Przed rozpoczęciem Przed rozpoczęciem
Zakładam firmę Zakładam firmę
Rozliczam podatki Rozliczam podatki
Ubezpieczam się Ubezpieczam się
Prowadzę firmę Prowadzę firmę
Zamykam firmę Zamykam firmę

Ochrona zdrowia pracowników

Troska o zapewnienie odpowiednich warunków pracy oraz ochronę zdrowia pracowników to priorytety w prowadzenia biznesu. Twoim obowiązkiem będzie też odpowiednie informowanie pracowników o ewentualnym ryzyku zawodowym, związanym z prowadzeniem działalności, a także dbanie o regularne badania stanu zdrowia pracowników.

Informacja o ryzyku zawodowym

Jako pracodawca zobowiązany jesteś ocenić i udokumentować ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosować niezbędne środki zmniejszające ryzyko. Masz także obowiązek informować pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami. Ryzyko zawodowe to inaczej prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą, w tym m.in. niekorzystnych skutków zdrowotnych.

Profilaktyczne badania lekarskie

Ważnym obowiązkiem jest przeprowadzanie profilaktycznych badań lekarskich – wstępnych i okresowych.  

Wstępnym badaniom lekarskim podlegają:

  • osoby przyjmowane do pracy,
  • pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.

Badaniom wstępnym nie podlegają jednak osoby:

  • przyjmowane ponownie do pracy u danego pracodawcy na to samo stanowisko lub na stanowisko o takich samych warunkach pracy w ciągu 30 dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniego stosunku pracy z tym pracodawcą,
  • przyjmowane do pracy u innego pracodawcy na dane stanowisko w ciągu 30 dni po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniego stosunku pracy, jeżeli przedstawią  aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie. Pracodawca musi potwierdzić, że,  warunki te odpowiadają warunkom występującym na danym stanowisku pracy. Wyłączenie to nie dotyczy osób przyjmowanych do wykonywania prac szczególnie niebezpiecznych.

Okresowe badania lekarskie

Pracownicy podlegają także okresowym badaniom lekarskim. W przypadku niezdolności do pracy, trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.

Warunki przeprowadzania badań

  • Okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się w miarę możliwości w godzinach pracy. Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, a w razie przejazdu na te badania do innej miejscowości przysługują mu należności na pokrycie kosztów przejazdu według zasad obowiązujących przy podróżach służbowych.
  • Wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się na podstawie skierowania wydanego przez pracodawcę.
  • Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie.

Badania pracowników narażonych na działanie szkodliwych substancji

Zatrudniając pracowników w warunkach narażenia na działanie np. substancji i czynników rakotwórczych lub szkodliwych pyłów jesteś obowiązany zapewnić pracownikom okresowe badania lekarskie. Należy je także przeprowadzić: po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, czynnikami lub pyłami a także po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli osoba zainteresowana złoży wniosek o takie badani.

Przeniesienie do innej pracy z uwagi na objawy choroby zawodowej

W razie stwierdzenia u pracownika objawów wskazujących na powstawanie choroby zawodowej, jesteś obowiązany, na podstawie orzeczenia lekarskiego (w terminie i na czas określony w tym orzeczeniu) przenieść pracownika do innej pracy nie narażającej go na działanie czynnika, który wywołał te objawy. Jeżeli przeniesienie do innej pracy powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownikowi przysługuje dodatek wyrównawczy przez okres nie przekraczający 6 miesięcy.

Kto ponosi koszt badań

Badania są przeprowadzane na koszt pracodawcy. Ponosi on ponadto inne koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, niezbędnej z uwagi na warunki pracy.

Jako pracodawca, jesteś także zobowiązany do przechowywania orzeczeń wydanych na podstawie badań lekarskich.

Prawo pracownika do powstrzymania się od wykonywania pracy

W razie, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.

Jeżeli powstrzymanie się od wykonywania pracy nie usuwa zagrożenia, pracownik ma prawo oddalić się z miejsca zagrożenia, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.

Za czas powstrzymania się od wykonywania pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia z wyżej opisanych powodów pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Pracownik ma też prawo, po uprzednim zawiadomieniu przełożonego, powstrzymać się od wykonywania pracy wymagającej szczególnej sprawności psychofizycznej w przypadku, gdy jego stan psychofizyczny nie zapewnia bezpiecznego wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla innych osób.

Obowiązkowe szkolenie BHP dla nowozatrudnionych pracowników

Prowadząc jednosobową działalność gospodarczą nie masz obowiązku prowadzenia szkoleń i wprowadzania zasad dotyczących BHP (Bezpieczeństwa Higieny Pracy), jeżeli przy jej prowadzeniu pomagają osoby będące w pierwszej grupie pokrewieństwa (m.in. małżonek, dzieci, rodzice, rodzeństwo). Natomiast jeżeli osoby zatrudnione współpracują na podstawie stosunku pracy (umowa o pracę) przedsiębiorca musi zapewnić spełnienie zasad BHP. Według art. 2373 Kodeksu pracy przed przystąpieniem do pracy pracownik musi przejść szkolenie BHP. Pracownik jest obowiązany potwierdzić na piśmie zapoznanie się z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy. Szkolenie pracowników jest przeprowadzane w czasie pracy i na koszt pracodawcy. Takie szkolenie może zorganizować sam pracodawca albo uprawnione do tego osoby. Sam pracodawca może przeprowadzić takie szkolenie tylko wtedy gdy posiada ukończony specjalny kurs zakończony certyfikatem lub zaświadczeniem, oraz gdy zatrudnia do 10 pracowników lub 20 pracowników i jest zakwalifikowany do grupy działalności, dla której ustalono nie wyższą niż trzecia kategorię ryzyka w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Do grupy tej zaliczone są:

Do grupy tej zaliczone są:

  • produkcja odzieży;
  • produkcja skór i wyrobów ze skór wyprawionych;
  • handel hurtowy i detaliczny pojazdami samochodowymi; naprawa pojazdów samochodowych;
  • handel hurtowy, z wyłączeniem handlu pojazdami samochodowymi;
  • handel detaliczny, z wyłączeniem handlu detalicznego pojazdami samochodowymi;
  • transport lotniczy;
  • działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi;
  • działalność finansowa i ubezpieczeniowa;
  • działalność związana z obsługą rynku nieruchomości;
  • działalność profesjonalna, naukowa i techniczna;
  • działalność organizatorów turystyki, pośredników i agentów turystycznych oraz pozostała działalność usługowa w zakresie rezerwacji i działalności z nią związane;
  • działalność detektywistyczna i ochroniarska;
  • działalność związana z administracyjną obsługą biura i pozostała działalność wspomagająca prowadzenie działalności gospodarczej;
  • administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne, organizacje i zespoły eksterytorialne;
  • edukacja oraz działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją;
  • pozostała działalność usługowa, gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domowe produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby.

Szkolenie pracownika przed dopuszczeniem do pracy nie jest wymagane jedynie wówczas, gdy pracownik podejmuje pracę na tym samym stanowisku pracy, które zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę.

Szkolenie wstępne

Szkolenie wstępne dzieli się na wstępne ogólne (zwane instruktażem ogólnym) oraz  wstępne na stanowisku pracy (zwane instruktarzem stanowiskowym).  Instruktaż ogólny powinien zapewnić uczestnikom szkolenia zapoznanie się z podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy zawartymi w Kodeksie pracy, w układach zbiorowych pracy lub w regulaminach pracy, z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązującymi w danym zakładzie pracy, a także z zasadami udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku. Instruktaż ogólny odbywają, przed dopuszczeniem do pracy nowo zatrudnieni pracownicy, studenci odbywający u pracodawcy praktykę studencką oraz uczniowie szkół zawodowych zatrudnieni w celu praktycznej nauki zawodu.

Instruktaż stanowiskowy powinien zapewnić uczestnikom szkolenia zapoznanie się z czynnikami środowiska pracy występującymi na ich stanowiskach pracy i ryzykiem zawodowym związanym z wykonywaną pracą, sposobami ochrony przed zagrożeniami, jakie mogą powodować te czynniki, oraz metodami bezpiecznego wykonywania pracy na tych stanowiskach. Instruktaż stanowiskowy przeprowadza się przed dopuszczeniem do wykonywania pracy na określonym stanowisku:

  • pracownika zatrudnianego na stanowisku robotniczym oraz innym, na którym występuje narażenie na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych lub niebezpiecznych;
  • pracownika przenoszonego na nowe stanowisko o wymienionej powyżej charakterystyce,
  • ucznia odbywającego praktyczną naukę zawodu oraz studenta odbywającego praktykę studencką.

Jeżeli zatrudniany pracownik ma wykonywać pracę na kilku stanowiskach pracy to  powinien on odbyć instruktaż stanowiskowy na każdym z tych stanowisk. Także zmiany w zakresie funkcjonowania danego stanowiska wymagają przeprowadzenia kolejnego instruktażu stanowiskowego. Instruktaż kończy się sprawdzianem wiedzy i umiejętności z zakresu wykonywania pracy zgodnie z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, stanowiącym podstawę dopuszczenia pracownika do wykonywania pracy na określonym stanowisku. Zakończenie szkolenia pracownik potwierdza na piśmie w karcie szkolenia wstępnego, która jest przechowywana w aktach osobowych pracownika.

Więcej informacji na temat BHP można znaleźć poradniku opublikowanym na stronach Państwowej Inspekcji Pracy.

 

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie