Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przy wykonywaniu działalności

Prowadząc firmę musisz pamiętać, że ponosisz odpowiedzialność zarówno za własne działania jak też za działania osób, którym powierzasz zlecenia. Nie zawsze Twoja firma, podwykonawcy, czy pracownicy muszą ponosić winę, żeby być pociągniętym do odpowiedzialności za szkody. Rozróżnia się dwa główne rodzaje odpowiedzialności, tj. odpowiedzialność na zasadzie winy oraz odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.

Odpowiedzialność deliktowa

Odpowiedzialność na zasadzie winy, tzw. odpowiedzialność deliktowa występuje, gdy mamy do czynienia z działaniem zawinionym (niezależnie od tego czy umyślnym, czy nie). W tym przypadku odpowiedzialność za szkody związana jest m.in. ze związkiem przyczynowo skutkowym pomiędzy działaniem a szkodą. Warto mieć na uwadze, że fakt powierzenia zlecenia komuś innemu (np. podwykonawcy) nie zwalnia nas z odpowiedzialności za szkody. Możliwością uwolnienia się od odpowiedzialności jest udowodnienie, że dołożyło się należytej staranności w wyborze podwykonawcy (tzn. posiadał on odpowiednią wiedzę, doświadczenie i kwalifikacje wymagane do wykonania powierzonego zadania).

Na przedsiębiorcy ciąży również odpowiedzialność za swoich pracowników przy wykonywaniu powierzonych im czynności (zgodnie z art. 430 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Kodeks cywilny).

Należy zaznaczyć, że firmy takie jak np. miejskie zakłady autobusowe, korporacje taksówkowe, metro, itp. (w prawie określa się je  przedsiębiorstwami lub zakładami wprawianymi w ruch za pomocą sił przyrody tj. pary, gazu, elektryczności, paliw płynnych itp.) mogą ponosić odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez swoją działalność nawet jeśli nie było bezpośredniej winy (chyba, że szkoda nastąpiła wskutek siły wyższej albo wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej).

Odpowiedzialność kontraktowa

Inny rodzaj odpowiedzialności, z którą możemy spotkać się prowadząc firmę to odpowiedzialność kontraktowa. W odróżnieniu od odpowiedzialności deliktowej nie wynika z działań zawinionych. Odpowiedzialność ta nakłada obowiązek naprawienia szkody, jeśli powstała ona w skutek niewykonania lub nienależytego wykonania zaciągniętego zobowiązania (zawartej umowy). Wyjątkiem jest sytuacja, w której niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które nie ponosimy odpowiedzialności.

Jedną z przesłanek pociągnięcia do odpowiedzialność kontraktowej jest niezachowanie należytej staranności przy wykonywaniu czynności wynikających z zawartej umowy.

Także w przypadku tego rodzaju odpowiedzialności przedsiębiorca ponosi ryzyko wadliwego wykonania lub niewykonania zobowiązania zleconego osobom trzecim w tym swoim pracownikom.

W polskim prawie przewiduje się jednak rozmaite modyfikacje umowne odpowiedzialność kontraktowej.

Zwłoka

To niespełnienie świadczenia w terminie określonym w umowie bądź w inny sposób ustalonym pomiędzy stronami (jeżeli termin nie został w żaden sposób oznaczony - niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela do wykonania zobowiązania). Należy pamiętać, iż określenie „zwłoka" dotyczy tylko zawinionego opóźnienia.

W przypadku zaistnienia zwłoki wierzyciel (np. klient) ma prawo żądać, niezależnie od wykonania samego zobowiązania, także naprawienia powstałej w jej wyniku szkody. W określonych przypadkach wierzyciel może nie przyjąć świadczenia i żądać naprawienia szkody, która wynikła z niewykonania zobowiązania.

Kara umowna

W umowach można dowolnie ustalić odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonania zobowiązania – może być nią np. wypłata określonej sumy pieniędzy – kary umownej. Możliwość ta ułatwia uzyskanie odszkodowania bez konieczności zwracania się do sądu. Należy jednak pamiętać, iż kara umowna dotyczy tylko zobowiązań niepieniężnych. W przypadku zwłoki w świadczeniach pieniężnych można ewentualnie żądać zapłaty odsetek ustawowych lub umownych.

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie