Kontrola PIP (Państwowej Inspekcji Pracy)

Jeżeli zatrudniasz pracowników, Twoja firma może być kontrolowana przez Państwową Inspekcję Pracy (PIP) w zakresie m.in. przestrzegania prawa pracy, czy też zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Kontrolę PIP przeprowadza inspektor pracy, bez uprzedzenia. Przede wszystkim musisz być przygotowany na sprawdzanie:

  • przestrzegania prawa pracy (np. wynagrodzenie za pracę, urlopy, zatrudnianie małoletnich, cudzoziemców, osób niepełnosprawnych),
  • bezpieczeństwa i higieny pracy,  
  • legalności zatrudnienia (również cudzoziemców),
  • czy spełnione są wszystkie warunki bezpieczeństwa pracy z materiałami lub produktami niebezpiecznymi,
  • czy były wypadki przy pracy oraz jakie zastosowano środki zapobiegawcze,
  • czy wykonane zostały  wszystkie olecenia wydane w trakcie poprzednich kontroli PIP.

Kontrola PIP dotyczy:

  • pracodawców,
  • przedsiębiorców niebędących pracodawcami, na rzecz których czynności wynikające ze stosunku pracy wykonują osoby fizyczne,
  • osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą.

Dowiedź się także jakie jeszcze urzędy mogą kontrolować przedsiębiorcę.

Prawa Inspekcji Pracy

Przed rozpoczęciem kontroli urzędnik musi pokazać swoją legitymację służbową ze zdjęciem i upoważnienie, które zawiera informację o przybliżonym czasie trwania kontroli oraz jej zakres. 

Nie musisz być wcześniej poinformowany o terminie jej przeprowadzenia.

W wyjątkowych sytuacjach kontroler może przyjść do Twojej firmy wraz policją. 

Nie możesz odmówić przeprowadzenia kontroli, nawet wtedy, gdy będąc właścicielem nie będzie Cię w firmie. Koniecznie wyznacz wtedy osobę, która Cię zastąpi.

Jeżeli natomiast inspektor pracy podejmuje i wykonuje kontrolę z naruszeniem przepisów (nieokazaniu legitymacji służbowej lub upoważnienia), to możesz zgłosić sprzeciw na piśmie do urzędu.

Uwaga! W uzasadnionych przypadkach może być przeprowadzona kontrola tylko na podstawie legitymacji służbowej. Pamiętaj jednak, że w ciągu 7 dniu otrzymasz również upoważnienie do jej przeprowadzenia. W kontroli mogą brać udział także inne osoby np. biegli lub specjaliści. Oni też mają obowiązek posiadać imienne upoważnienie.

Kontrolę przeprowadza się w:

  • siedzibie przedsiębiorcy,
  • w miejscu przechowywania dokumentów finansowych i kadrowych,
  • we wszystkich miejscach, gdzie wykonywana jest działalność gospodarcza przedsiębiorcy.    

Inspektor może poruszać się po całej Twojej firmie dowolnie, nie potrzebuje żadnych przepustek ani kart wstępu. Twoim obowiązkiem jest natomiast zapewnienie inspektorowi miejsca do sprawnego jej przeprowadzenia tj. powinieneś udostępnić osobny pokój lub biurko, dostarczyć wszystkie dokumenty, o które zostaniesz poproszony. Musisz również udzielić szczegółowych informacji i wyjaśnień dotyczących wskazanych przez inspektora pracy tematów.  

Kary jakie mogą być wymierzone to:

  • obowiązek usunięcia nieprawidłowości,
  • wstrzymanie prac lub działalności (gdy jest zagrożone życie lub zdrowie pracowników),
  • wstrzymanie eksploatacji maszyn i urządzeń,
  • wykonanie wydanych przez inspektora polecenia i decyzji,
  • wniesienie powództwa do sądu pracy np. z powództwem o ustalenie istnienia stosunku pracy.

Niektóre sankcje Inspekcji Pracy mają rygor natychmiastowej wykonalności:

  • zakaz wykonywania pracy lub prowadzenia działalności w miejscach, w których stan warunków pracy stanowi bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi,
  • nakaz dla pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi.

Inspektor ma prawo do skierowania wniosku do odpowiedniego sądu o nałożenie kary na osobę odpowiedzialną za naruszenia. Jest także uprawniony do poinformowania właściwych instytucji (np. ZUS, kontrola skarbowa, Policja i Straż Graniczna) o wykrytym wykroczeniu

Zakończenie kontroli

Kontrola kończy się notatką urzędową lub protokołem.

  • brak uchybień - kontroler sporządza notatkę (opis kontroli i jego podpis),
  • jeśli są uchybienia, naruszenia prawa - kontroler sporządza protokół (opis wszystkich stwierdzonych uchybień). W ciągu 7 dni możesz wnieść  zastrzeżenia do tego protokołu a kontroler musi je uwzględnić, jeśli są zasadne,
  • niewielkie drobne uchybienia – kontroler sporządza wystąpienie z nakazem ich usunięcia w wyznaczonym terminie.

Od niekorzystnej dla Ciebie decyzji możesz się odwołać, zgodnie z pouczeniem w niej zawartym (do okręgowego inspektoratu pracy w ciągu 7 dni albo Głównego Inspektora Pracy w ciągu 14 dni).

Podstawa prawna

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie