Społeczna odpowiedzialność przedsiębiorców

Im dłużej będziesz prowadził firmę, tym bardziej będziesz widział jej wpływ na otoczenie - środowisko naturalne, lokalną społeczność, pracowników, klientów, partnerów handlowych. Przepisy dotyczące prowadzenia działalności nie zawsze są w stanie przewidzieć sytuacje związane z wpływem przedsiębiorcy na rzeczywistość. Dlatego w nowoczesnej gospodarce coraz większy nacisk kładzie się na kwestie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw (ang. corporate social responsibility, CSR). Zgodnie z definicją Komisji Europejskiej CSR jest „odpowiedzialnością przedsiębiorstw za ich wpływ na społeczeństwo". Inną definicję stosuje OECD, która mówi o odpowiedzialnym prowadzeniu biznesu (ang. responsible business conduct, RBC) podkreślając kontekst inwestycyjny.

Społeczna odpowiedzialność w uproszczeniu oznacza to dobrowolne uwzględnianie potrzeb klientów, kontrahentów, pracowników, społeczności lokalnych (określanych wspólnie mianem interesariuszy), w strategii firmy.

Obszary z zakresu społecznej odpowiedzialności realizowane przez firmy można podzielić na cztery kategorie:

Wdrażanie zasad społecznej odpowiedzialności

Wdrażanie zasad CSR może być realizowane na wiele różnych sposobów. Funkcjonuje dziś szereg programów, inicjatyw, wytycznych, które wyznaczają kierunki odpowiedzialnego działania podmiotów biznesowych na rzecz społeczeństwa, w tym m.in.: 

stanowią zbiór zasad z różnych obszarów, poczynając od stosunków pracowniczych, kwestii środowiskowych, poszanowania praw człowieka oraz bezpieczeństwa pracy, przez kwestie dostępu do informacji, opodatkowania, ochrony środowiska i należytej staranności w działalności firm. Wytyczne zostały wydane przez OECD w 1976 r., kilkakrotnie były aktualizowane. Najnowsza wersja pochodzi z 2011 r.

  • Norma ISO 26000,

wskazuje narzędzia wdrażania koncepcji CSR o charakterze uniwersalnym, jakie mogą być zastosowane w wielu typach organizacji – publicznych, prywatnych i non profit – niezależnie od ich wielkości i lokalizacji.

jest międzynarodową normą stworzoną z myślą o przedsiębiorstwach dowolnej branży. Norma formułuje osiem szczegółowych warunków w odniesieniu do poszanowania praw człowieka i praw pracowniczych.

które dotyczą interesariuszy i wspomagają organizację w procesach zarządzania, w tym: AA1000APS, Zasady Odpowiedzialności, AA1000AS, Weryfikacja, AA1000SES, Zaangażowanie Interesariuszy.

  • Norma ISO 14001,

obejmuje systemy zarządzania środowiskowego, a w najnowszej wersji dotyczyć będzie także kwestii długości cyklu życia produktów, komunikacji oraz skutecznego przywództwa. Od września 2015 r. znowelizowana wersja normy dostępna w języku angielskim jako PN-EN ISO 14001:2015-09. Publikacja polskiej wersji językowej planowana jest w III kwartale 2016 r. 

  • GRI G4 – Global Reporting Initiative (GRI),

standard z zakresu sprawozdawczości. Najbardziej popularne wytyczne w zakresie raportowania społecznego. Zawierają ogólne zasady raportowania oraz szczegółowe zalecenia odnośnie zawartości raportu. Najnowszy standard oznaczony jest symbolem GRI G.4.

  • 10 Zasad ONZ Global Compact,

działająca od 2000 roku Inicjatywa Sekretarza Generalnego ONZ. Idea Global Compact wyraża się w  zasadach, wynikających z  Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, fundamentalnych zasad prawa pracy Międzynarodowej Organizacji Pracy oraz ustaleń Szczytu Ziemi w Rio de Janeiro. Przyłączając się do programu Global Compact firmy zobowiązują się do przestrzegania 10 zasad Global Compact, które dotyczą praw człowieka, standardów pracy, ochrony środowiska naturalnego i przeciwdziałania korupcji. Więcej informacji na stronie ONZ.

  • Wytyczne ONZ dot. Biznesu i praw człowieka,

przyjęte przez Komisję Praw Człowieka ONZ w 2011 r. Wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka mają zastosowanie do wszystkich państw i wszystkich przedsiębiorstw, niezależnie od ich wielkości, branży, lokalizacji, własności i struktury. Wytyczne nie tworzą nowego prawa – są zbiorem przepisów już obecnych w konwencjach i innych przepisach prawa międzynarodowego z zakresu praw człowieka.

  • Konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy,

Międzynarodowa Organizacja Pracy (MOP) powstała jako odpowiedź na wyzwania, które stanęły przed społecznością międzynarodową w zakresie pracy. Praca dla każdego, warunki pracy, bezpieczeństwo w pracy, edukacja, ubezpieczenia społeczne, wolność zrzeszania się, wymagania dot. czasu pracy, urlopów – to główne obszary aktywności MOP. Polska ratyfikowała ok. połowy ze 180 konwencji MOP (przyjętych od 1919 r.) Aktualnie obowiązuje w Polsce 36 konwencji MOP. Więcej informacji na stronie MOP.

  • Dyrektywa 2014/95/UE zmieniająca dyrektywę 2013/34/UE w odniesieniu do ujawniania informacji niefinansowych i informacji dotyczących różnorodności przez niektóre duże spółki oraz grupy. 

Raportowanie społeczne

Jedną z zasad CSR jest otwarte informowanie społeczeństwa, pracowników, lokalnych społeczności o działaniach firmy, niezwiązanych bezpośrednio z osiąganiem zysku, poprzez publikowanie tzw. raportów społecznych. Zobacz więcej informacji na ten temat.

Biznes i prawa człowieka

Każde z państw członkowskich ONZ zobowiązane jest do opracowania Krajowego Planu Działania na rzecz implementacji Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka. W w maju 2017 roku przyjęto Krajowy Plan Działania na rzecz wdrażania Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka na lata 2017-2020 (KPD). Dokument jest dostępny w wersji polskiej oraz angielskiej.

KPD został zbudowany w oparciu o trzy filary zawarte w Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka, przyjętych w 2011 roku.  Zostały one sformułowane w 31 zasadach podzielonych na trzy grupy, które określa się mianem trzech filarów:

  • Obowiązki państwa w zakresie zabezpieczenia praw człowieka (10 zasad).
  • Odpowiedzialność biznesu za poszanowanie praw człowieka (14 zasad).
  • Zwiększenie dostępu osób poszkodowanych do skutecznych środków zaradczych (7 zasad).

Wytyczne mają zastosowanie do wszystkich państw i wszystkich przedsiębiorstw, niezależnie od ich wielkości, branży, lokalizacji, własności i struktury.

ONZ przygotowało także wytyczne dotyczące sporządzania sprawozdań na temat praw człowieka, umożliwiające im wywiązanie się z ich odpowiedzialności za poszanowanie praw człowieka. Zobacz dokument Ramy sprawozdawczości zgodnej z Wytycznymi ONZ dotyczącymi biznesu i praw człowieka.

Społeczna odpowiedzialność – korzyści

Pamiętaj, że podstawowym celem budowania dobrych relacji z otoczeniem w ramach społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw nie jest dbanie o tzw. dobry wizerunek firmy. Działania społecznie odpowiedzialne służą podnoszeniu konkurencyjności przedsiębiorstwa i powinny być związane z jego działalnością. Do najważniejszych korzyści ze stosowania zasad społecznej odpowiedzialności biznesu zaliczyć można: zwiększone zyski, lepszy dostęp do kapitału, ograniczenie kosztów operacyjnych, wzmocnienie marki firmy i reputacji, wzrost sprzedaży i lojalności klientów, powiększenie wydajności i jakości pracy, zwiększoną możliwość przyciągania i utrzymania pracowników, zmniejszenie potrzeby zarządzania formalnego, ograniczenie ryzyka oraz skuteczne konkurowanie na rynku.

Społeczna odpowiedzialność dla małych i średnich przedsiębiorstw

W ostatnim czasie temat CSR podejmowany jest jednak także przez małe i średnie firmy, które chcąc prowadzić biznes z dużymi firmami muszą brać pod uwagę ich oczekiwania, choćby w stosunku do firm w łańcuchu dostaw. Wejdź na stronę Ministerstwa Rozwoju i dowiedz się więcej na temat wdrażania CSR do małych i średnich przedsiębiorstw oraz zapoznaj się z programami realizowanymi w tym obszarze.

Dodatkowe informacje

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie