć w tej kwestii odmienne zdanie. Jeśli masz wątpliwości, czy powinieneś rozliczać się jako osoba prowadząca działalność, skontaktuj się z urzędem skarbowym. Możesz również wystąpić o interpretację.

Czy ta strona była przydatna?