Nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej w branży rolno-spożywczej

Dostarczasz dużym firmom produkty rolno-spożywcze? Prowadzisz firmę, która handluje tego rodzaju produktami? Powinieneś wiedzieć, że od 12 lipca 2017 r. obowiązują przepisy, które mają przeciwdziałać nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi. Mają przeciwdziałać sytuacji, w której większy podmiot wykorzystuje swoją pozycję w kontaktach ze słabszym partnerem np. wydłużając terminy płatności albo narzucając niewłaściwe warunki współpracy. Przedsiębiorcy, którzy uważają, że ich partnerzy wykorzystują swoją pozycję w relacjach biznesowych, mogą zgłosić to do Urzędu Ochrony Konsumentów i Konkurencji (UOKiK)

Co to jest przewaga kontraktowa i czym jest nieuczciwe jej wykorzystywanie?

Przewaga kontraktowa dotyczy relacji dostawcy z nabywcą oraz występuje wtedy, gdy istnieje między nimi znaczna dysproporcja w potencjale ekonomicznym i jednocześnie słabsza ze stron nie ma wystarczających możliwości sprzedaży lub kupna produktów rolnych lub spożywczych od innych

Nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej w szczególności może polegać na:

  • nieuzasadnionym rozwiązaniu lub groźbie rozwiązania umowy,
  • przyznaniu wyłącznie jednej stronie uprawnienia do rozwiązania odstąpienia lub wypowiedzenia umowy,
  • uzależnianiu zawarcia lub kontynuowania umowy od przyjęcia lub spełnienia przez jedną ze stron innego świadczenia, które nie ma z nią związku,
  • nieuzasadnionym wydłużaniu terminów płatności.

Co ważne, przewaga kontraktową może dotyczyć zarówno odbiorcy, jak i dostawcy (który np. działa na dużą skalę i jest jedynym wytwórcą danego produktu na określonym obszarze, a nabywca nie może kupić tego towaru od innego dostawcy)

Co można zrobić w przypadku nieuczciwego wykorzystania przewagi kontraktowej?

Jeśli masz uzasadnione podejrzenia stosowania wobec Twojej firmy praktyk nieuczciwie wykorzystujących przewagę kontraktową, możesz zgłosić sprawę do UOKiK w formie zawiadomienia. Sprawy będą rozpatrywane przez Delegaturę UOKiK w Bydgoszczy.

W zawiadomieniu powinieneś wskazać podmiot, któremu zarzucasz nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej, opis zdarzenia, informacje świadczące o naruszeniu przepisów ustawy oraz swoje dane osobowe. Dodatkowo powinieneś dołączyć wszystkie dokumenty, które mogą stanowić dowód w sprawie.

Formalne zawiadomienie powinno mieć formę pisemną.

Co ważne, złożenie zawiadomienia nie oznacza, że UOKiK automatycznie zdecyduje o wszczęciu postępowania.

Postępowanie w sprawie nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej wszczyna Prezes UOKiK z urzędu, a nie na wniosek strony. Powinno się zakończyć w ciągu 5 miesięcy i może być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym. Co ważne, w takcie badania sprawy, Twoja tożsamość jako zgłaszającego nie jest ujawniana, przedsiębiorcy którego dotyczy zgłoszenie.

Postępowanie właściwe UOKiK może być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym.

Kto nie może zgłosić sprawy do UOKiK?

Przepisów ustawy nie stosuje się do przypadków, kiedy dostawca sprzedaje produkty spółdzielniom, grupom oraz organizacjom  producentów owoców i warzyw, do których jednocześnie należy.

Kogo dotyczą przepisy

Nowe przepisy dotyczą jedynie podmiotów z rynku rolno-spożywczego (np. dostawców i sieci handlowych, dostawców art. spożywczych i sieci restauracji)

Nie obejmują jednak dostaw bezpośrednich, czyli produkcji małych ilości surowców do konsumenta lub zaopatrującego go lokalnego zakładu detalicznego (np. sprzedaży przez rolnika małej ilości płodów rolnych na targu).

Pozostali przedsiębiorcy, którzy czują się poszkodowani działaniami swoich kontrahentów, mogą wnieść sprawę do sądu cywilnego na podstawie przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Jakie produkty obejmują przepisy?

Przepisy dotyczą środków spożywczych, czyli jakichkolwiek substancji lub produktów przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Mogą to być produkty:

  • przetworzone (np. konserwy, dżemy, wędliny, cukier),
  • częściowo przetworzone (np. surowe produkty powstające w wyniku uboju i rozbioru zwierząt, w tym półtusze wieprzowe),
  • nieprzetworzone (np. świeże warzywa, owoce, mięso).

Do środków spożywczych zalicza się także napoje, gumę do żucia i wszelkie substancje (łącznie z wodą), świadomie dodane do żywności podczas jej wytwarzania, przygotowania lub obróbki. Środkami spożywczymi nie są np. pasze, tytoń i rośliny przed dokonaniem zbiorów.

Kiedy można zgłosić sprawę do UOKiK?

Warunkiem podjęcia interwencji przez urząd jest, aby łączna wartość obrotów między dostawcą a odbiorcą w którymkolwiek z 2 lat poprzedzających rok wszczęcia postępowania przekroczyła 50 tys. zł oraz obrót nabywcy lub dostawcy, który stosuje  praktykę, w roku poprzedzającym rok wszczęcia postępowania przekroczył 100 mln zł.

Uprawnienia UOKiK

UOKIK może nałożyć na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości do 3 proc. obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok nałożenia kary.

Przedsiębiorca może dobrowolnie zobowiązać się do zaprzestania niedozwolonych praktyk lub naprawienia ich skutków. Wówczas Prezes może wydać decyzję, w której zobowiązuje stronę do wykonania tych zobowiązań. W tego typu decyzji nie jest nakładana sankcja finansowa. 

Od decyzji Prezesa UOKiK przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie – sądu ochrony konkurencji i konsumentów, w terminie miesiąca od dnia jej doręczenia.

Więcej informacji i wyjaśnień znajdziesz na stronie UOKiK poświęconej przewadze kontraktowej

Podstawa prawna

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie