Przed rozpoczęciem Przed rozpoczęciem
Zakładam firmę Zakładam firmę
Rozliczam podatki Rozliczam podatki
Ubezpieczam się Ubezpieczam się
Prowadzę firmę Prowadzę firmę
Zamykam firmę Zamykam firmę

Cło i odprawa celna

Cło jest daniną (opłatą przywozową) wynikająca z polityki celnej państwa lub regionu (np. Unii Europejskiej). Uzyskane opłaty celne zasilają budżet państwa. Może pełnić także funkcję ochrony rynku przed nadmiernym przywozem towarów – do takich mechanizmów należą m.in. cła ochronne (cło antydumpingowe, cło antysubwencyjne) oraz pozwolenia w ramach tzw. nadmiernego przywozu.

Polska, będąc członkiem Unii Europejskiej, jest częścią unijnego obszaru celnego, którego funkcjonowanie jest uregulowane Wspólnotowym Kodeksem Celnym. Wraz z 27 krajami UE tworzy Unię Celną, która jest jednolitym obszarem handlowym, w ramach którego odbywa się swobodny przepływ wszystkich towarów, niezależnie od tego, czy zostały wyprodukowane w UE, czy też sprowadzono je spoza jej terytorium.

Unia celna UE oznacza, że:

  • zniesione zostały cła na granicach wewnętrznych między państwami członkowskimi UE,
  • w całej UE obowiązują te same stawki celne na towary przywożone spoza UE,
  • obowiązują te same reguły pochodzenia w odniesieniu do produktów sprowadzanych spoza UE.

Istnieją jednak ograniczenia związane m.in. z przewozem wyrobów akcyzowych alkoholu i tytoniu w UE. Limit ten w przypadku przewozu prywatnego wewnątrz UE wynosi: 800 papierosów, 400 cygaretek, 200 cygar, 1 kg tytoniu, 10 litrów napojów spirytusowych, 20 litrów wina wzmacnianego, 90 litrów wina (w tym maksymalnie 60 litrów wina musującego), 110 litrów piwa.

Pozostały handel zagraniczny Polski (obrót pozaunijny) wiąże się z przemieszczaniem towarów przez granicę celną (przekraczanie zewnętrzej granicy UE) i podlega regulacjom prawa celnego Unii Europejskiej.

Prawo celne to ogół przepisów prawnych regulujących zasady i tryb przywozu towarów na dany obszar celny oraz wywozu towarów z obszaru celnego. Reguluje ono również prawa i obowiązki osób przewożących i wywożących towary z i poza obszar celny oraz uprawnienia i obowiązki organów celnych. Wśród obowiązków przedsiębiorców wynikających z prawa celnego należy wymienić obowiązek uiszczania ceł i innych należności związanych z obrotem towarami z zagranicą, a także prawidłowe dokumentowanie przemieszczenia towaru. Wykaz grup towarowych objętych cłem i wysokość stawek celnych zawiera taryfa celna.

Do najważniejszych regulacji unijnego prawa celnego zaliczamy zalicza się:

Podstawowe informacje dotyczące obowiązków i procedur związanych z importem towarów spoza Unii Europejskiej

Import do Polski (część obszaru celnego UE) towarów z krajów nie będących członkami UE wiąże się z obowiązkiem dokonania odprawy celnej. Polega ona na:

  • sporządzeniu zgłoszenia celnego (w przypadku, gdy obrót ma znaczenie gospodarcze. W pozostałych przypadkach zgłoszenie może następować w formie ustnej lub poprzez czynność,  jakim jest przekroczenie granicy z napisem „Nic do oclenia"),
  • dołączeniu niezbędnej dokumentacji towarzyszącej
  • uiszczeniu należności celnych i podatkowych z tytułu przywozu towarów.

Uiszczenie lub zabezpieczenie tych należności pozwala na wprowadzenie towarów do swobodnego obrotu w UE (w tym w Polsce). Należności celno-podatkowe uiszcza się w ciągu 10 dni od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego przez organ celny. Organ celny dopuszczenia do obrotu sprowadzone towary dopiero po zapłaceniu lub zabezpieczeniu (np. poprzez złożenie gwarancji bankowej) wyliczonych w zgłoszeniu celnym należności celnych (a także podatkowych).

Należy podkreślić, że pobór cła lub podatku jest możliwy, gdy towary mogą znajdować się w wolnym obrocie. W sytuacji zaś, gdy towary zostały objęte zakazami przywozu wynikającymi z ustanowionych środków polityki handlowej (embarga handlowe) lub działania przepisów odrębnych (kwestie zdrowotne, ochrony środowiska, bezpieczeństwo produktu, towary podrabiane) do poboru cła nie dochodzi, a towar może ulec konfiskacie.

Informacje na temat procedur celnych znajdziesz w poradniku przedsiębiorcy Usprawnienie odpraw celnych-AEO.

Elementami kalkulacyjnymi pozwalającymi obliczyć poziom cła jest zarówno wartość celna jak i stawka celna wynikająca z taryfy celnej oraz kurs waluty. Wartość celna jest deklarowana przez importera, jako cena należna lub zapłacona za towar podana we fakturze importowej. Na wartość celną składają się też koszty transportu i ubezpieczenia, ale wyłącznie te ponoszone przez importera i tylko na odcinku do granicy celnej UE. Poza tym zgodnie z katalogiem zamieszczonym w art. 32 Wspólnotowego Kodeksy Celnego do wspomnianej ceny i kosztów transportu dolicza się także wszelkie prowizje z wyjątkiem prowizji od zakupów, koszty wykonania narzędzi, przyrządów pomiarowych, prac technicznych a także opłaty licencyjne.

Klasyfikacja taryfowa – to niezbędne dla potrzeb celnych zaszeregowanie towarów zgodnie z tzw. Nomenklaturą Scaloną – CN), zawartą w rozporządzeniu w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, zawierającym opisy towarów wraz z przypisanymi do nich 8-cyfrowymi ciągami cyfr identyfikującymi towary według określonej systematyki statystycznej (tzw. kody CN). Prawidłowa klasyfikacja taryfowa towarów w systemie Nomenklatury Scalonej jest kluczowa dla ustalenia kwoty należności celnych. Ustalenie klasyfikacji wspomaga TARIC – zinformatyzowaną bazą danych zarządzaną przez Komisję Europejską, której zadaniem jest pełna informacja o warunkach eksportu i importu danego towaru. TARIC zawiera informacje o wysokości stawek, o preferencjach celnych, kontyngentach taryfowych, zawieszeniu stawek, stosowanych cłach antydumpingowych lub wyrównawczych. Do ośmiocyfrowego kodu CN dodaje się tu jeszcze dwie cyfry – tzw. kody TARIC – dzięki czemu opis konkretnego towaru jest jeszcze bardziej szczegółowy. Polskim odpowiednikiem systemu TARIC jest System Zintegrowanej Taryfy Celnej ISZTAR – internetowa bazą danych taryfowych, zarządzaną przez Departament Polityki Celnej Ministerstwa Finansów. Oprócz taryfy TARIC znajdują się tu również informacje o podatkach VAT i akcyzie obowiązujących w naszym kraju

Istotną instytucją występującą w systemie prawa celnego jest Wiążąca Informacja Taryfowa (WIT). Zbiorem wszystkich WIT w Europie jest baza EBTI. Kwerenda tej bazy wielokrotnie pozwala zdobyć wiedzę stanowiącą podstawę prawidłowej klasyfikacji taryfowej towaru i dokonać zaszeregowania bez potrzeby ubiegania się o nowy WIT zwłaszcza, gdy podobne decyzje zostały opublikowane w EBTI. Decyzję wydaje w  na wniosek zainteresowanego Dyrektor Izby Celnej w Warszawie, który dokonuje wiążącego przesądzenia o zaliczeniu towaru do określonego kodu CN lub TARIC.

Pochodzenie towarów – oznacza ustaloną przynależność towaru do określonego kraju lub grupy krajów. Warto pamiętać, że Unia Europejska zawarła z niektórymi krajami tzw. umowy preferencyjne, na podstawie których import może odbywać się bez opłaty celnej lub przynajmniej po obniżonej stawce, o ile przewożone towary spełniają ustalone reguły pochodzenia obowiązujące w umowie preferencyjnej. W takim przypadku konieczne jest właściwe dokumentowanie tego pochodzenia (świadectwo przewozowe EUR-1, deklaracja na fakturze eksportera). Przy niepreferencyjnym pochodzeniu istotnym jest dokument pochodzenia tzw. „Certifikate of origin".

Służby odpowiedzialne za obsługę celną w Polsce

W Polsce za obsługę celną odpowiada Służba Celna, która stoi na straży ochrony i bezpieczeństwa obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej, w tym zgodności z prawem przywozu towarów na ten obszar oraz wywozu towarów z tego obszaru, a także na straży wykonywania obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w szczególności :

  • wykonywanie czynności związanych z nadawaniem towarom przeznaczenia celnego;
  • wymiar i pobór:
    • należności celnych i innych opłat związanych z przywozem i wywozem towarów,
    • podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów,
    • podatku akcyzowego,
    • podatku od gier oraz opłat i dopłat,
    • opłaty paliwowej;
  • wykonywanie zadań wynikających z przepisów wspólnotowych regulujących statystykę dotyczącą obrotu towarowego pomiędzy państwami członkowskimi Wspólnoty Europejskiej (INTRASTAT) oraz obrotu towarowego państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej z pozostałymi państwami (EXTRASTAT);
  • rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń związanych z naruszeniem przepisów dotyczących wprowadzania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyprowadzania z jej terytorium towarów objętych ograniczeniami lub zakazami obrotu ze względu na bezpieczeństwo i porządek publiczny lub bezpieczeństwo międzynarodowe, w szczególności takich jak odpady, substancje i preparaty chemiczne, materiały jądrowe i promieniotwórcze, środki odurzające i substancje psychotropowe, broń, amunicja, materiały wybuchowe oraz towary i technologie o znaczeniu strategicznym;
  • rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych oraz ściganie ich sprawców;
  • wykonywanie kontroli wywiązywania się podmiotów z obowiązków w zakresie podatku akcyzowego, podatku od gier, dopłat i opłat oraz opłaty paliwowej,
  • wykonywanie zadań wynikających z ustawy o grach hazardowych związanych w szczególności z udzielaniem zezwoleń, zatwierdzaniem regulaminów oraz rejestracją urządzeń;
  • wykonywanie zadań wynikających z rozporządzenia Rady (WE) w sprawie ustanowienia systemu zezwoleń na przywóz drewna do Wspólnoty Europejskiej FLEGT
  • współdziałanie przy realizacji Wspólnej Polityki Rolnej;
  • współpracę z Krajowym Centrum Informacji Kryminalnej;
  • kontrolę przestrzegania przepisów prawa podatkowego w zakresie wydobycia urobku miedzi lub produkcji koncentratu oraz od wydobycia niektórych kopalin.

Koordynatorem zadań Służby Celnej jest Minister Finansów, który swoje zadania wykonuje bezpośrednio poprzez podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów, który jest jednocześnie Szefem Służby Celnej. Struktura Służby Celnej obejmuje:

  • 16 Izb celnych,
  • 46 Urzędów Celnych,
  • 150 oddziałów celnych, w tym 50 obsługujących przejścia graniczne.

Znajdź interesujący Cię urząd korzystając z wyszukiwarki na stronach Ministerstwa Finansów.

Procedury celne dostępne on-line

Służba Celna podejmuje działania, których celem jest upowszechnienie możliwości składania zgłoszeń celnych i deklaracji akcyzowych w formie elektronicznej. W 2013 r. 100% zgłoszeń tranzytowych, 100% zgłoszeń celnych eksportowych i 99,9% importowych zostało złożonych on-line.

Dzięki elektronicznej obsłudze zgłoszeń celnych przedsiębiorcy mają możliwość składania deklaracji i większości dokumentów towarzyszących, bez konieczności wizyty w urzędzie celnym. Rozwiązanie umożliwia skrócenie czasu odprawy celnej towaru, a tym samym obniżenie kosztów ponoszonych przez przedsiębiorców.

Służba Celna wdrożyła dotychczas następujące usługi elektroniczne:

  • rejestracja podmiotów gospodarczych dokonujących obrotu towarowego na obszarze UE,
  • nadawanie podmiotom i utrzymywanie unikalnego numeru identyfikacyjnego EORI (Wspólnotowy System Rejestracji i Identyfikacji Podmiotów Gospodarczych),
  • udostępnianie na potrzeby operacyjnych systemów celnych danych nt. każdego podmiotu,
  • obsługa deklaracji przywozowej w procedurze uproszczonej,
  • obsługa wywozowej deklaracji w procedurze uproszczonej,
  • obsługa zgłoszenia wywozowego,
  • dostarczanie w formacie XML aktualnej taryfy celnej dla przedsiębiorców,
  • informacja o aktualnej taryfie celnej (isztar.mf.gov.pl),
  • obsługa dokumentu ADT – przemieszczanie wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszonego poboru akcyzy.

Służba Celna cały czas prowadzi prace nad zwiększeniem zakresu istniejącej informatyzacji obsługi celnej. Przedsiębiorcy mają dostęp do usług elektronicznych poprzez przygotowywaną w ramach projektu e-cło Platformę Usług Elektronicznych Służby Celnej (PUESC).

Dotychczas funkcjonujące systemy zostaną zintegrowane i będą dostępne w ramach PUESC. Od 1 lipca 2015 r. dotychczasowy system e-zefir który umożliwiał przesyłanie deklaracji elektronicznych dla podatku akcyzowego, podatku od gier hazardowych, podatku od wydobycia niektórych kopalin oraz informacji o opłacie paliwowej działa jako system ZEFIR 2 w ramach Platformy Elektronicznej Służby Celnej.

Dowiedz się, jakie narzędzia ułatwią Ci kontakt z administracją celną.

Karnety ATA

Pamiętaj, że w przypadku transportu towarów np. na zagraniczne targi, konferencję możesz skorzystać z dokumentu odprawy czasowej – karnetu ATA. Więcej informacji na tem temat znajdziesz tutaj.

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie