Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Sporządzenie spisu z natury przez podatników, którzy zamykają działalność gospodarczą (opodatkowanych w formie ryczałtu ewidencjonowanego)

Podatnicy uzyskujący przychody opodatkowane zryczałtowanym podatkiem zewidencjonowanym w przypadku likwidacji działalności muszą sporządzić spis z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadów (zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne). W przypadku zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o likwidacji działalności gospodarczej, podatnicy muszą objąć spisem z natury również rzeczowe składniki majątku związane z wykonywaną działalnością, niebędące środkami trwałymi, zaliczane do wyposażenia.

Co powinien zawierać spis z natury

Spis z natury powinien zawierać co najmniej następujące dane:

  • nazwisko i imię właściciela zakładu (nazwę firmy)
  • datę sporządzenia spisu
  • numer kolejny pozycji arkusza spisu z natury
  • szczegółowe określenie towaru i innych składników wymienionych w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
  • jednostkę miary
  • ilość stwierdzoną w czasie spisu
  • cenę w złotych i groszach za jednostkę miary
  • wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową, łączną wartość spisu z natury oraz klauzulę „Spis zakończono na pozycji...”
  • podpisy osób sporządzających spis oraz podpis właściciela zakładu (wspólników)

Jak wycenić elementy spisu z natury

Podatnik wycenia towary i inne składniki majątku objęte spisem z natury według cen zakupu albo według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, jeżeli są one niższe od cen zakupu, a także gdy nie jest możliwe ustalenie ceny zakupu.

Cena zakupu to cena, jaką nabywca płaci za zakupione składniki majątku. Cena ta jest:

  • pomniejszona o podatek od towarów i usług, podlegający odliczeniu zgodnie z odrębnymi przepisami
  • przy imporcie natomiast – powiększona o należne cło i podatek akcyzowy, opłaty wyrównawcze oraz opłaty celne dodatkowe

W przypadku otrzymania składnika majątku w drodze darowizny lub spadku cena ta to wartość odpowiadająca cenie zakupu takiego samego lub podobnego składnika.

Wycenę należy wykonać najpóźniej w ciągu 14 dni od dnia zakończenia spisu z natury. Sporządzenie spisu z natury nie oznacza konieczności wyliczenia i odprowadzenia podatku. Należy zapłacić go dopiero w momencie sprzedaży towarów lub innych składników majątkowych (chyba, że składniki sprzedano po 6 latach od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła likwidacja działalności gospodarczej - wtedy przychód ze sprzedaży nie podlega opodatkowaniu).

Podatnik musi wpisać do ewidencji spis z natury według poszczególnych rodzajów jego składników lub w jednej pozycji (sumie), jeżeli na podstawie spisu sporządzono odrębne szczegółowe zestawienie poszczególnych jego składników. Zestawienie to trzeba przechowywać łącznie z ewidencją.

Przepisy nie określają obowiązków podatników w zakresie ewentualnego przechowywania arkuszy przeprowadzonego spisu z natury. W tym przypadku stosuje się ogólne przepisy ordynacji podatkowej. Podatnicy, którzy mają obowiązek prowadzenia ksiąg podatkowych, muszą przechowywać księgi i związane z ich prowadzeniem dokumenty do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego (zgodnie z art. 86 § 1 Ordynacji podatkowej). Arkusz spisu z natury jest dokumentem związanym z prowadzeniem księgi podatkowej (ewidencji przychodów). Trzeba go więc przechowywać do czasu upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego.


Podstawa prawna: