Dozór techniczny

Planujesz wykorzystywać w Twojej firmie urządzenia techniczne, takie jak np. kotły parowe, wózki widłowe, suwnice albo windy? Jedną z najważniejszych kwestii jest zapewnienie bezpiecznego ich użytkowania. Bezpieczeństwo większości urządzeń technicznych na etapie projektowania i produkcji regulują odpowiednie przepisy UE. Pamiętaj, że nawet jeśli urządzenia te spełniają wszystkie normy, posiadają wymagane atesty, certyfikaty itp., ich eksploatacja podlega tzw. dozorowi technicznemu. Zgodnie z przepisami, jeśli korzystasz z urządzeń podlegających dozorowi powinieneś je zarejestrować, aby uzyskać zgodę na używanie. Ponadto powinny one podlegać okresowym badaniom technicznym a Twoim obowiązkiem jest również m.in. zgłaszanie napraw i awarii. Urządzenia te powinny być konserwowane przez wykwalifikowane osoby. W Polsce dozór techniczny wykonywany jest przez Urząd Dozoru Technicznego oraz Transportowy Dozór Techniczny i Wojskowy Dozór Techniczny. W dalszej części tekst dotyczy wyłącznie urządzeń podlegających dozorowi technicznemu wykonywanemu przez Urząd Dozoru Technicznego.

Jakie urządzenia podlegają dozorowi technicznemu?

Przepisom o dozorze technicznym podlegają m.in.: urządzenia ciśnieniowe (kotły, rurociągi, zbiorniki w kompresorach), zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe przeznaczone do magazynowania materiałów trujących lub żrących, zbiorniki bezciśnieniowe i niskociśnieniowe przeznaczone do magazynowania materiałów ciekłych zapalnych, urządzenia transportu bliskiego (m.in.: wózki widłowe, dźwigi (windy), suwnice, schody ruchome, karuzele, żurawie), dźwigniki, przenośniki kabinowe i krzesełkowe w parkach rozrywki i wesołych miasteczkach.

Poszczególne rodzaje urządzeń podlegających dozorowi znajdują się w różnych rozporządzeniach. Zanim zgłosisz się do UDT sprawdź, czy urządzenie, którego chcesz używać podlega zgłoszeniu. (kliknij na rodzaj urządzeń, aby wyświetlić odpowiednie przepisy).

Jeśli masz wątpliwości, skontaktuj się z Biurem Obsługi Klienta UDT.

Zobacz więcej na temat urządzeń podlegających dozorowi na stronie UDT

Zgłoszenie urządzenia do UDT

Przed przystąpieniem do eksploatacji urządzenia podlegającego dozorowi technicznemu powinieneś zgłosić urządzenie. Poszczególne kroki wyglądają następująco:

Złożenie wniosku

W celu zarejestrowania urządzenia technicznego należy złożyć do Oddziału UDT wniosek o przeprowadzenie badania/zmianę danych urządzenia podlegającego dozorowi technicznemu/eksploatującego. Do wniosku należy dołączyć dwa komplety dokumentacji urządzenia (w języku polskim) dla każdego ze zgłaszanych urządzeń.

Lista formularzy UDT

Weryfikacja

Właściwy Oddział UDT rozpatrzy wniosek bez zbędnej zwłoki. Po uzupełnieniu ewentualnych braków, inspektor UDT przystąpi do badania odbiorczego. W celu przeprowadzenia badania, inspektor UDT uzgodni ze zgłaszającym termin i miejsce badania oraz poda wymagania odnośnie sposobu jego przygotowania.

Badania odbiorcze

Celem badania jest potwierdzenie, że urządzenie może być przekazane do bezpiecznej eksploatacji. Badanie odbiorcze jest wykonywane przez Inspektora UDT w obecności przedsiębiorcy eksploatującego urządzenie techniczne.

Decyzja

Pozytywny wynik badania pozwoli Inspektorowi UDT na wydanie decyzji zezwalającej na eksploatację urządzenia. Na podstawie wydanej decyzji zostanie założona księga rewizyjna urządzenia, w której przechowywać będziesz zbiór protokołów danego urządzenia - sposób jej dostarczenia zostanie uzgodniony.

Urządzenie zostanie zarejestrowane w ewidencji.

Rejestracja urządzenia, a także badania odbiorcze i kontrolne odbywają się w miejscu eksploatacji urządzenia.

Badanie jest płatne. Tabelę opłat za poszczególne czynności dozoru znajdziesz w rozporządzeniu.

Pamiętaj! Urządzenia techniczne objęte dozorem technicznym, nie mogą być eksploatowane bez decyzji zezwalającej na eksploatację.

Po badaniu, na urządzenie naklejana jest zielona naklejka UDT - jest informacją dla użytkowników o pozytywnym wyniku przeprowadzonego badania i terminie następnego obowiązkowego badania technicznego.

Formy dozoru technicznego i terminy badań

W zależności od rodzaju urządzenia, dozór może mieć różne formy, różne będą także obowiązkowe terminy jego badania.

Wymogi dotyczące poszczególnych rodzajów urządzeń dotyczące form dozoru i terminów badań technicznych wykonywanych przez inspektorów UDT znajdziesz w załącznikach do rozporządzeń (lista znajduje się w sekcji powyżej)

W przepisach znajdują się także wymogi dotyczące rodzajów dokumentacji, jakie powinien dostarczyć producent danego sprzętu do jego prawidłowej eksploatacji oraz dokumentów, które powinien przechowywać użytkownik (np. dziennik konserwacji prowadzony przez konserwującego urządzenie).

Pamiętaj, że przepisy dotyczące użytkowania maszyn znajdują się także w innych aktach dot. m.in. BHP: znajdziesz je m.in. na stronach Centralnego Instytutu Ochrony Pracy.

Naprawy i modernizacje

Naprawy i modernizacje urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu muszą być:

Za pośrednictwem biznes.gov.pl możesz zrealizować usługę nadawania uprawnień zakładom w zakresie wytwarzania, napraw i modernizacji urządzeń technicznych oraz materiałów i elementów

Ważne jest także rozróżnienie co jest naprawą a co np. modernizacją (od tego zależeć będą Twoje obowiązki)

Modernizacja to zmiana konstrukcji, zastosowanych materiałów lub parametrów technicznych urządzenia w stosunku do pierwotnie ustalonych, która nie jest traktowana jako wytworzenie nowego urządzenia.

Naprawa to przywrócenie urządzenia technicznego do stanu pierwotnego bez wprowadzania zmian parametrów technicznych lub konstrukcyjnych.

Uwagi: Wymiana przez konserwatora części urządzenia technicznego na tożsame nie jest rozumiana jako naprawa.

Uzgodnienie modernizacji i naprawy jest dokonywane na pisemny wniosek zainteresowanego.

Do wniosku powinna być załączona dokumentacja (co najmniej w 2 egzemplarzach).

Wnioskujący ma obowiązek modernizować lub naprawiać urządzenie zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją, a po jej wykonaniu wystawić poświadczenie z wykonanych prac podpisane przez osobę odpowiedzialną za modernizację.

Po dokonanej modernizacji lub naprawie inspektor przeprowadza doraźne badanie techniczne urządzenia i wydaje decyzję o dopuszczeniu do eksploatacji.

Czynności te są płatne. Tabelę opłat za poszczególne czynności dozoru znajdziesz w rozporządzeniu.

Więcej na temat modernizacji i napraw znajdziesz na stronach UDT

Kwalifikacje osób

Zaświadczenia kwalifikacyjne potwierdzające umiejętność praktycznego wykonywania czynności oraz znajomość warunków technicznych dozoru technicznego, norm i przepisów prawnych w tym zakresie muszą posiadać osoby:

  • obsługujące i konserwujące urządzenia techniczne podlegające dozorowi technicznemu;
  • wykonujące czynności spawania, zgrzewania, lutowania oraz przeróbkę plastyczną i obróbkę cieplną w toku wytwarzania, naprawy lub modernizacji urządzeń podlegających dozorowi technicznemu oraz wytwarzania elementów stosowanych do wytwarzania, naprawy lub modernizacji tych urządzeń;

Eksploatujący powinien wyposażyć urządzenie w stanowiskową instrukcję obsługi opracowaną na podstawie instrukcji eksploatacji i dostępną dla obsługującego.

Więcej informacji na temat wymaganych kwalifikacji przy obsłudze urządzeń znajdziesz na stronie UDT

UDT ma prawo do kontroli przestrzegania przepisów dotyczących dozoru technicznego. UDT wykonuje okresowe i doraźne badania techniczne oraz sprawdza zaświadczenia kwalifikacyjne osób obsługujących i konserwujących te urządzenia.

Obowiązki w trakcie eksploatacji urządzenia

Pamiętaj o tym, że należy na bieżąco dokonywać aktualizacji stanu posiadanych urządzeń objętych dozorem technicznym (sprzedaż, likwidacja, utrata urządzenia wskutek zdarzeń losowych i inne).

W momencie zbycia lub wycofania z eksploatacji posiadanego urządzenia należy niezwłocznie zgłosić ten fakt do Oddziału UDT, w którym dane urządzenie zostało zarejestrowane.

Sprzedaż urządzenia objętego dozorem technicznym

Urządzenie techniczne podlegające pod dozór techniczny można sprzedać bez ważnej decyzji administracyjnej zezwalającej na eksploatacjię. Jednakże, nowy nabywca ma obowiązek zgłosić urządzenie w celu dokonania zmian w ewidencji UDT i uzyskania decyzji zezwalającej na eksploatację. Bez ważnej decyzji administracyjnej urządzenie nie może być eksploatowane.

Natomiast nowo zakupione urządzenia mogą być eksploatowane dopiero po badaniu odbiorczym w miejscu pracy, dokonanym przez inspektora UDT.

Zgodnie z przepisami, w przypadku zmiany eksploatującego urządzenie techniczne, nowy eksploatujący wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki poprzedniego eksploatującego wynikające z decyzji zezwalającej na eksploatację, pod warunkiem że:

  • od ostatniego badania okresowego urządzenia technicznego nie wprowadzono zmian dotyczących jego eksploatacji, które są określone w warunkach technicznych dozoru technicznego;
  • nowy eksploatujący poinformuje organ jednostki dozoru technicznego o zmianie eksploatującego urządzenie techniczne.

Produkcja i wprowadzanie do obrotu urządzeń technicznych

Każdy podmiot z siedzibą na terenie Polski lub poza granicami Unii Europejskiej, Turcji oraz państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) będących stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, aby wytwarzać i wprowadzać do obrotu w Polsce:

  • urządzenia techniczne nie objęte dyrektywami UE,
  • elementy nie objęte dyrektywami UE i materiały do naprawy i modernizacji urządzeń technicznych,
  • elementy nie objęte dyrektywami UE i materiały do wytwarzania urządzeń technicznych,

musi posiadać uprawnienie wydane przez właściwą jednostkę dozoru technicznego.

Uprawnienia wydanego przez właściwą jednostkę dozoru technicznego wymaga również świadczenie na terenie Polski usług w zakresie wytwarzania materiałów i elementów stosowanych do modernizowania lub naprawiania urządzeń technicznych, przez usługodawców.

Dodatkowe informacje

Zobacz sekcję pytań i odpowiedzi dotyczących dozoru technicznego na stronach UDT.

Podstawa prawna

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie