Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Fundusze pozaubezpieczeniowe (m.in. Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych)

Jeśli prowadzisz firmę, oprócz składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, będziesz opłacał składki na tzw. fundusze pozaubezpieczeniowe.

Fundusz Pracy

Jest to państwowy fundusz, z którego finansowana jest m.in. aktywizacja bezrobotnych. Składki na Fundusz Pracy opłaca się w od momentu objęcia danej osoby obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi. Opłacana jest obowiązkowo zarówno z tytułu umowy o pracę,  umowy zlecenia, jak i z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Wyjątkiem jest sytuacja, gdy zleceniodawca jest osobą fizyczną i nie zatrudnia ani jednego pracownika – wtedy nie ma obowiązku opłacania składek na FP za osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych (np. na zlecenie).

Ile wynosi składka na Fundusz Pracy?

Składka na Fundusz Pracy wynosi 2,45% od podstawy wymiaru. Opłacana jest tylko wtedy, gdy podstawa wymiaru w przeliczeniu na okres miesiąca wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Oznacza to, że jeśli płacisz  standardowe składki (od podstawy wymiaru, która  wynosi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia i zawsze jest wyższa od wynagrodzenia minimalnego), opłacasz składkę na Fundusz Pracy. Jeśli korzystasz z 6 miesięcznej ulgi na start albo z preferencyjnych składek (podstawa jest wtedy niższa niż minimalne wynagrodzenie), nie opłacasz składki na Fundusz Pracy.

Jak liczyć składki na FP za niecały miesiąc

Może się zdarzyć, że będziesz musiał opłacić składkę na Fundusz Pracy za siebie lub pracowników za niecały miesiąc – tzn. w sytuacji, gdy podstawa wymiaru składek za dany miesiąc jest niższa od minimalnego wynagrodzenia (np. rozpoczęcie pracy w połowie miesiąca). W takich przypadkach należy ustalać, jaka byłaby podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, gdyby praca wykonywana była przez pełny miesiąc. W przypadku ustalenia, że podstawa ta wynosiłaby co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę, składkę na Fundusz Pracy trzeba zapłacić.

Przeliczenia na okres pełnego miesiąca nie dokonuje się w odniesieniu do pracowników zatrudnianych w niepełnym wymiarze czasu pracy w przypadku, gdy przychód pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, stanowiący postawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, jest niższy niż minimalne wynagrodzenie.

Zbieg ubezpieczeń

Jeżeli ubezpieczony podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z więcej niż jednego tytułu, to trzeba opłacać składki na Fundusz Pracy, gdy łączna kwota stanowiąca podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tych tytułów, wyniesie co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Czyli, jeśli obniżone (preferencyjne) składki, ale dodatkowo pracujesz na etacie, a łączna kwota podstawy wymiaru składki z działalności i etatu jest wyższa od minimalnego wynagrodzenia – to opłacasz składki na FP

Kiedy nie muszę płacić składki na Fundusz Pracy?

Obowiązek opłacania składek (niezależnie od wymiaru składki) nie dotyczy m.in.:

  • osób, które osiągnęły wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn
  • pracowników, którzy powracają po urlopie macierzyńskim, urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopie rodzicielskim lub wychowawczym (w tym przypadku pracodawcy przez okres 36 miesięcy nie mają obowiązku odprowadzenia składki na FP)
  • pracowników zatrudnionych na umowę o pracę po ukończeniu 50 roku życia, w przypadku gdy przed zatrudnieniem znajdowali się w ewidencji bezrobotnych przez okres co najmniej 30 dni (to zwolnienie dotyczy wyłącznie umowy o pracę i przysługuje jedynie przez 12 miesięcy od pierwszego dnia miesiąca po zawarciu umowy o pracę)
  • zatrudnionych bezrobotnych, skierowanych do pracy z urzędu pracy, którzy w dniu zatrudnienia nie ukończyli 30. roku życia (okres zwolnienia opłacania składki na FP wynosi 12 miesięcy, liczonych począwszy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę)
  • osób objętych ubezpieczeniem w KRUS

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

Jest to państwowy fundusz, z którego w razie niewypłacalności pracodawcy, wypłacane są świadczenia dla pracowników.

Kto płaci składki na FGŚP?

Składki opłacają m.in.:

  • przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność gospodarczą wyłącznie w Polsce
  • przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność gospodarczą również na obszarze innych państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)-strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym w odniesieniu do działalności prowadzonej w Polsce
  • oddziały lub przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych

 - jeśli zatrudniają, co najmniej jedną osobę (pracownika) w związku z prowadzoną w Polsce działalnością gospodarczą lub działalnością przedstawicielstwa.

Obowiązek opłacania składek na FGŚP dotyczy także spółek cywilnych pełniących funkcje płatników składek za pracowników (chociaż to wspólnicy, a nie spółka, posiadają status przedsiębiorcy).

Za kogo płaci się składki na FGŚP?

Pracodawca ma obowiązek opłacać składkę na FGŚP za pracownika, który objęty jest obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Za pracownika uważa się osobę, która: 

  • jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę
  • jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę nakładczą
  • wykonuje pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy, które dotyczą zlecenia
  • wykonuje pracę zarobkową na podstawie innej niż stosunek pracy na rzecz rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub innej spółdzielni, która zajmuje się produkcją rolną

Składek na FGŚP nie opłaca się za:

  • pracowników, którzy wracają do pracy z urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub urlopu wychowawczego - przez 36 miesięcy od pierwszego miesiąca po powrocie z takiego urlopu
  • pracowników, którzy ukończyli 50 lat i w okresie 30 dni przed zatrudnieniem pozostawali w ewidencji bezrobotnych powiatowego urzędu pracy -  przez 12 miesięcy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę
  • skierowane do pracy osoby bezrobotne, które nie ukończyły 30 lat - przez 12 miesięcy od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę
  • osoby, które ukończyły 55 lat (kobiety) i 60 lat (mężczyźni)

Trzeba opłacać składki na FGŚP za osobę zatrudnioną na podstawie stosunku pracy , nawet wówczas, gdy objęta jest obowiązkiem ubezpieczeń emerytalnego i rentowych jako osoba współpracująca.

Jaka jest wysokość składki na FGŚP?

Składkę na FGŚP oblicza się od tej samej kwoty (podstawy) od jakiej oblicza się składki na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Stopa procentowa składki na FGŚP wynosi 0,10%  kwoty, od której obliczane są składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Finansowana i opłacana jest przez płatnika składek.

Przy ustalaniu podstawy nie stosuje się ograniczenia  do 30-krotności prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.

Rozliczanie

Składki na FP i FGŚP rozliczasz w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA. Składki na FP i FGŚP opłacasz co miesiąc w tym samym terminie jaki obowiązuje Cię w odniesieniu do składek na ubezpieczenia społeczne.

Fundusz Emerytur Pomostowych

Składkę na FEP opłacasz m.in. za:

  • pracowników, którzy urodzili się po 1948 r. i wykonują prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o których mowa w ustawie o emeryturach pomostowych
  • pracowników wykonujących prace górnicze, którzy uzyskali prawo do emerytury pomostowej
  • siebie, jeśli jesteś tancerzem zawodowym wykonującym pracę związaną z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym, ubezpieczonym z tytułu  działalności twórczej lub artystycznej

Ważne!
Obowiązek zakwalifikowania pracy danego pracownika jako pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze spoczywa na Tobie.

Od kiedy musisz płacić składkę na FEP za pracowników?

Składki na FEP opłacasz za pracownika od dnia, w którym rozpoczyna on pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze do dnia zakończenia pracy na tym stanowisku.

Jaka jest wysokość składki?

Składka na FEP wynosi 1,5% podstawy jej wymiaru. Płacisz ją także za tych pracowników, którzy wykonują prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w niepełnym wymiarze czasu pracy. Składka ta finansowana jest w całości przez Ciebie.

Podstawa wymiaru składki

Podstawa wymiaru składki na FEP jest taka sama jak podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Zastosowanie ma tu również ograniczenie do kwoty odpowiadającej 30-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy.

Składkę na FEP opłacasz od wynagrodzeń za okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Jeśli pracownik rozpoczął lub zakończył pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w trakcie miesiąca to składkę na FEP liczysz tylko od części wynagrodzenia, które przysługuje mu za okres świadczenia tej pracy.

Zobacz:

Czy ta strona była przydatna?