Założenie działalności gospodarczej w Czechach

Czechy to bardzo interesujący kraj dla polskich przedsiębiorców zarówno ze względu na bliskie położenie geograficzne jak również proste i tanie procedury urzędowe. Dotyczy to zwłaszcza średniej i małej działalności usługowej. Większość typów działalności gospodarczej ma charakter wolny i nie wymaga dodatkowych zezwoleń.

Od 2014 r. zamiast Kodeksu Handlowego kwestie dotyczące spółek kapitałowych, osobowych i spółdzielni reguluje ustawa o spółkach handlowych i spółdzielniach zwana również ustawą o korporacjach handlowych (UKH).

Korporacjami w rozumieniu UKH są spółki handlowe (spółki osobowe tj. jawne (v.o.s); komandytowe (k.s.); spółki kapitałowe (z ograniczoną odpowiedzialnością (s.r.o.) i akcyjne (a.s.);  a także europejskie stowarzyszenia i związki gospodarcze.

UKH dopuszcza większą swobodę odnośnie stosunków wewnętrznych, jakie obowiązują w spółkach. Nadal umowa spółki lub karta założycielska (w przypadku spółki jednoosobowej) musi mieć formę aktu notarialnego, ale bezpośredniego wpisu do rejestru handlowego może dokonać notariusz ten akt sporządzający z pominięciem sądu rejestrowego. Zredukowaniu uległy wymagania odnośnie kapitału założycielskiego (dla spółek z o.o. minimalny kapitał obniżono do 1 CZK; w przypadku spółek akcyjnych wynosi on 2 mln CZK lub 80 tys. EUR). Bez względu na wysokość kapitału istnieje konieczność posiadania konta bankowego. Ustawa znosi także fundusz rezerwowy (to ostatnie nie dotyczy spółek akcyjnych). Jednakże obok uproszczeń i ułatwień UKH wprowadza zaostrzone rozwiązania w zakresie gwarancji i odszkodowań. Wzrasta też odpowiedzialność władz spółek w przypadku upadłości (wierzyciele mają prawo domagać się zwrotu swych należności od członków zarządu).

Pozostałe regulacje dot. stosunków umownych przedsiębiorców, konkurencji gospodarczej i rejestru handlowego zawarte są w Kodeksie cywilnym oraz ustawie o rejestrach publicznych.

Zagraniczne osoby fizyczne z krajów UE, Norwegii, Islandii, Lichtensteinu i Konfederacji Szwajcarskiej, prowadzące działalność gospodarczą na terytorium Czech, nie mają obowiązku zapisu do Rejestru Handlowego, chyba że ich przychody (bez podatku VAT) za kolejne 2 lata obrachunkowe przekraczają kwotę 120 mln CZK (ok. 4,4 mln EUR). W stosunku do osób zagranicznych istnieje wymóg posiadania adresu korespondencyjnego na terytorium Republiki Czeskiej lub adresu pełnomocnika do korespondencji urzędowej.

Obywateli Unii Europejskiej lub Europejskiego Wolnego Obszaru Gospodarczego oraz tych krajów z którymi Republika Czeska ma zawartą umowę oraz obywateli czeskich, którzy reprezentują zagraniczną osobę fizyczną nie posiadająca prawa pobytu na terytorium Czech, obowiązują te same przepisy prawne, które obowiązują czeskich przedsiębiorców. Pozwolenie na prowadzenie działalności jest otrzymywane w momencie ogłoszenia decyzji o jej rozpoczęciu, w przypadku gdy wymagana jest licencja lub koncesja - od daty nabycia ważności listu koncesyjnego.

Główne formy działalności

Główną formą działalności gospodarczej w Czechach jest samozatrudnienie. Kolejną najczęściej wybieraną formą przedsiębiorstwa jest spółka z o.o., która może być powołana przez jedną lub kilka osób. Umowa spółki jest zastąpiona aktem założycielskim w formie aktu notarialnego, w sytuacji gdy spółka ma jednego założyciela.

Rejestracja firmy – procedury i koszty

Ogólne warunki dopuszczenia do wykonywania działalności gospodarczej w Czechach to:

  • ukończenie 18. roku życia,
  • zdolność do czynności prawnych,
  • niekaralność potwierdzona wypisem z rejestru karnego.

Osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnienia do prowadzenia działalności gospodarczej w Czechach musi też przedłożyć zaświadczenie, że nie posiada zaległości podatkowych (o ile już prowadzi lub prowadziła na terytorium Republiki Czeskiej działalność gospodarczą), nie zalega z opłatami na ubezpieczenie zdrowotne i socjalne oraz składkami na fundusz zatrudnienia.

W celu wykonywania działalności gospodarczych rzemieślniczych, wiązanych oraz koncesjonowanych należy spełnić, poza warunkami ogólnymi, również warunki szczegółowe. Należą do nich uprawnienia zawodowe lub inne warunki wyszczególnione w załącznikach do ustawy (załącznik Nr 5 Ustawy o działalności gospodarczej) lub w przepisach odrębnych. Jeżeli osoba fizyczna ubiegająca się o uprawnienie do działalności gospodarczej nie spełnia tych warunków, ma prawo do ustanowienia swego przedstawiciela zawodowego (gwaranta), który takie warunki spełnia i może to udokumentować.

  • Zgłoszenie do ewidencji można złożyć osobiście w Urzędzie ds. Działalności Gospodarczej (Živnostenský úřad), w tzw. Centralnym Punkcie Rejestracyjnym (Centrální registrační místo - CRM) lub wysłać pocztą, ewentualnie e-mailem z podpisem elektronicznym.
  • Można też dokonać zgłoszenia osobiście w jednym z punktów kontaktowych czeskiej administracji publicznej - tzw. Czech POINT. Urząd ds. Działalności Gospodarczej (Živnostenský úřad) jest zobowiązany do dokonania wpisu do rejestru i wydania wyciągu do 5 dni od dnia zgłoszenia. W przypadku, gdy zgłoszenie jest niekompletne, Urząd ds. Działalności Gospodarczej ma obowiązek do 5 dni wezwać przedsiębiorcę do usunięcia nieprawidłowości. Okres na usunięcie nieprawidłowości wynosi 15 dni (w przypadku koncesji 30 dni). Jeżeli nieprawidłowości zostaną usunięte w terminie, urząd dokona rejestracji, w przeciwnym przypadku wyda decyzję o odrzuceniu wniosku.

Więcej na temat rejestracji działalności w Czechach.

Rejestr Handlowy

Wszystkie osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na rynku czeskim mają obowiązek rejestracji w Rejestrze Handlowym w przypadku, gdy ich przychody (bez podatku VAT) za kolejne 2 lata obrachunkowe przekraczają kwotę 120 mln CZK (ok. 4,4 mln EUR). Pozostałe osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na rynku czeskim mogą się zarejestrować w RH wg uznania.

Aby wpisać spółkę do Rejestru Handlowego należy przedstawić wniosek o wpisanie do rejestru, umowę spółki w formie aktu notarialnego oraz notarialnie uwierzytelnione kopie kart przedsiębiorców. Obowiązkowe jest również oświadczenie o wpłaceniu kapitału, oświadczenie pełnomocnika o spełnieniu ogólnych warunków w celu podjęcia działalności a także zaświadczenia o niekaralności wszystkich pełnomocników spółki.

Wymagany minimalny kapitał zakładowy spółek z ograniczoną odpowiedzialnością wynosi 1 CZK (tj. ok. 16 groszy). Najniższa wartość kapitału zakładowego w spółkach akcyjnych wynosi 2 mln CZK lub 80 tys. EUR. Przy zakładaniu spółki (nawet przy kapitale wynoszącym 1 CZK) istnieje konieczność posiadania specjalnego konta bankowego, co oznacza, że przed zarejestrowaniem spółki należy wnieść kapitał zakładowy na konto spółki, bez względu na jego wysokość.

Szacunkowy koszt założenia standardowej firmy w Czechach wynosi ok. 6 tys. CZK + VAT, łącznie 7 041 CZK (tj. ok. 1 158 PLN). Kwota ta obejmuje opłatę notarialną za wydanie oświadczenia o spełnieniu warunków zapisu firmy do rejestru handlowego (1 tys. CZK + VAT), opłatę notarialną za wykonanie wpisu do rejestru handlowego (300 CZK + VAT), opłatę za wydanie zgłoszenia do ewidencji działalności gospodarczej przez Urząd ds. Działalności Gospodarczej (1 tys. CZK), a także opłaty za wypisy z rejestru karnego nt. właścicieli firmy oraz za wypis z rejestru katastralnego, który jest załącznikiem przy wpisywaniu siedziby firmy.

Szczegółowe informacje na temat rejestracji spółek na stronach WPHI w Pradze.

Podatki

Stawka podatkowa podatku dochodowego od osób prawnych w Republice Czeskiej wynosi 19%. W przypadku niektórych funduszy inwestycyjnych i funduszy emerytalnych stawka podatkowa wynosi 5%.

Bliższe informacje w języku polskim na temat podatków w Czechach na stronie WPHI w Pradze.

Gdzie i w jaki sposób należy się zarejestrować w Czechach do ubezpieczeń i w celach podatkowych?

Ubezpieczeniem zdrowotnym w Republice Czeskiej objęte są osoby zatrudnione na terytorium tego kraju na podstawie umowy o pracę, osoby prowadzące działalność zarobkową na zasadach samozatrudnienia, osoby nie posiadające własnych dochodów oraz pracownicy państwowi. Każdy pracownik ma prawo do wyboru zakładu ubezpieczenia zdrowotnego (w Republice Czeskiej obecnie działa 7 takich zakładów). Pracodawca ma obowiązek zarejestrowania się, jako płatnik składek w zakładzie, w którym pracownik jest zarejestrowany, w terminie do 8 dni od daty zatrudnienia pracownika. Pracodawca zobowiązany jest również do odprowadzania na konto właściwego zakładu całej składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Pozostałe składniki systemu ubezpieczenia społecznego - zwane ogólnie ubezpieczeniem socjalnym - obejmują ubezpieczenie emerytalno-rentowe, ubezpieczenie chorobowe oraz państwową politykę zatrudnienia.

Pracodawca ma obowiązek rejestracji siebie jako płatnika składek oraz swych pracowników w Czeskim Urzędzie Ubezpieczenia Socjalnego (Česká správa sociálního zabezpečení) do 8 dni od daty zatrudnienia pracownika.

Odprowadzenie składek (zarówno w przypadku pracodawców, jak i OSVC) z tytułu ubezpieczenia socjalnego za dany miesiąc powinno być dokonywane od 1. do 20. dnia kolejnego miesiąca. 

Obowiązkowe ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej pracodawcy wobec pracowników obejmuje wypadki przy pracy oraz choroby zawodowe, którym mogą ulec pracownicy będący w stosunku pracy z pracodawcą, ale także pracujący na podstawie porozumienia o czynności pracy lub porozumienia o wykonaniu pracy.  Warunki i wysokość obowiązkowego ubezpieczenia pracodawcy (wypadki przy pracy, choroby zawodowe) są regulowane rozporządzeniem Ministerstwa Finansów Nr 125/1993. Obowiązek ubezpieczenia powstaje automatycznie w dniu rozpoczęcia pracy przez pracownika. Od 1993 r. wszystkich pracodawców ubezpiecza firma Kooperativa (Vienna Insurance Group).

Bardziej szczegółowe informacje na temat ubezpieczeń w Czechach dostępne są na stronie WPHI w Pradze.

Przydatne linki

Dalsze informacje można znaleźć m.in. pod następującymi adresami:

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie