Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Zasiłek macierzyński dla przedsiębiorcy

Prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje, gdy w okresie ubezpieczenia chorobowego:

  • urodzisz dziecko
  • przyjmiesz na wychowanie dziecko (w wieku do 7. roku życia lub 10. roku życia w przypadku dziecka, które ma odroczony obowiązek szkolny) i wystąpisz do sądu z wnioskiem o jego przysposobienie
  • przyjmiesz dziecko – w wieku do 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, w wieku do 10. roku życia - na wychowanie  w ramach rodziny zastępczej  (z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej).

 Zasiłek macierzyński może pobierać również ubezpieczony ojciec dziecka.

Ubezpieczenie chorobowe – warunek konieczny

Prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje tylko przedsiębiorcom, którzy są objęci ubezpieczeniem chorobowym (dobrowolnie)  i opłacali składki na to ubezpieczenie.
Zasiłek macierzyński, w przeciwieństwie do zasiłku chorobowego (okres wyczekiwania wynosi 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego) przysługuje od pierwszego dnia podlegania ubezpieczeniu chorobowemu.

Działalność w czasie pobierania zasiłku

W okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego, możesz nadal prowadzić działalność i uzyskiwać przychody. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej podlegasz wówczas tylko obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, natomiast nie masz obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe). Składki będzie opłacał ZUS (będziesz objęty ubezpieczeniami społecznymi z tytułu pobierania zasiłku). Możesz opłacać te składki dobrowolnie.

W trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego opłacasz tylko składkę zdrowotną i wykazujesz ją w comiesięcznej deklaracji ZUS DRA ( nie musisz jej składać, gdy nic się nie zmieni w stosunku do miesiąca poprzedniego, a do podstawy wymiaru składki zdrowotnej zadeklarujesz minimalną jej wysokość).

Aby dopełnić wszystkich formalności powinieneś:

  • od pierwszego dnia pobierania zasiłku macierzyńskiego wyrejestrować się z ubezpieczeń społecznych (korzystając z formularza ZUS ZWUA)
  • zgłosić się do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego (na formularzu ZUS ZZA) - dopiero po przyznaniu przez ZUS prawa do zasiłku

Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego

Okres pobierania zasiłku macierzyńskiego jest taki sam, jak dla osób pracujących na podstawie umowy o pracę. Przysługuje przez okres  ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego albo urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz okres urlopu rodzicielskiego. Maksymalny czas wypłaty zasiłku macierzyńskiego w przypadku urodzenia (przyjęcia na wychowanie) jednego dziecka wynosi 52 tygodnie. W przypadku urodzenia lub przyjęcia na wychowanie jednocześnie więcej niż jednego dziecka, okres wypłaty zasiłku jest dłuższy. Może wynieść  do 71 tygodni.

Świadczenie rodzicielskie

Przedsiębiorcy, którzy nie pobierają zasiłku macierzyńskiego, mogą ubiegać się o tzw. świadczenie rodzicielskie w wysokości 1000 zł miesięcznie. Jest ono płatne przez 52 tygodnie a w przypadku urodzenia wieloraczków albo przysposobienia lub objęcia opieką więcej niż jednego dziecka okres ten wynosi  do 71 tygodni.

Wniosek o przyznanie świadczenia należy złożyć  w ciągu trzech miesięcy od urodzenia dziecka. Wniosek składa w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej odpowiednim do miejsca zamieszkania Świadczenie rodzicielskie nie będzie przysługiwało m.in. w sytuacji, jeżeli co najmniej jeden z rodziców dziecka otrzymuje zasiłek macierzyński.

Przedsiębiorcy, których miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych miałaby być niższa od świadczenia rodzicielskiego, otrzymają podwyższenie zasiłku macierzyńskiego do wysokości 1 000 zł.

Jeśli zasiłek macierzyński nie przekracza miesięcznie kwoty świadczenia rodzicielskiego, nie trzeba opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne od działalności.

Jakie dokumenty trzeba złożyć w ZUS 

Zobacz:

Zasady obliczania i wypłacania zasiłku macierzyńskiego

Wysokość zasiłku macierzyńskiego zależy od wysokości składek opłacanych w trakcie prowadzenia działalności ( od zadeklarowanej podstawy, od której oblicza się składki).

Ważne! Aby otrzymać wysoki zasiłek liczony od pełnej zadeklarowanej podstawy, należy odprowadzać składkę w wyższej wysokości przez pełne 12 miesięcy. Nie jest możliwe np. jednorazowe podwyższenie podstawy wymiaru składki i uzyskanie wysokiego zasiłku macierzyńskiego.

Przykład

Pani Y rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej w 2018 r. Ubezpieczona nie ma wcześniejszego okresu ubezpieczenia chorobowego. Pani Y zgłosiła się do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalno – rentowych oraz dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, deklarując jako podstawę wymiaru składki na to ubezpieczenie kwotę maksymalną. Pani Y  opłaciła składkę od najwyższej podstawy przewidzianej w 2018 r., czyli od kwoty 11.107,50 zł. Po upływie pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia Pani Y urodziła dziecko. Pani Y złożyła wniosek o wypłatę zasiłku macierzyńskiego. Jaką kwotę zasiłku otrzyma Pani Y?  

Podstawę wymiaru zasiłku dla przedsiębiorcy podlegającemu ubezpieczeniu chorobowemu krócej niż 12 miesięcy będzie stanowiła suma:

  • (patrz Krok 1) przeciętnej miesięcznej najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe (60% kwoty przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego), po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy jej wymiaru, za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku oraz
  • (patrz Krok 2) kwoty stanowiącej iloczyn 1/12 przeciętnej miesięcznej kwoty zadeklarowanej jako podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, w części przewyższającej najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy jej wymiaru, za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, oraz liczby tych miesięcy.

Krok 1

Kwota 2665,80 zł, czyli przeciętna miesięczna najniższa podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe obowiązująca w roku 2018 (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego) po odliczeniu 13,71% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe: 

2665,80 zł – (2665,80 zł x 13,71%) = 2665,80 zł - 365,48 zł = 2300,32 zł   


Krok 2

11.107,50 zł – 2665,80 zł = 8441,70 zł (część przewyższająca najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe)

8441,70 zł – (8441,70 zł x  13,71%)= 8441,70 zł – 1157,35 zł = 7284,35 zł.

7284,35 zł : 12 miesięcy = 607,02 zł.

Podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego wyniesie 2907,34 zł (zgodnie z wyliczeniem, suma z Kroku 1 plus suma z Kroku nr 2 to 2300,32 zł+607,02 zł = 2907,34 zł).

Jeżeli Pani Y będzie pobierała zasiłek macierzyński w wysokości 80%* przez okres odpowiadający 52 tygodniom urlopów (20 tygodni urlopu macierzyńskiego i 32 tygodni urlopu rodzicielskiego), to zasiłek będzie przysługiwał w wysokości:

2907,34 zł x 80% = 2325,87 zł.

Od  kwoty 2325,87 zł potrącana jest jeszcze zaliczka na podatek dochodowy w wysokości 18 proc. tj. 418,65 zł; zatem do wypłaty jest:

2325,87 zł – 418,65 = 1907,22 zł.

Zasiłek macierzyński Pani Y to kwota 1907,22 zł.

Ważne: Jeśli występuje zbieg tytułów ubezpieczeń - zatrudnienie na podstawie umowy o pracę przy jednoczesnym prowadzeniu działalności, i z pracy na etat przysługuje wynagrodzenia równe lub wyższe od minimalnego, to przedsiębiorca z tytułu prowadzonej działalności nie jest zobowiązany do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (odprowadza jedynie składkę zdrowotną). Jeżeli przedsiębiorca nie opłaca składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu prowadzonej działalności, to nie ma możliwości dobrowolnego przystąpienia do ubezpieczenia chorobowego. Jeżeli jednak z tytułu umowy o pracę pracownik otrzymuje mniej niż płaca minimalna, to musi odprowadzać składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z prowadzonej działalności (ubezpieczenie chorobowe jest wtedy dobrowolne). W takiej sytuacji zasiłek będzie wypłacany z dwóch tytułów - umowy o pracę i działalności gospodarczej.

* Zasiłek macierzyński nie jest wypłacany w jednakowej wysokości przez 52 tygodnie. Wynosi 100% podstawy wymiaru za okres ustalony jako okres urlopu macierzyńskiego i za pierwsze 6 tygodni rodzicielskiego (maksymalnie 26 tygodni)  oraz 60% za pozostały okres ustalony jako okres urlopu rodzicielskiego. Można jednak od razu zadeklarować chęć skorzystania z zasiłku macierzyńskiego za pełny okres 52 tygodni, składając do ZUS odpowiednie dokumenty w ciągu 21 dni od urodzenia dziecka. Wtedy przez 52 tygodnie zasiłek wypłacany jest w wysokości 80% podstawy wymiaru.  

 

Jeśli poszukujesz więcej informacji na temat świadczeń macierzyńskich, zajrzyj do poradnika ZUS:

Czy ta strona była przydatna?