Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Zgłoszenie przedsiębiorcy do ZUS po rejestracji firmy

Po rejestracji firmy, powinieneś zgłosić się w ciągu 7 dni do ubezpieczeń.

Przedsiębiorca jako płatnik i ubezpieczony

Przy załatwianiu spraw w ZUS powinieneś wiedzieć, czym różni się płatnik od ubezpieczonego.

Płatnikiem składek na ubezpieczenia jest osoba odpowiedzialna za obliczenie składek w prawidłowej wysokości i ich wpłacenie do ZUS, np. płatnikiem składek za pracownika jest pracodawca

Ubezpieczonym jest osoba objęta co najmniej jednym z ubezpieczeń społecznych.

Jako przedsiębiorca zazwyczaj występujesz w podwójnej roli:

  • jako płatnik składek (na ubezpieczenia własne, pracowników i współpracowników)
  • jako ubezpieczony

Dlatego musisz zarejestrować się zarówno jako płatnik i jako ubezpieczony. Pierwsza czynność (rejestracja płatnika ) odbywa się zazwyczaj automatycznie przy rejestracji firmy – informacje z wniosku rejestracyjnego CEIDG -1 trafiają do ZUS, który rejestruje twoją firmę jako płatnika. Drugą czynność, czyli zgłoszenie do ubezpieczeń, możesz także wykonać przy rejestracji firmy lub samodzielnie złożyć odpowiednie dokumenty  w ZUS.

Zgłoszenie do ubezpieczeń – firma jednoosobowa

Przy rejestracji firmy zostajesz zarejestrowany w ZUS jako płatnik (czyli ten, który oblicza i płaci składki). ZUS utworzy konto płatnika. Nie musisz wypełniać i składać do ZUS formularzy (ZUS ZFA, ZUS ZBA), które wymagane są przy rejestracji płatnika. ZUS wszyskie dokumenty przygotuje za ciebie.

Kolejny krok to zgłoszenie siebie do ubezpieczeń.

Zgłaszasz również członków swojej rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego ale tylko wtedy, gdy nie mają innych tytułów do ubezpieczeń (np. nie pracują na etacie).

Jeśli rejestrujesz firmę w CEIDG możesz do wniosku rejestracyjnego dołączyć dokumenty zgłoszeniowe do ubezpieczeń za siebie (ZUS ZUA lub ZUS ZZA) oraz za członków swojej rodziny (ZUS ZCNA).

Jeśli działalność jest twoim jedynym tytułem do ubezpieczeń (czyli np. nie pracujesz dodatkowo na etacie albo nie jesteś emerytem), to do ubezpieczeń:

  • emerytalnego, rentowych i wypadkowego – zgłaszasz się obowiązkowo
  • zdrowotnego – zgłaszasz się obowiązkowo
  • chorobowego – zgłaszasz się dobrowolnie

Jakie formularze składa się przy rejestracji do ubezpieczeń?

Do ZUS składasz formularze:

Jeśli prowadzisz tylko działalność (czyli np. nie pracujesz dodatkowo na etacie albo nie jesteś emerytem) i:

  • chcesz skorzystać z ulgi na start, czyli przez 6 miesięcy nie płacić składek na ubezpieczenia społeczne (opłacać tylko składkę zdrowotną) i spełniasz warunki do skorzystania z tej ulgi, to składasz formularz ZUS ZZA (wpisujesz kod tytułu ubezpieczenia 05 40)
  • chcesz skorzystać z preferencyjnych składek (obniżonych składek przez 24 miesiące) i spełniasz warunki do skorzystania z tej ulgi, składasz formularz ZUS ZUA (wpisujesz kod tytułu ubezpieczenia 05 70 xx)
  • będziesz opłacać standardowe składki (nie spełniasz warunków do skorzystania z wymienionych ulg) składasz formularz ZUS ZUA (wpisujesz kod tytułu ubezpieczenia 05 10 xx)

Ostatnie dwie cyfry kodu tytułu ubezpieczenia dotyczą prawa do emerytury lub renty (5 znak) oraz stopnia niepełnosprawności (6 znak). Jeśli nie masz prawa do tych świadczeń i orzeczenia o niepełnosprawności wpisujesz 00.

Zgłoszenie przy kilku tytułach do ubezpieczeń

Jeśli masz inne tytuły do ubezpieczeń (np. pracujesz na etacie i chcesz założyć firmę albo jesteś emerytem), to formularze zgłoszeniowe do ubezpieczeń będą zależeć od tego, jakie składki będziesz płacił. Dla przykładu, jeżeli rozpoczynasz działalność, a jesteś już zatrudniony na etacie (i zarabiasz więcej niż płaca minimalna), możesz płacić tylko składkę zdrowotną. Wtedy składasz formularz ZUS ZZA. Jeśli jednak zarabiasz mniej niż płaca minimalna, albo będziesz chciał (pomimo składek płaconych przez Twojego pracodawcę) opłacać składki również od działalności, składasz formularz ZUS ZUA.

Uwaga! Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą,  jesteś zarejestrowany jako płatnik i ubezpieczony oraz płacisz składki tylko za siebie (nie płacisz np. za pracowników), to przy kolejnej działalności (np. gdy zostaniesz wspólnikiem spółki jawnej), nie musisz składać dokumentów rejestracyjnych. Jesteś już zarejestrowany w ZUS z tytułu wcześniejszej działalności. Musisz jednak opłacać składkę zdrowotną z każdej prowadzonej przez siebie działalności.

Kiedy muszę zgłosić się do ubezpieczeń?

Dokumenty zgłoszeniowe składasz w ciągu 7 dni od daty rozpoczęcia prowadzenia działalności.

Jak zgłosić się do ubezpieczeń ZUS?

Za pośrednictwem CEIDG

Najprościej jest złożyć formularze zgłoszeniowe do ubezpieczeń w trakcie rejestracji firmy (dotyczy firmy jednoosobowej). Przedsiębiorcy, którzy rejestrują firmę w CEIDG mogą dołączyć do wniosku rejestracyjnego CEIDG-1 również dokumenty zgłoszeniowe do ubezpieczeń za siebie oraz za członków swojej rodziny. Możesz to zrobić wtedy, gdy rejestrujesz firmę w gminie albo przez internet.

W ten sposób możesz zgłosić siebie do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych (na formularzach ZUS ZUA lub ZUS ZZA) oraz zgłosić członków swojej rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego (formularz ZUS ZCNA).

Uwaga! Jeśli chcesz zgłosić do ubezpieczeń pracownika, zleceniobiorcę lub osobę, która z tobą współpracuje, musisz to zrobić w ZUS a nie przez CEIDG.

Dowiedz się:

Zgłoszenie w ZUS

Dokumenty możesz również dostarczyć do ZUS w formie elektronicznej (przez program Płatnik lub e-Płatnik) lub papierowej (w placówce ZUS lub za pośrednictwem poczty albo kuriera). Ważne! Dokumenty w formie papierowej możesz składać do ZUS tylko wtedy, gdy rozliczasz składki maksymalnie za 5 osób. Jeśli rozliczasz składki za więcej niż 5 osób, wszystkie dokumenty musisz przesyłać drogą elektroniczną.

Dowiedz się:

Zgłoszenie w ZUS spółki cywilnej

Rejestracja spółki w ZUS

Jeżeli zamierzasz prowadzić firmę w formie spółki i będziesz zatrudniać w niej pracowników, czy zleceniobiorców, powinieneś ją zgłosić jako płatnika składek w ZUS (termin – 7 dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczeń). Składasz formularz ZUS ZPA wraz z kopią: decyzji urzędu skarbowego o nadaniu NIP, zaświadczenia urzędu statystycznego o nadaniu REGON.

Ponadto wymagany jest formularz ZUS ZBA (jeśli spółka ma rachunki bankowe inne niż podany w ZUS ZPA) oraz ZUS ZAA (o adresach prowadzenia działalności gospodarczej, gdy są inne od siedziby).

Zgłoszenie wspólników spółki cywilnej do ZUS

Jeśli jesteś zarejestrowany w CEIDG i zostaniesz wspólnikiem spółki cywilnej, nie musisz składać zgłoszenia do ZUS. Już wcześniej byłeś zarejestrowany jako ubezpieczony i płatnik. Od każdego rodzaju działalności będziesz opłacał składkę zdrowotną.

Wspólnicy, którzy zgłaszają się odrębnie do spółki jako płatnicy składek, nie mogą posługiwać się identyfikatorem NIP lub REGON nadanymi spółce - powinni posługiwać się swoimi numerami.

Pamiętaj!

Gdy spółka nie zatrudnia pracowników/zleceniobiorców, nie musi być zgłoszona w ZUS jako płatnik składek.

Każdy ze wspólników sam sporządza, przekazuje dokumenty ubezpieczeniowe oraz opłaca składki na własne ubezpieczenia.

Wspólnik spółki, który prowadzi działalność i opłaca składki tylko na własne ubezpieczenie, rozlicza składki poprzez sporządzanie i przekazywanie do ZUS wyłącznie deklaracji rozliczeniowej (ZUS DRA) za siebie.

Zgłoszenie spółek zarejestrowanych w KRS

Rejestracja płatnika w ZUS

Nie musisz składać dokumentów, które zarejestrują spółkę jako płatnika składek. ZUS automatycznie otrzymuje dane z KRS i urzędu skarbowego (które złożysz na formularzu NIP-8 – są to tzw. dane uzupełniające m.in.: nazwa skrócona płatnika - nie może przekraczać 31 znaków, data powstania obowiązku opłacania składek, wykaz rachunków bankowych, adres działalności). Na podstawie danych z KRS i uzupełniających (z NIP-8) ZUS sporządzi za ciebie dokumenty zgłoszeniowe:

  • ZUS ZPA - Zgłoszenie / zmiana danych płatnika składek - osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej
  • ZUS ZAA - Adresy prowadzenia działalności gospodarczej przez płatnika składek
  • ZUS ZBA - Informacja o numerach rachunków bankowych płatnika składek.

ZUS utworzy ci również konto płatnika.

Spółka zgłasza w ZUS do ubezpieczeń  pracowników i członków ich rodzin do ubezpieczenia zdrowotnego. Ma na to 7 dni od dnia zatrudnienia pracownika.

Zgłoszenie wspólników w ZUS

Wspólnicy spółek kapitałowych (wieloosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, spółek akcyjnych) nie podlegają ubezpieczeniom obowiązkowym. Nie muszą się zgłaszać do ubezpieczeń. Dotyczy to także członków zarządu – chyba, że wykonują swoje funkcje na podstawie umów o pracę albo umów cywilnoprawnych..

Wspólnicy spółek osobowych (komandytowej, jawnej i partnerskiej), bądź jednoosobowej spółki z o.o. podlegają ubezpieczeniom i są płatnikiem składek na własne ubezpieczenia. Muszą zgłosić w ZUS siebie zarówno jako płatnika składek oraz jako ubezpieczonego (co najmniej do ubezpieczenia zdrowotnego). Mają na to 7 dni od zarejestrowania spółki w KRS.

Wspólnicy przekazują następujące dokumenty:

  • zgłoszenie płatnika składek ZUS ZFA, w którym podają własne dane identyfikacyjne, czyli numer PESEL i NIP lub NIP, REGON i PESEL (jeśli wspólnik prowadzi również odrębną działalność gospodarczą, inną niż prowadzona w formie spółki)
  • zgłoszenie siebie do ubezpieczeń jako osoby ubezpieczonej:
    • ZUS ZUA (zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego) lub
    • ZUS ZZA (zgłoszenie tylko do ubezpieczenia zdrowotnego).

Jeśli jesteś wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnikiem spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej, w dokumentach zgłoszeniowych wpisujesz kod 05 43 xx.

Dokumenty możesz dostarczyć do ZUS w formie: elektronicznej (przez program Płatnik lub e-Płatnik) lub papierowej (bezpośrednio w placówce ZUS lub za pośrednictwem poczty albo kuriera).

Zobacz:

 

Jeżeli nie wiesz, jak wypełnić formularz zgłoszenia płatnika składek, zapoznaj się z poradnikami ZUS:

Kody ubezpieczeń

W dokumentach zgłoszeniowych do ubezpieczeń powinieneś podać odpowiedni kod ubezpieczenia. Zobacz, jakie są kody właściwe dla osób prowadzących działalność

Kod tytułu ubezpieczenia

Opis

05 10 X X*

osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą niemająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60 % kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, oraz osoba prowadząca niepubliczną szkołę, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty

05 12 X X

osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych mająca ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60 % kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia

05 20 X X

twórca

05 30 X X

artysta

05 40 X X

osoba korzystająca z ulgi na start

05 43 X X

wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólnicy spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej

05 44 X X

osoba prowadząca pozarolniczą działalność, z mocy przepisów szczególnych niepodlegająca ubezpieczeniu zdrowotnemu

05 70 X X

osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą niemająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia

05 72 X X

osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą mająca ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 30 % kwoty minimalnego wynagrodzenia

XX – 5 i 6 cyfra kodu dotyczy prawa do emerytury lub renty i oznaczenia stopnia niepełnosprawności. Jeśli nie masz prawa do tych świadczeń albo orzeczenia o niepełnosprawności wpisujesz 00.

Jeśli jednak masz prawo do emerytury lub renty albo posiadasz orzeczenie o niepełnosprawności wpisujesz właściwy kod, zgodnie z instrukcją poniżej.

Ustalone bądź nieustalone prawo do emerytury lub renty (piąta cyfra kodu ZUS)

Wpisujesz:
0 – jeśli nie masz ustalonego prawa do emerytury lub renty
1 – jeśli masz ustalone prawo do emerytury
2 – jeśli masz ustalone prawo do renty


Stopień niepełnosprawności (szósta cyfra kodu ZUS)

Wpisujesz:
0 – jeśli nie posiadasz orzeczenia o niepełnosprawności
1 – jeśli posiadasz orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności
2 – jeśli posiadasz orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności
3 – jeśli posiadasz orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności

Poznaj:

Uwaga! W razie wątpliwości skontaktuj się z ZUS. Możesz to zrobić telefonicznie – 22 560 16 00 (koszt połączenia według umowy  z operatorem telekomunikacyjnym) albo przez formularz kontaktowy.

Czy ta strona była przydatna?