Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej

Jesteś właścicielem działki rolnej? Grunty rolne podlegają ochronie. Zanim przystąpisz do budowy domu na gruncie rolnym, musisz dokonać zmiany przeznaczenia gruntu na cele nierolnicze w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub uzyskać decyzję o warunkach zabudowy. Dopiero wtedy możesz wyłączyć grunty z produkcji rolniczej. Jak to zrobić dowiesz się poniżej.

Jak załatwić sprawę

Sprawę można załatwić:

  • podczas wizyty w urzędzie
  • listownie
  • elektronicznie
Załatw online

Wyślij pismo online wykorzystując bezpłatny podpis elektroniczny

Co powinieneś wiedzieć i kto może skorzystać z usługi

Co to jest plan zagospodarowania przestrzennego gminy

Przeznaczenie gruntów zlokalizowanych na terenie gminy określane jest przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu, sposób zagospodarowania działki określany jest na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. Plan uchwalany jest przez gminę. Ma on charakter prawa miejscowego obowiązującego na terenie gminy. W przypadku gdy twoja działka w obowiązującym planie jest przeznaczona na cele rolnicze musisz złożyć do urzędu miasta lub gminy wniosek o wprowadzenie zmian w obowiązującym planie.

Jeśli jednak dla twojej działki nie ma obowiązującego miejscowego planu masz do wyboru dwie ścieżki postępowania. Pierwsza, to złożenie wniosku do urzędu miasta lub gminy o opracowanie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym wskażesz cel na jaki ma być przeznaczony dany grunt (twoja działka). Druga ścieżka, to złożenie wniosku do urzędu miasta lub gminy o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości, na której ma być zrealizowane dane zamierzenie inwestycyjne.

Co to jest wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej

Wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej to rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów.

Wyłączenie gruntu rolnego z produkcji często jest jednym z koniecznych warunków uzyskania pozwolenia na budowę, a zarazem rozpoczęcia budowy bądź nierolniczego użytkowania istniejących rolniczych zabudowań. Ważne jest, abyś znał klasę gruntu, na którym planujesz zrealizować inwestycję o charakterze nierolniczym. Od tego zależy czy musisz uzyskać decyzję, która zezwoli ci na wyłączenie gruntu rolnego z produkcji rolniczej.

Jakie grunty wymagają decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji

Decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji rolniczej wymagają:

  • użytki rolne wytworzone z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczone do klas I, II, III, IIIa, IIIb
  • użytki rolne klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzone z gleb pochodzenia organicznego
  • inne grunty rolne wskazane przez ustawę o ochronie gruntów rolnych i leśnych, czyli

a) grunty pod stawami rybnymi i innymi zbiornikami wodnymi, służącymi wyłącznie dla potrzeb rolnictwa
b) grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu
c) grunty pod budynkami i urządzeniami służącymi bezpośrednio do produkcji rolniczej uznanej za dział specjalny, stosownie do przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych
d) grunty parków wiejskich oraz pod zadrzewieniami i zakrzewieniami śródpolnymi, w tym również pod pasami przeciwwietrznymi i urządzeniami przeciwerozyjnymi
e) grunty rodzinnych ogrodów działkowych i ogrodów botanicznych
f) grunty pod urządzeniami: melioracji wodnych, przeciwpowodziowych i przeciwpożarowych, zaopatrzenia rolnictwa w wodę, kanalizacji oraz utylizacji ścieków i odpadów dla potrzeb rolnictwa i mieszkańców wsi
g) grunty zrekultywowane dla potrzeb rolnictwa
h) grunty torfowisk i oczek wodnych
i) grunty pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych

Czy mogę uzyskać zezwolenie na wyłączenie z produkcji gruntów klas I-III

Oczywiście, że taką decyzję możesz otrzymać. Starosta wyda ci decyzję zezwalającą na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntów rolnych klas I-III. Musi być jednak spełniony warunek przeznaczenia twojej działki na cele inne niż rolnicze, wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub z decyzji o warunkach zabudowy.

Kiedy nie potrzebujesz decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej

Decyzji o wyłączeniu z produkcji nie wymagają użytki rolne wytworzone z gleb pochodzenia mineralnego zaliczone do klas IV-VI, z wyjątkiem gruntów:

a) pod stawami rybnymi i innymi zbiornikami wodnymi, służącymi wyłącznie dla potrzeb rolnictwa

b) pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu

c) pod budynkami i urządzeniami służącymi bezpośrednio do produkcji rolniczej uznanej za dział specjalny, stosownie do przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych

d) parków wiejskich oraz pod zadrzewieniami i zakrzewieniami śródpolnymi, w tym również pod pasami przeciwwietrznymi i urządzeniami przeciwerozyjnymi

e) rodzinnych ogrodów działkowych i ogrodów botanicznych

f) pod urządzeniami: melioracji wodnych, przeciwpowodziowych i przeciwpożarowych, zaopatrzenia rolnictwa w wodę, kanalizacji oraz utylizacji ścieków i odpadów dla potrzeb rolnictwa i mieszkańców wsi

g) zrekultywowane dla potrzeb rolnictwa

h) torfowisk i oczek wodnych

i) pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych

Kto może złożyć wniosek o wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej

Wniosek może złożyć właściciel gruntu, ale również posiadacz samoistny, zarządca lub użytkownik, użytkownik wieczysty i dzierżawca – osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.

Ile kosztuje wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej

Złożenie wniosku i decyzja są bezpłatne. Jednak uzyskanie niektórych załączników do wniosku może wymagać poniesienia dodatkowych kosztów. Osoba, która uzyskała decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji ma obowiązek zapłacić jednorazowo tzw. "należność" oraz "opłaty roczne". Obowiązek taki powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji.

Kiedy nie muszę płacić należności i opłat rocznych

Jeśli chcesz przeznaczyć grunty rolne pod budownictwo mieszkaniowe, to nie musisz ponosić kosztów opłaty jednorazowej (tzw. należności) i opłat rocznych jeśli dotyczy to gruntów:

  • do 500 m2 w przypadku budowy budynku jednorodzinnego
  • do 200 m2 na każdy lokal mieszkalny, w przypadku budowy budynku wielorodzinnego

Gdy przekroczysz tę powierzchnię, to od nadwyżki urząd naliczy ci należność i opłaty roczne.

Kiedy powinieneś załatwić sprawę

Złóż wniosek przed planowanym rozpoczęciem innego niż rolnicze użytkowania gruntów (przed uzyskaniem pozwolenia na budowę).

Gdzie załatwisz sprawę

Usługę można zrealizować w:

  • starostwa powiatowe
  • urzędy dzielnicowe m.st. Warszawy

Złóż wniosek w starostwie właściwym dla miejsca, gdzie położona jest twoja działka.

Aby dowiedzieć się gdzie zrealizować usługę, podaj miejscowość, w której znajduje się nieruchomość.

Co zrobić krok po kroku

1. Złóż wniosek o wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej

Warto przed złożeniem wniosku skontaktować się ze starostwem, aby dowiedzieć się jakie załączniki są wymagane dla działki leżącej na danym terenie.

Jeżeli twój wniosek zawiera braki formalne (np. pomylisz się we wniosku, nie podasz wymaganych danych, albo nie złożysz wymaganych dokumentów), urząd wezwie cię do poprawienia błędów. Na uzupełnienie braków będziesz mieć co najmniej 7 dni od otrzymania wezwania.

Dokumenty

Pobierz:
Dokument możesz złożyć jako:
Oryginał
Informacja dodatkowa

Wniosek powinien zawierać:

  • imię i nazwisko wnioskodawcy lub nazwa firmy,
  • adres zamieszkania lub adres siedziby,
  • rodzaj inwestycji,
  • lokalizacja działki (nr ewidencyjny, obręb, arkusz).
Dokument możesz złożyć jako:
Oryginał, Uwierzytelniona kopia
Dokument możesz złożyć jako:
Oryginał, Uwierzytelniona kopia
Jak uzyskać dokument?
Wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Dokument możesz złożyć jako:
Oryginał, Uwierzytelniona kopia
Informacja dodatkowa

Decyzja o warunkach zabudowy określa:

- rodzaj inwestycji;

- warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie:

  • warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,
  • ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,
  • obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,
  • wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich,
  • ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych;

- linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali (czyli 1: 500 lub 1: 1000, w przypadku inwestycji liniowych dopuszcza się skalę 1:2000).

Jak uzyskać dokument?
Decyzja o warunkach zabudowy
Dokument możesz złożyć jako:
Oryginał, Uwierzytelniona kopia
Dokument możesz złożyć jako:
Oryginał, Uwierzytelniona kopia
Dokument możesz złożyć jako:
Oryginał
Pobierz:
Dokument możesz złożyć jako:
Oryginał, Uwierzytelniona kopia
Jak uzyskać dokument?
Ustanawiam pełnomocnika w sprawach administracyjnych
Dokument możesz złożyć jako:
Oryginał, Uwierzytelniona kopia

  • Dokumenty potwierdzające tytuł prawny do nieruchomości to np.: umowa kupna-sprzedaży, umowa darowizny, poświadczony skrócony odpis księgi wieczystej, itp. W przypadku, gdy dla danej działki sporządzony jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego możesz załączyć do wniosku dokument o przeznaczeniu tego gruntu (np. wypis i wyrys z planu zagospodarowania przestrzennego, informację o terenie wydaną przez właściwy urząd gminy).
  • Projekt zagospodarowania działki powinien zawierać:
    • mapę do celów projektowych, którą uzyskasz z Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wraz z opisem własności gruntów
    • zestawienie powierzchni z zaznaczoną powierzchnią i klasą gruntów przeznaczonych do wyłączenia z produkcji

17 zł – opłata skarbowa za pełnomocnictwo (opcjonalne)

Jeśli działasz przez pełnomocnika, musisz zapłacić za pełnomocnictwo. Nie zapłacisz za pełnomocnictwo udzielone mężowi, żonie, dzieciom, rodzicom, dziadkom, wnukom lub rodzeństwu.

Gdzie zapłacić: opłatę skarbową za pełnomocnictwo wpłać na konto urzędu miasta lub gminy, właściwego dla siedziby urzędu, w którym składasz pełnomocnictwo (numer konta sprawdzisz na stronie urzędu miasta lub gminy).

Przykład: jeśli pełnomocnictwo składasz do Starostwa Powiatowego w Poznaniu, opłatę skarbową zapłać na konto Urzędu Miasta Poznania.

Praktyczne informacje na temat pełnomocnictwa

Termin

Złóż wniosek przed planowanym rozpoczęciem innego niż rolnicze użytkowania gruntów (przed uzyskaniem pozwolenia na budowę).

2. Otrzymasz decyzję

W decyzji urząd określi grunty, które podlegają wyłączeniu, ich położenie – obręb geodezyjny, numery ewidencyjne działek, powierzchnię i klasę gleb, należność za wyłączenie z produkcji rolniczej, kwoty pomniejszenia tej należności oraz wysokość opłat rocznych z tytułu wyłączenia.

Dodatkowo, w decyzji urząd może nałożyć na ciebie obowiązek zdjęcia próchniczej warstwy gleby z wyłączonego gruntu oraz odpowiedniego jej wykorzystania.

Dokumenty

Decyzja o wyłączeniu gruntów rolnych z produkcji rolniczej potrzebna jest do uzyskania pozwolenia na budowę.

Ile zapłacisz

Usługa jest bezpłatna. Dodatkowe opłaty możesz ponieść, tylko w przypadku realizacji tej usługi przez pełnomocnika (informacje na temat pełnomocnictwa).

Ile będziesz czekać

Nie dłużej niż miesiąc. Termin może się wydłużyć do 2 miesięcy (dostaniesz o tym informację).

Jak możesz się odwołać

Od decyzji starosty możesz odwołać się do samorządowego kolegium odwoławczego. Odwołanie złóż za pośrednictwem starostwa, w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji.

Pamiętaj, że możesz zrzec się odwołania, decyzja szybciej staje się ostateczna i prawomocna.

Warto wiedzieć

Dlaczego trzeba płacić za wyłączenie gruntów z produkcji

Ponieważ wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej ma na ogół charakter bezpowrotny, straty oblicza się w tzw. okresie wieczystym tj. 99 lat. Kwoty należności i opłat rocznych wpłacane przez inwestorów gromadzone są na wyodrębnionym rachunku bankowym, którym dysponują zarządy województw. Pieniądze te są przeznaczane na rekultywację gruntów, odkamienianie, zapobieganie procesom erozji, a także na modernizację dróg dojazdowych do gruntów rolnych, a więc na poprawę warunków produkcji rolniczej. Szkody wyrządzone w przestrzeni rolniczej wskutek zabudowania wysokiej jakości gruntów rolnych są więc w ten sposób rekompensowane przez poprawianie tej przestrzeni w innym miejscu.

Takie rozwiązanie ma na celu zachęcenie inwestorów do wyboru gruntów słabych klas, których zabudowa nie wymaga wpłacania należności i opłat rocznych.

Co to jest „należność”

Należność to jednorazowa opłata, którą musisz zapłacić za trwałe wyłączenie gruntów rolnych z produkcji. Należność za wyłączenie z produkcji 1 ha gruntów rolnych wylicz proporcjonalnie do powierzchni wyłączanych z produkcji gruntów rolnych i ich klasy.

Stawki, od których wylicza się należność za wyłączenie z produkcji użytków rolnych (gruntów ornych, sadów, łąk, pastwisk pod budynkami i urządzeniami wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych oraz pod zadrzewieniami i zakrzewieniami śródpolnymi, w tym pod pasami przeciwwietrznymi i urządzeniami przeciwerozyjnymi) wynoszą:

  • w odniesieniu do gleb pochodzenia mineralnego i organicznego:
    • klasy I – 437 175 zł za 1 ha
    • klasy II – 378 885 zł za 1 ha
    • klasy IIIa – 320 595 zł za 1 ha
    • klasy IIIb – 262 305 za 1 ha
    • Ł i PS I – 437 175 zł za 1 ha
    • Ł i PS II – 361 398 za 1 ha
    • Ł i PS III – 291 450 za 1 ha
  • w odniesieniu do gleb pochodzenia organicznego:
    • klasy IVa – 204 015 zł za 1 ha
    • klasy IVb – 145 725 zł za 1 ha
    • klasy V – 116 580 zł za 1 ha
    • klasy VI – 87 435 zł za 1 ha
    • Ł i PS IV – 174 870 zł za 1 ha
    • Ł V – 145 725 za 1 ha
    • PS V – 116 580 za 1 ha
    • Ł i PS VI – 87 435 zł za 1 ha

(Ł  – łąki; PS – pastwiska trwałe)

  • w odniesieniu do gruntów pod stawami rybnymi oraz gruntami rodzinnych ogródków działkowych i ogrodów botanicznych, pod urządzeniami: melioracji wodnych, przeciwpowodziowych i przeciwpożarowych, zaopatrzenia rolnictwa w wodę, kanalizacji oraz utylizacji ścieków i odpadów dla potrzeb rolnictwa i mieszkańców wsi, zrekultywowane dla potrzeb rolnictwa, torfowisk i oczek wodnych – 233 160 zł za ha

Należność płacisz w terminie do 60 dni od dnia, w którym decyzja o jej wysokości stała się ostateczna.

Jeżeli cena gruntów inwestycyjnych jest bardzo wysoka i przewyższa wysokość ustalonej należności, wówczas inwestor tej należności nie wnosi. Jeżeli natomiast cena gruntów jest niższa od wyliczonej należności, to inwestor wpłaca jedynie różnicę między wyliczoną kwotą należności a ceną ziemi. Dotkliwe są natomiast opłaty roczne, które są wpłacane przez 10 lat, gdyż liczone są od pełnej kwoty należności nie pomniejszonej o cenę ziemi.

Co to jest „opłata roczna”

Opłaty roczne w przypadku trwałego wyłączenia gruntu musisz płacić przez 10 lat. Każda z nich wynosi 10% należności (bez pomniejszenia o wartość rynkową gruntu).

W przypadku czasowego (nietrwałego wyłączenia) gruntu, opłaty roczne płacisz przez okres tego wyłączenia, nie dłużej niż 20 lat od chwili wyłączenia tych gruntów z produkcji. Opłatę roczną za dany rok płacisz do 30 czerwca tego roku.

Odwołanie od wysokości ustalonej należności lub opłat rocznych

Jeśli nie zgadzasz się z wysokością ustalonej należności lub opłat rocznych, możesz odwołać się od decyzji starosty do samorządowego kolegium odwoławczego. Odwołanie złóż za pośrednictwem starostwa, w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji.

Możesz zrezygnować z wyłączenia gruntów

Jeżeli w okresie 2 lat zrezygnujesz w całości lub w części z uzyskanego prawa do wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej, otrzymasz zwrot wpłaconej należności, odpowiednio do powierzchni gruntów niewyłączonych z produkcji. Zwrot otrzymasz w terminie do 3 miesięcy od dnia zgłoszenia rezygnacji.

Wyłączenie z produkcji gruntów pod budynkami w gospodarstwach rolnych

Grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu traktowane są także jako grunty rolne.

Jeśli zmieniając kierunek produkcji rolniczej nastąpiła przerwa w użytkowaniu tych obiektów przez okres nie dłuższy niż 5 lat, to nie jest to uważane jako wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej. W takim przypadku nie musisz składać wniosku do urzędu o wyłączeniu gruntu z produkcji rolniczej. Gdyby jednak przerwa trwała dłużej to musisz złożyć taki wniosek do starostwa.

Jakie są kary za wykorzystywanie gruntów rolniczych bez zezwolenia

Jeśli urząd stwierdzi naruszenie przepisów, to zbada jaki charakter miały zmiany dokonane na gruncie i czy można je zakwalifikować jako rozpoczęcie innego niż rolnicze użytkowania gruntu. Sankcje za naruszenie przepisów ustawy mogą być bardzo dotkliwe dla sprawcy (dwukrotna kwota należności). Pamiętaj, że dla urzędu nie ma znaczenia:

  • jak długo trwało wyłączenie gruntu z produkcji
  • czy wyłączenie było trwałe lub tylko czasowe
  • czy sprawca odstąpił od nierolniczego użytkowania gruntu i przywrócił grunt do poprzedniego stanu

Co jeśli chcę sprzedać działkę, która ma decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntu z produkcji rolniczej

Jeśli sprzedajesz działkę, dla której została wydana decyzja, a nie została ona jeszcze wyłączona z produkcji, to musisz uprzedzić nabywcę, że to na niego przechodzi obowiązek zapłaty jednorazowej należności oraz opłat rocznych od chwili, gdy dokona faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej.

W razie sprzedaży gruntów już wyłączonych z produkcji, obowiązek zapłaty opłat rocznych przechodzi na nabywcę. Sprzedający musi uprzedzić o tym nabywcę.

Czy ta strona była przydatna?