Franczyza

Znalezienie dobrego pomysłu na biznes, dbanie o jego rozwój i promocję to trudne zadanie, szczególnie dla początkującego przedsiębiorcy. Jednym z rozwiązań, które mogą ułatwić Ci start w biznesie jest franczyza.

Co to jest franczyza?

Mówiąc w skrócie, to działanie pod szyldem innej firmy/marki i zgodnie z jej zasadami. Bardziej formalnie, to współpraca pomiędzy niezależnymi przedsiębiorcami – franczyzodawcą i franczyzobiorcą, (czyli Twoją firmą). W tym modelu franczyzodawca, dysponujący znaną marką i doświadczeniem biznesowym, odpłatnie udziela innemu podmiotowi praw do korzystania m.in. z nazwy, logo, koncepcji biznesu, patentów, czy wsparcia promocyjnego. Oprócz tego zapewnia pomoc przy wyborze lokalizacji na prowadzenie działalności, zakupie wyposażenia do placówki, właściwym zatowarowaniu, a także przy rozwiązywaniu problemów w trakcie prowadzenia działalności. Zapewnia też zaopatrzenie a nawet obsługę administracyjno-finansową. Jest to tzw. pakiet franczyzowy.

Pamiętaj, że decydując się na franczyzę, pozostajesz niezależnym przedsiębiorcą, prowadzisz działalność na własny rachunek i ryzyko, odpowiadasz za kwestie związane z pracownikami, rozliczeniem z fiskusem, czy ZUS-em i ponosisz koszty związane z funkcjonowaniem biznesu (wyposażenie placówki, zatowarowanie). Od Twojej aktywności zależeć będą też obroty i zysk.

Systemy franczyzowe występują najczęściej w branży gastronomicznej, handlu detalicznym i usługach.

Koszty

Możliwość działania pod szyldem innej marki wiąże się oczywiście z wydatkami. Koszt wejścia (niezbędne inwestycje) waha się od kilkunastu tysięcy do kilku milionów złotych. Franczyzodawca może ustalić minimalny próg kosztów Twoich inwestycji, które umożliwią Ci działanie w jego systemie franczyzowym.

Kosztami będą także: opłata wstępna za prawo do korzystania z przedmiotu franczyzy oraz opłaty bieżące (zazwyczaj kilka procent od wartości sprzedaży) i wpłaty na fundusz reklamowy (franczyzodawca odpowiada za promocję całej sieci franczyzy). W niektórych systemach nie występuje np. opłata wstępna. W zależności od franczyzodawcy, różnić się może także sposób wyliczania opłaty stałej (może być to określona z góry, konkretna kwota)

Korzyści

Wejście we franczyzowy model współpracy potencjalnie przynosi wiele korzyści. Przede wszystkim daje możliwość skorzystania z marki, wiedzy i doświadczenia, kanałów dystrybucji, modelu sprzedaży, współpracy z dostawcami, systemu promocji franczyzobiorcy, który często przez wiele lat nabywał rynkowych doświadczeń. Ponadto, duzi franczyzodawcy mogą wynegocjować np. lepsze warunki u dostawców niż gdybyś musiał je negocjować samodzielnie.

Pamiętaj, że samodzielne budowanie i dbanie o markę oraz nabywanie biznesowego doświadczenia to proces długotrwały i wiążący się z dużymi kosztami. Jeśli zdecydujesz się na franczyzę nie będziesz musiał ich ponosić.

Obowiązki

Przed decyzją o prowadzeniu biznesu w modelu franczyzy powinieneś wiedzieć, że wiąże się ona z wieloma korzyściami, ale także obowiązkami. Wiele spraw, związanych m.in. z koncepcją prowadzenia firmy, będzie zależało od Twojego franczyzodawcy. Poza regularnym dokonywaniem opłat za franczyzę, będziesz miał obowiązek dostarczania franczyzodawcy m.in. sprawozdań finansowych. Franczyzobiorca będzie oczekiwał określonego asortymentu w Twoim np. sklepie, a także określonego wyglądu placówki i sposobu prowadzenia sprzedaży.  

Kolejnym obowiązkiem będzie udział Twojej placówki w promocjach ustalanych przez franczyzodawcę.

W trakcie współpracy, będziesz miał dostęp do wielu praktycznych informacji, które nie są opatentowane, ale są efektem czasem wieloletnich doświadczeń i obecności na rynku. Jest tzw. know how, które będziesz zobowiązany zachować w tajemnicy.

Umowa

Umowa franczyzy jest tzw. umową nienazwaną. Oznacza to , że jej forma nie i elementy nie są ściśle uregulowana w prawie. Powinna zawierać jednak podstawowe elementy, taki jak m.in.: przedmiot umowy, strony umowy, czas, na jaki zostaje zawarta umowa, wynagrodzenie, obowiązki franczyzodawcy i franczyzobiorcy, warunki, na jakich indywidualny franczyzobiorca może sprzedać lub przenieść tytuł prawny do działalności franczyzowej, kwestie wymiany informacji/poufność, sposób kontroli działalności przedsiębiorstwa franczyzobiorcy, sposób rozstrzygania sporów i właściwe do tego instytucje. Ważnymi elementami są także zapisy regulujące kwestie wcześniejszego rozwiązania umowy.

Istotne jest także, aby franczyzodawca zapewnił, że na terenie, na którym będziesz działał, nie powstanie konkurencyjny punkt tej samej sieci.

Twój franczyzodawca najczęściej będzie miał gotowy wzór umowy do podpisania – ważne, abyś sprawdził, czy jesteś w stanie spełnić (często rygorystyczne) warunki i czy koszty współpracy będą dla Ciebie opłacalne.

Podstawowe elementy umowy franczyzy zostały wymienione w Europejskim Kodeksie Etyki Udzielania Franczyzy (znajdziesz go np. na stronach Polskiej Organizacji Franczyzodawców)

Rozliczenia

Poza koniecznością opłat wynikających z umowy franczyzy będziesz rozliczał się z podatków, ZUS i innych obowiązków tak, jak w każdym innym rodzaju działalności. Pozostajesz niezależnym przedsiębiorcą i od Ciebie zależy wybór np. formy opodatkowania i rozliczania się.

Wątpliwości, co do rozliczeń wiążą się m.in. z opłatą początkową na rzecz franczyzodawcy. Zgodnie z interpretacjami podatkowanymi, jednorazowa opłata wstępna stanowi na gruncie przepisów podatkowych wydatek na nabycie licencji i jest wartością niematerialną i prawną podlegającą amortyzacji. Więcej na ten temat znajdziesz w poradniku Amortyzuję środki trwałe w firmie.

Opłaty okresowe można natomiast „wrzucić" w koszty działalności.

Ustalanie cen

Czy franczyzodawca może narzucać swoim partnerom handlowym sztywne i minimalne cen towarów? Nie. Działając w modelu franczyzy pozostajesz niezależnym przedsiębiorcą, który samodzielnie i zgodnie z regułami rynku ustala ceny. Franczyzobiorca nie może narzucić sztywnych minimalnych cen w całej sieci  - byłoby to naruszenie zasad konkurencji.  

Zgodne z prawem jest natomiast rekomendowanie określonych  cen, pod warunkiem, że nie są one wiążące dla franczyzobiorcy. Dozwolone jest również ustalenie maksymalnych stawek, o ile sprzedawca może bez konsekwencji  oferować konsumentom tańsze produkty lub usługi.

Gdzie szukać dobrej oferty franczyzy?

W poszukiwaniu ofert franczyzy pomocnym źródłem będzie oczywiście internet. Warto zajrzeć do portali lub czasopism branżowych, gdzie publikowane są oferty i gdzie znajdziesz listę dostępnych w Polsce systemów franczyzowych. W internecie możesz znaleźć także informacje o targach franczyzowych – możesz tam osobiście porozmawiać z przedstawicielem interesującego Cię franczyzodawcy. Tak jak w przypadku innych branż, warto skontaktować się z organizacją branżową. W obszarze franczyzy jest to m.in. Polska Organizacja Francyzyodawców.

Staraj się współpracować z doświadczonymi i znanymi firmami, które przed nawiązaniem współpracy będą w stanie przedstawić Ci wiarygodne wyliczenia dotyczące np. Twoich przyszłych obrotów, informacje o kondycji sieci, modelu sprzedaży, strategii promocji. Nie daj się nabrać na obietnice łatwego zysku. Franczyza będzie wymagała od Ciebie pracy, tak, jak każdy inny biznes.  

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie