Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Podatki dochodowe i księgowość przy zakończeniu działalności

Jeśli zamykasz działalność, powinieneś załatwić wszystkie sprawy związane ze zgłoszeniem zamknięcia do urzędu skarbowego, rozliczeniem podatków i zamknięciem księgowości w firmie. Poniżej znajdziesz najważniejsze obowiązki przy zamknięciu działalności.

Zgłoszenie zakończenia działalności do urzędu skarbowego

  • jeśli chcesz zakończyć działalność firmy jednoosobowej, urząd skarbowy otrzyma informację o likwidacji firmy z CEIDG, w którym złożysz wniosek o wykreślenie firmy. Nie musisz więc składać dodatkowego zgłoszenia do urzędu skarbowego
  • jeśli byłeś wspólnikiem spółki cywilnej i spółka przestaje istnieć, powinieneś zgłosić jej likwidację do urzędu skarbowego na formularzu NIP-2 (dodatkowo przy zamykaniu s.c. składasz w GUS formularz RG-OP)
  • jeśli spółka, której wspólnikiem byłeś, podlegała wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego, powinieneś złożyć wniosek o jej wykreślenie z KRS oraz
    formularz NIP-8

Zgłoszenie VAT przy zakończeniu działalności

Jeśli jesteś podatnikiem VAT, powinieneś złożyć do urzędu skarbowego, zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług VAT-Z.

Obowiązki podatkowe przy zakończeniu działalności

Podatnicy PIT

Jeśli rozliczasz się PIT i stosujesz uproszczoną księgowość (PKPiR, ewidencja przychodu), w przypadku zakończenia działalności Twoje obowiązki będą zależeć od rodzaju opodatkowania.

Jeśli rozliczasz się według skali podatkowej lub 19% podatkiem linowym, powinieneś:

  • zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego w terminie co najmniej siedmiu dni przed datą sporządzenia spisu z natury o zamiarze sporządzenia tego spisu na okoliczność likwidacji działalności gospodarczej. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy likwidacja następuje 1 stycznia bądź 31 grudnia, gdyż w takim przypadku podatnik zawsze na koniec roku obowiązkowo musi sporządzić spis z natury. Przepisy nie regulują, co powinno zawierać zawiadomienie. W praktyce możesz podać np.: datę i miejsce sporządzenia pisma, swoje dane jako podatnika: imię i nazwisko lub nazwę firmy, adres zamieszkania (siedziby), NIP lub PESEL podatnika, oświadczenie o formie prowadzonej działalności gospodarczej (oświadczenie zawiera informacje, czy podatnik prowadzi działalność indywidualnie, czy w formie spółki cywilnej), możesz podać powód dokonania spisu (np. likwidacja działalności), twój podpis podatnika
  • sporządzić spis z natury przy zamykaniu działalności
  • w ciągu 14 dni dokonać wyceny towarów i innych składników objętych spisem
  • wpisać spis z natury do księgi przychodów i rozchodów
  • na dzień likwidacji sporządzić wykaz składników majątku, w tym wytworzonych przez podatnika
  • wpłacić podatek za ostatni miesiąc (lub okres rozliczeniowy) prowadzenia działalności według określonych zasad dla danego podatku i we właściwym terminie. Obliczasz zaliczkę na podatek dochodowy tak samo, jak za każdy inny miesiąc. Jeśli likwidujesz działalność w grudniu – zaliczkę za ten miesiąc wpłacasz do 20 stycznia. Zaliczki tej nie uiszczasz, jeśli przed upływem terminu do jej wpłaty złożysz zeznanie roczne i dokonasz zapłaty podatku wynikającego z tego zeznania
  • złożyć do 30 kwietnia następnego roku podatkowego zeznanie roczne i zapłacić podatek. PIT -36 (w przypadku opodatkowania według skali podatkowej) – do 30 kwietnia następnego roku podatkowego.

Jeśli rozliczasz się zryczałtowanym podatkiem od przychodów ewidencjonowanych, w przypadku zakończenia działalności powinieneś:

  • sporządzić spis z natury
  • w ciągu 14 dni dokonać wyceny towarów i innych składników objętych spisem
  • wpisać spis z natury do ewidencji przychodów
  • na dzień likwidacji sporządzić wykaz składników majątku, w tym wytworzonych przez podatnika
  • wpłacić podatek za ostatni miesiąc (okres) prowadzenia działalności wg określonych zasad i we właściwym terminie. Podatek obliczasz tak samo, jak za każdy inny miesiąc.
  • złożyć deklarację roczną i zapłacić podatek. Deklarację PIT-28 składasz do 31 stycznia następnego roku podatkowego.

Spis z natury przy zakończeniu działalności opodatkowanej na zasadach ogólnych i ryczałcie

Spisem należy objąć wszystkie pozostałe na stanie na dzień likwidacji działalności: towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, półwyroby, produkcję w toku, wyroby gotowe, braki i odpady, a w przypadku gdy jesteś opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym – również wyposażenie.

Twój spis z natury na dzień likwidacji działalności gospodarczej powinien zawierać:

  • imię i nazwisko właściciela zakładu (nazwę firmy)
  • datę sporządzenia spisu
  • numer kolejny pozycji arkusza spisu z natury
  • szczegółowe określenie towaru i innych składników:
    • jednostkę miary
    • ilość stwierdzoną w czasie spisu
    • cenę w złotych i groszach za jednostkę miary
    • wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową
  • łączną wartość spisu z natury
  • wartość pomniejszenia wynikającego z regulacji dot. tzw. zatorów płatniczych, ze wskazaniem pozycji spisu z natury i pozycji w księdze, z którymi związane jest pomniejszenie (tylko w przypadku podatników prowadzących PKPiR)
  • klauzulę Spis zakończono na pozycji..."
  • podpisy osób sporządzających spis oraz podpis właściciela zakładu (wspólników).

Przykład

Prowadzisz indywidualną działalność gospodarczą w zakresie handlu artykułami papierniczymi. Decydujesz, że z dniem 30 września likwidujesz ją. Na ten dzień w ramach działalności pozostały ci:

  • artykuły papiernicze, które są Twoimi towarami handlowymi:
    • 5 zeszytów A4 w kratkę
    • 3 zeszyty A5 w linie
    • 10 bloków rysunkowych
    • 23 długopisy
    • 2 opakowania spinaczy
    • 18 ołówków
    • 4 linijki 20 cm
  • 10 półek sklepowych (wpisane do ewidencji wyposażenia)
  • 1 lada (wpisana do ewidencji wyposażenia)
  • 1 kasa fiskalna (wpisania do ewidencji wyposażenia)
  • 1 samochód osobowy (wpisany do ewidencji środków trwałych)
  • 1 laptop (wpisany do ewidencji środków trwałych).

Na dzień likwidacji działalności gospodarczej sporządzasz spis z natury. Jeśli jesteś opodatkowany:

  • według skali podatkowej lub podatkiem liniowym  – spisem obejmujesz tylko towary handlowe
  • ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych – spisem obejmujesz towary handlowe i wyposażenie.

Niezależnie od formy opodatkowania do spisu z natury nie wpisujesz środków trwałych (w powyższym przykładzie spisem nie zostaną objęte: samochód osobowy i laptop).

Pamiętaj również o tym, że w przypadku prowadzenia PKPiR spis z natury powinien obejmować również towary stanowiące twoją własność, znajdujące się w dniu sporządzenia spisu poza zakładem. W remanencie ujmujesz także towary obce znajdujące się w twoim zakładzie, nie podlegają one jednak wycenie (wystarczające jest ich ilościowe ujęcie w spisie towarów z podaniem, czyją stanowią własność).

Jeśli jesteś opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych - spis powinien dodatkowo obejmować rzeczowe składniki majątku związane z wykonywaną działalnością, niebędące środkami trwałymi, zaliczane do wyposażenia.

Powinieneś wiedzieć, że:

  • nie został określony wzór dla wykazu spisu z natury, ważne, żebyś zawarł w nim wszystkie obowiązkowe elementy
  • wartość spisu ujmujesz na końcu w PKPiR lub w ewidencji przychodów
  • nie masz obowiązku składania sporządzonego spisu do urzędu skarbowego
  • od wartości sporządzonego spisu nie płacisz żadnego podatku.

Podatnicy prowadzący księgi rachunkowe, którzy likwidują działalność gospodarczą, nie muszą sporządzać spisu z natury, lecz na dzień zakończenia tej działalności muszą przeprowadzić inwentaryzację.

Wykaz składników majątku na dzień likwidacji działalności

Wykaz taki mają obowiązek sporządzić zarówno podatnicy prowadzący księgi rachunkowe, podatkową księgę przychodów i rozchodów, a także prowadzący ewidencję przychodów (czyli podatnicy opodatkowani ryczałtem ewidencjonowanym) oraz rozliczający się na karcie podatkowej. Wykaz składników majątku ma szerszy zakres od spisu z natury, gdyż powinien obejmować cały majątek wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej – oprócz składników majątku objętych spisem z natury obejmuje więc również środki trwałe oraz wyposażenie.

Wykaz powinien zawierać co najmniej następujące dane:

  • liczbę porządkową
  • określenie (nazwę) składnika majątku
  • datę nabycia składnika majątku
  • kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku
  • kwotę wydatków poniesionych na nabycie składnika majątku zaliczoną do kosztów uzyskania przychodów
  • wartość początkową
  • metodę amortyzacji
  • sumę odpisów amortyzacyjnych
  • wysokość wypłaconych środków pieniężnych należnych wspólnikom z tytułu udziału w spółce niebędącej osobą prawną na dzień wystąpienia lub likwidacji.

W praktyce wykaz ten powinien obejmować wszystkie rzeczy i wartości niematerialne (np. licencje) rozliczone w ramach działalności, a także środki trwałe, składniki wyposażenia, towary handlowe, materiały itp. Wykazu nie przekazujemy organom skarbowym, należy go jednak przechowywać i udostępnić w przypadku ewentualnej kontroli.

Zasadniczym celem sporządzenia wykazu składników majątku jest pomoc w ustaleniu dochodu, jeśli będziesz chciał sprzedać składniki majątku po likwidacji działalności gospodarczej.

Po zamknięciu działalności gospodarczej majątek, który do tej pory był majątkiem firmowym staje się majątkiem prywatnym podatnika. Zmiana taka nie ma wpływu na konieczność zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.

Konieczność zapłaty podatku dochodowego pojawi się dopiero w momencie sprzedaży części majątku firmowego. Jeżeli sprzedaż nastąpi w ciągu 6 lat licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w który miała miejsce likwidacja działalności to wówczas podatnik będzie zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego z tytułu dokonanej transakcji sprzedaży.

Jeśli rozliczasz się na karcie podatkowej, w przypadku zakończenia działalności powinieneś:

  • najpóźniej w terminie siedmiu dni od daty likwidacji działalności gospodarczej powiadomić naczelnika urzędu skarbowego na formularzu PIT-16Z o likwidacji działalności (także w formie spółki cywilnej)
  • na dzień likwidacji sporządzić wykaz składników majątku, w tym wytworzonych przez podatnika
  • wpłacić podatek za ostatni miesiąc (okres) prowadzenia działalności wg określonych zasad i we właściwym terminie (podatek płacisz za okres do dnia zaprzestania działalności w wysokości 1/30 miesięcznej należności za każdy dzień)
  • po roku podatkowym, w terminie do 31 stycznia złożyć deklarację PIT-16A.

Jeśli prowadzisz pełną księgowość

Jeśli prowadzisz pełną księgowość, będziesz miał więcej obowiązków przy zakończeniu działalności. Podstawowym obowiązkiem jest zamknięcie ksiąg rachunkowych i sporządzenie sprawozdania finansowego na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych. W przypadku spółek, w których prowadzony jest proces likwidacji (po otwarciu likwidacji księgi należy ponownie otworzyć i zamknąć je po przeprowadzeniu likwidacji). Kolejne sprawozdanie finansowe sporządza się po zakończeniu czynności likwidacyjnych.

Zanim księgi rachunkowe będą mogły zostać zamknięte, a sprawozdanie przygotowane, konieczne są również:

  • odpowiednia wycena majątku spółki i utworzenie rezerwy na przewidywane koszty związane z likwidacją
  • przeprowadzenie inwentaryzacji składników aktywów i pasywów na dzień poprzedzający postawienie jednostki w stan likwidacji.

Więcej informacji znajdziesz w poradniku:

Rozliczenie płatnika podatków przy zakończeniu działalności

Jeśli zamykasz działalność gospodarczą i byłeś płatnikiem (np. z tytułu zatrudniania  pracowników) pamiętaj o terminowym złożeniu deklaracji:

  • PIT - 4R (deklaracja roczna o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy)
  • PIT- 8AR (deklaracja roczna o zryczałtowanym podatku dochodowym)
  • IFT-1R  (informacja  o  wysokości  przychodu  (dochodu)  uzyskanego  przez  osoby fizyczne niemające w Polsce miejsca zamieszkania).

 – do dnia zaprzestania działalności gospodarczej.

W przypadku PIT-11 (informacja o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy), składasz:

  •  co do zasady, w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym - np. z tytułu zaliczek ze stosunku pracy
  • jeżeli obowiązek poboru zaliczek na podatek ustał w ciągu roku, a podatnik (np. Twój pracownik) złożył wniosek o wystawienie PIT 11, to musisz to zrobić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku
  • w  wyjątkowych przypadkach, do  dnia  zaprzestania działalności (dotyczy to np. płatników, które są osobami prawnymi albo spółkami osobowymi, albo pracowników na zleceniach).

Czy ta strona była przydatna?