Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Zbieg tytułów do ubezpieczeń ZUS

Jeśli przedsiębiorca ma dochody z kilku źródeł, na przykład prowadzi firmę i jednocześnie pracuje na etacie, dochodzi do tak zwanego zbiegu tytułów ubezpieczeń. Sprawdź, jak w takiej sytuacji opłacać składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Co to jest zbieg tytułów ubezpieczeń

Zbieg tytułów do ubezpieczeń powstaje, kiedy spełniasz warunki do objęcia cię ubezpieczeniami społecznymi z dwóch lub więcej tytułów, na przykład umowy-zlecenia i działalności pozarolniczej, umowy o pracę i działalności gospodarczej, pobierania emerytury i wykonywania umowy-zlecenia.

Kilka rodzajów działalności gospodarczej

Jeśli prowadzisz kilka firm, to składki na ubezpieczenia społeczne opłacasz tylko z jednej, wybranej przez siebie działalności. Składki od tej działalności płacisz zgodnie z zasadami ogólnymi.

Składkę na ubezpieczenie zdrowotne opłacasz od każdej działalności. Jeśli więc prowadzisz na przykład jednoosobową działalność i równocześnie spółkę cywilną, musisz zapłacić podwójną składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne od działalności gospodarczej wynosi w 2020 roku 362,34 zł.

Zobacz, jakie składki ZUS płaci przedsiębiorca.

Działalność gospodarcza i etat

Jeśli pracujesz na etacie i prowadzisz firmę, to ubezpieczenia z działalności zależą od twojego wynagrodzenia na etacie.

Jeżeli z etatu masz zagwarantowane co najmniej wynagrodzenie minimalne, to prowadząc działalność gospodarczą, nie musisz opłacać składek na ubezpieczenia społeczne. Składki są pobierane wyłącznie z wynagrodzenia za pracę.

Jeśli pracujesz na etacie w niepełnym wymiarze godzin i twoje wynagrodzenie jest niższe niż minimalne, podlegasz ubezpieczeniom także z tytułu prowadzenia działalności i opłacasz składki na ubezpieczenie społeczne.

Wynagrodzenie minimalne w 2020 roku wynosi 2600 zł.

Niezależnie od wysokości wynagrodzenia, które otrzymujesz z tytułu pracy na etacie, składki na ubezpieczenie zdrowotne płacisz zarówno od wynagrodzenia otrzymywanego z etatu, jak i z działalności.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne od działalności gospodarczej w 2020 roku wynosi 362,34 zł.  

Zobacz:

Działalność gospodarcza i umowa-zlecenie, umowa agencyjna lub umowa o świadczenie usług

Umowa o świadczenie usług może mieć formę – między innymi – umowy-zlecenia lub umowy agencyjnej.

Zbieg tytułów do ubezpieczeń z działalności gospodarczej i umowy o świadczenie usług może obejmować kilka sytuacji:

Umowa o świadczenie usług jest zgodna z przedmiotem działalności gospodarczej

Jeśli wykonujesz umowę o świadczenie usług w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a przedmiot tej umowy jest zgody z przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej, to płacisz składki od prowadzonej działalności gospodarczej, a z umowy o świadczenie usług nie odprowadzasz żadnych składek (ani obowiązkowo, ani dobrowolnie).

Przykład

Pani Joanna prowadzi działalność gospodarczą polegającą na usługach krawieckich. Zawarła umowę-zlecenie na uszycie zasłon. Ponieważ przedmiot umowy pokrywa się z przedmiotem działalności gospodarczej Pani Joanny, płaci ona składki na ubezpieczenie społeczne od prowadzonej działalności gospodarczej, a z tytułu wykonywania umowy-zlecenia nie płaci żadnych składek.

Umowa o świadczenie usług jest inna niż przedmiot działalności gospodarczej

Jeśli wykonujesz umowę o świadczenie usług, a przedmiot tej umowy jest inny niż przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej, to czy zapłacisz składki na ubezpieczenia społeczne zarówno z działalności, jak i od umowy o świadczenie usług, zależy od tego, jakie składki płacisz z działalności i jakie jest wynagrodzenie z tytuły umowy o świadczenie usług:

  • obowiązkowo podlegasz ubezpieczeniom społecznym wyłącznie z tytułu działalności gospodarczej, jeżeli jednocześnie:
    • płacisz standardowe składki ZUS – minimalna podstawa wymiaru z tytułu działalności wynosi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego
    • wartość twojego wynagrodzenia na umowie-zlecenie/umowie agencyjnej/umowie o współpracy nie przekracza kwoty 60% prognozowanego wynagrodzenia za pracę w danym roku.

Pamiętaj! Możesz złożyć do ZUS wniosek o objęcie cię ubezpieczeniami również z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy-zlecenia, ale jest to dobrowolne.

Przykład

Pani Zofia prowadzi od 5 maja 2015 roku biuro księgowe. Obowiązuje ją najniższa podstawa wymiaru składek – 60% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (standardowe składki). Od 1 marca 2020 roku do 17 lipca 2020 roku pani Zofia wykonuje pracę na podstawie 2 umów zlecenia – udziela korepetycji z matematyki. Podstawa wymiaru składek z pierwszej umowy wynosi 20% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, z drugiej – 50% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. W lutym 2020 roku dla pani Zofii obowiązkowe są ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności.

Przykład

Pan Damian prowadzi zakład naprawy samochodów i płaci standardowe składki na ubezpieczenia społeczne. Dodatkowo zawarł umowę-zlecenie na wykonanie prac ogrodniczych. Odpłatność za prace ogrodnicze wyniosła 2000 zł. Pan Damian zapłaci składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe od prowadzonej działalności. Ponieważ z umowy-zlecenia uzyskał kwotę niższą niż 3136,20 zł (60% prognozowanego wynagrodzenia za pracę w 2020 roku), nie będzie płacić od niej składek na ubezpieczenie społeczne.

  • obowiązkowo podlegasz ubezpieczeniom społecznym z obu tytułów, czyli zarówno z działalności, jak i z umowy zlecenia, jeżeli jednocześnie:
    • płacisz preferencyjne składki na ZUS (od 30% minimalnego wynagrodzenia) lub Mały ZUS Plus (od kwoty, która mieści się między 30% minimalnego wynagrodzenia a 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia)
    • wartość twojego wynagrodzenia na umowie-zlecenie/umowie agencyjnej/umowie o współpracy nie przekracza kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Przykład

Pani Katarzyna prowadzi działalność gospodarczą polegającą na pieczeniu tortów i korzysta z preferencyjnych składek na ZUS (czyli płaci składki od obniżonej podstawy wynoszącej w 2020 roku 780 zł). Dodatkowo zdecydowała się świadczyć usługi w zakresie układania kwiatów w ramach umowy o świadczenie usług, za co otrzymała wynagrodzenie wysokości 900 zł. Ponieważ łączna podstawa wymiaru składek na ubezpieczanie jest niższa niż minimalne wynagrodzenie (780 zł + 900 zł < 2600 zł), pani Katarzyna musi zapłacić składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe od działalności gospodarczej i od umowy zlecenia.

  • płacisz składki od tytułu (działalność lub umowa-zlecenie/umowa  agencyjna/umowa o współpracy), w którego przypadku podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie osiągnie kwotę minimalnego wynagrodzenia jako pierwsza (możesz na bieżąco zmieniać tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych), jeżeli jednocześnie:
  • płacisz preferencyjne składki na ZUS (od 30% minimalnego wynagrodzenia) lub Mały ZUS Plus (od kwoty, która mieści się między 30% minimalnego wynagrodzenia a 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia)
  • wynagrodzenie z tytułu umowy-zlecenia/umowy agencyjnej/umowy o współpracy przekracza kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Przykład

Pan Wojtek prowadzi działalność gospodarczą polegającą na naprawie sprzętu komputerowego od 1 stycznia 2020 roku i korzysta z Małego ZUS Plus. Pan Wojtek zawarł również umowę-zlecenie na prowadzenie kursów grafiki komputerowej dla dorosłych w okresie luty–marzec 2020 roku, co dało mu przychód z tej umowy w każdym miesiącu 3500 zł. Minimalne wynagrodzenie w 2020 roku wyniosło 2600 zł. Ponieważ podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne z zawartej umowy-zlecenia (luty–marzec) jest wyższa niż minimalne wynagrodzenie, to pan Wojtek w tych miesiącach będzie płacił składki na ubezpieczenie społeczne od podpisanej umowy-zlecenia, a więc nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu działalności.

Przeczytaj więcej o zbiegu w przypadku umów-zleceń w poradniku ZUS.

Działalność gospodarcza i umowa o dzieło

Umowa o dzieło nie jest tytułem do ubezpieczenia. Nie wystąpi zatem zbieg tytułów ubezpieczeń w odniesieniu do wykonywania pracy na podstawie umowy o dzieło i prowadzenia działalności. W takim przypadku opłacasz składki tylko z prowadzonej działalności gospodarczej.

Działalność gospodarcza i emerytura

Osoba mająca ustalone prawo do emerytury jest zwolniona z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne od działalności (może je opłacać dobrowolnie). Jedyną składką, którą musi opłacać, jest składka na ubezpieczenie zdrowotne.

Uwaga! Emeryt lub emerytka są zwolnieni z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzonej działalności, jeśli łącznie spełnione są dwa warunki:

  • świadczenie emerytalne brutto nie przekracza miesięcznie kwoty minimalnego wynagrodzenia
  • dodatkowe przychody z tytułu działalności nie przekraczają miesięcznie 50% kwoty najniższej emerytury lub opłacany jest podatek dochodowy w formie karty podatkowej.

Wynagrodzenie minimalne w 2020 roku wynosi 2600 zł.

Działalność gospodarcza i renta

Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą i masz ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, podlegasz obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu działalności do czasu ustalenia prawa do emerytury.

Nie dotyczy to osób, które mają ustalone prawo do renty rodzinnej oraz rencistów pobierających renty spoza systemu powszechnego, czyli wojskowych lub policyjnych rent inwalidzkich przyznawanych z tytułu niezdolności do służby, rent rolniczych z tytułu niezdolności do pracy.

Osoby posiadające prawo do renty i prowadzące działalność gospodarczą muszą płacić składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Urlop wychowawczy i macierzyński

Jeśli wykonujesz działalność w trakcie urlopu wychowawczego udzielonego przez pracodawcę, z tytułu prowadzonej działalności obowiązkowo płacisz:

  • składki na ubezpieczenia społeczne
  • składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Przykład

Pani Krystyna jest na urlopie wychowawczym, a jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą. Podlega ubezpieczeniom społecznym tylko z tytułu działalności. Pani Krystyna musi poinformować swojego pracodawcę, który udzielił jej urlopu, że ma inny tytuł do ubezpieczeń społecznych. Na tej podstawie pracodawca przestanie wykazywać panią Krystynę w imiennych raportach miesięcznych, a budżet państwa przestanie finansować składki na jej ubezpieczenia społeczne. Pani Krystyna samodzielnie musi płacić składki na ubezpieczenia.

Jeśli korzystasz z zasiłku macierzyńskiego i jednocześnie prowadzisz działalność gospodarczą, nie płacisz składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzonej działalności. W tym okresie nie możesz dobrowolnie płacić składek na ubezpieczenie chorobowe. Nie masz również obowiązku płacenia składek na ubezpieczenie wypadkowe.
Od kwoty zasiłku macierzyńskiego nie jest odprowadzana również składka na ubezpieczenie zdrowotne. Jednak za cały okres pobierania zasiłku masz prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego w ramach publicznej opieki zdrowotnej.

Zobacz więcej o zbiegu tytułów ubezpieczeń.

Przeczytaj więcej o zbiegu tytułów ubezpieczeń emerytalnych i rentowych w poradniku ZUS.

Czy ta strona była przydatna?