Założenie działalności gospodarczej w Portugalii

Rząd Portugalii jest bardzo przychylny zagranicznym inwestorom, ograniczając do minimum problemy związane z założeniem firmy oraz oferując im konkretną pomoc, wsparcie oraz preferencje. Na przykład osoby pracujące na własny rachunek przez pierwszy rok swojej działalności nie muszą płacić składek na ubezpieczenie społeczne.

W zależności od rodzaju podmiotu zakładającego działalność gospodarczą, w Portugalii można wyróżnić następujące formy organizacyjno-prawne:

I. Działalność zakładana przez jedną osobę:

  • przedsiębiorca indywidualny (empresário em nome individual)
  • przedsiębiorstwo indywidualne z ograniczoną odpowiedzialnością (estabelecimento individual de responsabilidade limitada)
  • spółka udziałowa jednoosobowa (sociedade unipessoal por quotas)

II. Działalność zakładana przez grupę osób:

  • spółka w imieniu zbiorowym (sociedade em nome colectivo)
  • spółka udziałowa – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sociedade por quotas)
  • spółka akcyjna (sociedade anónima)
  • spółka komandytowa (sociedade em comandita)
  • spółdzielnia (cooperativa)

Najczęściej spotykaną formą prowadzenia działalności gospodarczej są spółki udziałowe – spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (sociedade por quotas). Wspólnicy takiej spółki nie ponoszą osobistej odpowiedzialności za jej długi, co oznacza, że do zaspokojenia wierzycieli musi wystarczyć majątek własny firmy. Natomiast w przypadku indywidualnej działalności gospodarczej, korzystną jej formą jest spółka udziałowa jednoosobowa (sociedade unipessoal por quotas). Utworzona jest ona na zasadzie jedynego wspólnika – osoby fizycznej lub prawnej, która jest posiadaczem całości kapitału takiej spółki. 
Większe inwestycje wymagają założenia spółki akcyjnej (sociedade por anonima). Nazwa takiej spółki to imię lub firma jednego lub kilku jej wspólników albo nazwa własna; zawsze z dopiskiem: SA. Spółkę tę musi utworzyć minimum pięciu wspólników, z których każdy odpowiada za jej zobowiązania jedynie do kwoty odpowiadającej wartości swoich akcji.

W Portugalii istnieją następujące procedury zakładania spółek:

  • firma w godzinę (Empresa na Hora)
  • firma i znak handlowy w godzinę (Empresa na Hora com Marca na Hora)
  • przez sporządzenie własnego dokumentu spółki (Por Documento Particular)
  • przez podpisanie aktu notarialnego (Por Escritura Pública)
  • założenie spółki online (Empresa Online)

Prowadzenie działalności gospodarczej w niektórych sektorach w Portugalii wymaga uzyskania koncesji, zezwoleń oraz wpisów do rejestrów w celu zapewnienia prawidłowego wypełniania norm i przepisów, świadczenia usług lub handlu produktami. Do tej grupy należą m.in.: transport drogowy pasażerów oraz towarów, pośrednictwo w handlu nieruchomościami oraz prowadzenie agencji zatrudnienia tymczasowego.

Rezydencja podatkowa

Osoby prawne, których siedziba lub zarząd znajdują się na terytorium Portugalii.

Spółki handlowe

Spółki przyjmujące jedną z form wymienionych w Kodeksie Spółek Handlowych.

Główne formy obejmują spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółkę akcyjną.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Lda)

Jest to forma przyjmowana przez większość średnich lub małych przedsiębiorstw w Portugalii. Portugalskie prywatne spółki z ograniczoną odpowiedzialnością są z zasady zakładane przez dwóch lub większą liczbę udziałowców. Prawo portugalskie umożliwia jednak założenie jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Odpowiedzialność udziałowców za zadłużenie spółki jest ograniczona do aktywów spółki (za zobowiązania danej spółki odpowiedzialny jest podmiot prawny a nie indywidualny).

Minimalna wartość nominalna jednego udziału wynosi 1 EUR.

Spółka akcyjna (SA)

Spółki akcyjne to spółki kapitałowe, w których został dokonany skuteczny rozdział między akcjonariuszami a organami wykonawczymi. Taki rodzaj spółki wybierany jest przez większość dużych przedsiębiorstw w Portugalii, które mają wysokie obroty ze sprzedaży. Liczba akcjonariuszy nie może być mniejsza niż 5. Odpowiedzialność akcjonariuszy za zadłużenie ograniczona jest do posiadanych aktywów.

Minimalny kapitał wynosi 5 000 EUR.

Kroki jakie należy podjąć w celu założenia spółki:

  1. Zaświadczenie o dopuszczalności nazwy – Udziałowcy muszą zgłosić do zatwierdzenia nazwę, którą chcą nadać spółce. Narodowy Rejestr Podmiotów Gospodarczych (RNPC) wydaje zaświadczenie o dopuszczalności nazwy.

  2. Kapitał zakładowy – Wpłaty gotówkowe na kapitał zakładowy należy wpłacać na konto bankowe otwarte w imieniu nowozakładanej spółki. Jeśli wpłaty gotówkowe nie zostaną dokonane w chwili formowania spółki, udziałowcy powinni zadeklarować, na własną odpowiedzialność, że wpłata zostanie dokonana w terminie 5 dni roboczych.

  3. Świadectwo zarejestrowania Spółki (Pacto Social) – Udziałowcy mają możliwość założenia spółki poprzez sporządzenie i uczynienie obowiązującym uwierzytelnionego dokumentu zgodnie z wymaganiami określonymi w Kodeksie Spółek Handlowych (częścią tego dokumentu powinien być statut określający zasady zarządzania spółką oraz relacje między udziałowcami).

  4. Rejestracja i oficjalne ogłoszenie – Urząd Rejestru Handlowego oficjalnie publikuje wpis do rejestru w Internecie oraz przekazuje akt do Krajowego Rejestru Osób Prawnych (RNPC -  Registo Nacional de Pessoas Colectivas) w celu rejestracji w Centralnym Rejestrze Osób Prawnych.

  5. Oświadczenie o rozpoczęciu działalności – Po zakończeniu procesu rejestracji spółka jest rejestrowana do celów podatkowych dzięki oświadczeniu o rozpoczęciu działalności, wypełnionemu zgodnie z wymaganiami organów podatkowych. (To samo oświadczenie zostanie również wypełnione na potrzeby ubezpieczeń społecznych).

Podatnicy

Osoby które uzyskują dochód na terenie Portugalii, bez względu na to, czy są rezydentami podatkowymi Portugalii, czy też nie, podlegają podatkowi dochodowemu (IRC). Wyróżnia się cztery grupy podatników:

  1. Podmioty, które posiadają siedzibę lub zarząd na terytorium Portugalii i które prowadzą swoją działalność w zakresie handlu, przemysłu lub rolnictwa.

  2. Podmioty, które posiadają siedzibę lub zarząd na terytorium Portugalii i nie prowadzą działalności w zakresie handlu, przemysłu lub rolnictwa.

  3. Podmioty które nie są rezydentami na terenie Portugalii a działalność prowadzą poprzez swoje stałe przedstawicielstwo w tym kraju.

  4. Podmioty, nie będące rezydentami i które nie mają stałego przedstawicielstwa w Portugalii.

Straty podatkowe

W przypadku gdy podatnik poniesie straty podatkowe, mogą one zostać odliczone od zysków w jednym lub więcej kolejnych dwunastu latach podatkowych. Odliczanie strat jest ograniczone do 70% zysków w danym roku podatkowym. Oznacza to, że nie minimum 30% zysków zawsze podlega opodatkowaniu.

Stawki podatkowe

  • Płatnicy IRC co do zasady płacą 21% (16,8% w przypadku Regionu Autonomicznego Azorów), w przypadku podmiotów będących rezydentami podatkowymi Portugalii.

  • W przypadku podatników, którzy prowadzą działalność handlową, przemysłową lub rolniczą i są kwalifikowani jako średnie lub małe przedsiębiorstwa, stawka IRC mająca zastosowanie dla pierwszych 15 tysięcy EUR podlegających opodatkowaniu wynosi 17% (13,6% w przypadku Regionu Autonomicznego Azorów), oraz 21% ogólnej stawki podatku (16,8% w przypadku Regionu Autonomicznego Azorów) obowiązującej w stosunku do pozostałej kwoty.

  • Podmioty, których siedziba lub zarząd znajdują się na terytorium Portugalii i które nie prowadzą głównej działalności w zakresie handlu, przemysłu lub rolnictwa, podlegają stawce podatkowej w wysokości 21,5% (17,2% w przypadku Regionu Autonomicznego Azorów).

Oprócz ogólnej stawki IRC, obowiązuje też podatek lokalny w wysokości 1,5% zysku  podlegającego opodatkowaniu.

Natomiast zwiększona stawka podatkowa (czyli 35%) ma zastosowanie dla takiego dochodu jak :

•Wygrane na loterii, nagrody w konkursach, wygrane w losowaniach;

•Dochody kapitałowe wypłacone/pozostające do dyspozycji na otwartych kontach na nazwisko jednego lub większej liczby właścicieli (niedostępne dla anonimowych stron trzecich);

•Dochód kapitałowy, uzyskany przez podmiot, który nie są rezydentem Portugalii, zlokalizowany w kraju, na terytorium lub w regionie podlegającym korzystniejszemu systemowi podatkowemu i znajduje się na portugalskiej „Czarnej liście".

Dodatkowo portugalscy rezydenci podatkowi, którzy nie są zwolnieni i nie podlegają szczególnemu systemowi opodatkowania, i którzy prowadzą działalność handlową, przemysłową lub rolniczą mogą zdecydować się na zastosowanie uproszczonego systemu określenia kwoty opodatkowania, o ile spełnią szczegółowe warunki.

W Portugali obowiązują trzy podstawowe stawki VAT 

6% - obejmuje m.in. produkty spożywcze oraz inne podstawowe towary, gazety i inne czasopisma, lekarstwa, sprzęt medyczny, transport publiczny, roboty budowlane, zakwaterowanie hotelowe

13% - obejmuje m.in. niektóre produkty żywnościowe (przetworzone), takie jak: konserwy mięsne, rybne i owocowo-warzywne, tłuszcze roślinne i zwierzęce, wina, dostawy roślin ozdobnych, wstęp na spektakle związane ze śpiewem, tańcem, muzyczne, teatralne, filmowe, cyrkowe lub walki byków

23% - obejmuje większość towarów i usług

Wsparcie dla przedsiębiorców

Portugalskimi instytucjami rządowymi, których zadaniem jest przede wszystkim ułatwienie procesu tworzenia, przekształcania oraz likwidacji przedsiębiorstw, głównie spółek, są Centra Formalności dla Przedsiębiorstw (Centro de Formalidades das Empresas – CFP), które mieszczą się we wszystkich największych miastach Portugalii. Można w nich dopełnić wszelkich formalności związanych z założeniem oraz prowadzeniem działalności gospodarczej. Po złożeniu wszystkich wymaganych dokumentów, w ciągu jednego dnia otrzymuje się tam m.in.: numer identyfikacji podatkowej (número de contribuinte – NIF) oraz numer ubezpieczenia społecznego; można zarejestrować spółkę w Rejestrze handlowym i Narodowym Rejestrze Osób Prawnych oraz złożyć deklarację rozpoczęcia działalności dla celów podatkowych. CFP są tworzone w miejscach delegatur lub filii działów lub organów administracji publicznej. Każda jednostka CFP posiada m.in. Biuro Notarialne, Gabinet Pozwoleń oraz oddział narodowego banku Caixa Geral de Depósitos.

Szczegółowe informacje na temat systemu podatkowego w Portugalii można uzyskać na stronie internetowej tamtejszej Dyrekcji Generalnej do Spraw Podatków (Direcçao Geral dos Impostos) w Ministerstwie Finansów lub pisząc do tej instytucji na adres: dsiva@dgci.min-financas.pt

Rozwój przedsiębiorstw jest obecnie jednym z priorytetów władz w Portugalii. Od około 30 lat istnieje w tym kraju Instytut Pomocy ds. Małych i Średnich Przedsiębiorstw oraz Inwestorów (Instituto de Apoio às Pequenas e Médias Empresas e ao Investimento - IAPMEI). Zbliżone zadania wypełnia Zrzeszenie Mikro-, Małych i Średnich Przedsiębiorstw Portugalii (PME Portugal).

Dokładny przewodnik po rynku portugalskim (podatki, prawo pobytu, kwestie formalne, zezwolenia i koncesje i in.) udostępniony jest na stronie WPHI Lizbona.

Przydatne linki

Dalsze informacje można znaleźć pod następującymi adresami:

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie