Zasady ogólne: opodatkowanie według skali podatkowej

Podstawową formą opodatkowania dochodu z działalności gospodarczej jest opodatkowanie na zasadach ogólnych, przy zastosowaniu skali podatkowej. Opodatkowaniu podlegają dochody osób fizycznych z pozarolniczej działalności gospodarczej, w tym działalność w formie spółki cywilnej, czy spółki jawnej.

Rejestrując działalność gospodarczą w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), musisz podjąć decyzję odnośnie wyboru formy opodatkowania, która będzie z punktu widzenia prowadzonej działalności formą najkorzystniejszą. Jeżeli nie dokonasz w tym zakresie żadnego wyboru, to dochód z działalności będzie automatycznie opodatkowany na zasadach ogólnych – według skali podatkowej (tak jak np. dochody ze stosunku pracy).

Podstawą opodatkowania jest dochód, rozumiany jako różnica przychodu i kosztów uzyskania przychodu. Podatek opłacany jest według skali podatkowej:

podstawa obliczenia podatku w złotych

podatek wynosi

ponad

do

  minus kwota zmniejszjąca podatek
 

85 528

18%

85 528

 

15 395 zł 04 gr + 32% nadwyżki ponad 85 528 zł

*Podstawa obliczenia podatku to przychód po odjęciu kosztów uzyskania przychodu oraz takich ulg podatkowych, które służą obniżeniu dochodu.

Opodatkowanie na zasadach ogólnych oznacza, że od dochodu w jednym roku kalendarzowym do 85 528 zł zapłacisz 18% podatku minus kwota zmniejszająca podatek, a od nadwyżki powyżej wskazaną kwotę, dochód jest opodatkowany według stawki 32% minus kwota zmniejszająca podatek.

W 2017 r. kwota zmniejszająca podatek  jest uzależniona od wysokości uzyskanego dochodu i wynosi:

  • 1 188 zł – dla podstawy obliczenia podatku nieprzekraczającej kwoty 6 600 zł;
  • 1 188 zł pomniejszone o kwotę obliczoną według wzoru: 631 zł 98 gr × (podstawa obliczenia podatku – 6 600 zł) ÷ 4 400 zł - dla podstawy obliczenia podatku wyższej od 6 600 zł i nieprzekraczającej kwoty 11 000 zł;
  • 556 zł 02 gr – dla podstawy obliczenia podatku wyższej od 11 000 zł i nieprzekraczającej kwoty 85 528 zł;
  • 556 zł 02 gr pomniejszone o kwotę obliczoną według wzoru: 556 zł 02 gr × (podstawa obliczenia podatku – 85 528 zł) ÷ 41 472 zł - dla podstawy obliczenia podatku wyższej od 85 528 zł i nieprzekraczającej kwoty 127 000 zł.

Oznacza to, że podatnikom, których podstawa opodatkowania:

  • nie przekroczy 6 600 zł - będzie przysługiwała kwota zmniejszająca podatek w wysokości 1 188 zł;
  • przekroczy 6 600 zł, ale nie przekroczy 11 000 zł - będzie przysługiwała kwota zmniejszająca podatek w wysokości znajdującej się w przedziale pomiędzy 556,02 zł a 1188 zł; kwota ta będzie się proporcjonalnie zmniejszać w miarę zbliżania się podstawy opodatkowania do górnej granicy limitu;
  • przekroczy 11 000 zł, ale nie przekroczy 85 528 zł - będzie przysługiwała kwota zmniejszająca podatek w wysokości  556,02 zł;
  • przekroczy 85 528 zł, ale nie przekroczy 127 000 zł - będzie przysługiwała kwota zmniejszająca podatek w wysokości od  556,02 zł do 0,00 zł (będzie ona proporcjonalnie pomniejszana w miarę zbliżania się do podstawy opodatkowania do górnej granicy przedziału);
  • przekroczy 127 000 zł - kwota zmniejszająca podatek nie będzie przysługiwać.

Przepisy te zastosujesz przy rocznym rozliczeniu za 2017 rok.

Natomiast od 1 stycznia 2018 r. obowiązuje wyższa kwota wolna od podatku dla najniższych dochodów i w związku z tym wysokość kwoty zmniejszającej podatek wynosić będzie odpowiednio:

  • 1 440 zł – dla podstawy obliczenia podatku nieprzekraczającej kwoty 8 000 zł;
  • 1 440 zł pomniejszone o kwotę obliczoną według wzoru: 883 zł 98 gr × (podstawa obliczenia podatku – 8 000 zł) ÷ 5 000 zł - dla podstawy obliczenia podatku wyższej od 8 000 zł i nieprzekraczającej kwoty 13 000 zł;
  • 556 zł 02 gr – dla podstawy obliczenia podatku wyższej od 13 000 zł i nieprzekraczającej kwoty 85 528 zł;
  • 556 zł 02 gr pomniejszone o kwotę obliczoną według wzoru: 556 zł 02 gr × (podstawa obliczenia podatku – 85 528 zł) ÷ 41 472 zł - dla podstawy obliczenia podatku wyższej od 85 528 zł i nieprzekraczającej kwoty 127 000 zł (czyli identycznie jak w 2017 r.).

Oznacza to, że podatnikom, których podstawa opodatkowania:

  • nie przekroczy 8 000 zł - będzie przysługiwała kwota zmniejszająca podatek w wysokości 1 440 zł;
  • przekroczy 8 000 zł, ale nie przekroczy 13 000 zł - będzie przysługiwała kwota zmniejszająca podatek w wysokości znajdującej się w przedziale pomiędzy 556,02 zł a 1440 zł; kwota ta będzie się proporcjonalnie zmniejszać w miarę zbliżania się podstawy opodatkowania do górnej granicy limitu;
  • przekroczy 13 000 zł, ale nie przekroczy 85 528 zł - będzie przysługiwała kwota zmniejszająca podatek w wysokości  556,02 zł;
  • przekroczy 85 528 zł, ale nie przekroczy 127 000 zł - będzie przysługiwała kwota zmniejszająca podatek w wysokości od  556,02 zł do 0,00 zł (będzie ona proporcjonalnie pomniejszana w miarę zbliżania się do podstawy opodatkowania do górnej granicy przedziału);
  • przekroczy 127 000 zł - kwota zmniejszająca podatek nie będzie przysługiwać.

Przepisy te zastosujesz dopiero przy rocznym rozliczeniu za 2018 rok.

Kwotę podatku można obniżyć o przewidziane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ulgi i odliczenia, tj. darowizny, wydatki na Internet, rehabilitację, szkolenia uczniów, ulgę budowlaną, prorodzinną, czy straty z ubiegłych lat. Ponadto możliwe jest odliczanie od podstawy opodatkowania zapłaconych składek ubezpieczeniowych, a od kwoty podatku zapłaconej kwoty składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Z punktu widzenia przedsiębiorcy bardzo istotna jest możliwość uwzględnienia kosztów uzyskania przychodów. Wszelkie zakupy związane z działalnością, koszty wynagrodzeń czy raty leasingowe obniżają podstawę opodatkowania (kwotę, od której jest obliczany podatek do zapłaty).

Roczny dochód niepowodujący obowiązku zapłaty podatku w 2017 r. wynosi 6600 zł, a w 2018 r. wynosić będzie 8000 zł.

Jako podatnik rozliczający się na zasadach ogólnych musisz w ciągu roku podatkowego:

  • ewidencjonować wszelkie zdarzenia gospodarcze (np. zakupy i sprzedaż) w podatkowej księdze przychodów i rozchodów,
  • ewidencjonować przychody i koszty uzyskania przychodu określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT),
  • prowadzić ewidencję wyposażenia i ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych,
  • prowadzić indywidualne (imienne) karty przychodów  pracowników,
  • sporządzać spis z natury w określonych terminach.

W przypadku, gdy przychody za poprzedni rok podatkowy wyniosły co najmniej równowartość  2 000 000 euro, powstaje obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych (bardziej sformalizowanej ewidencji księgowej), zgodnie z ustawą o rachunkowości.

Zobacz więcej informacji na temat obliczania zaliczki na podatek dochodowy (PIT) np. dla osób prowadzących działalność gospodarczą. 

Zaliczki na podatek dochodowy

Jeżeli rozliczasz podatek na zasadach ogólnych, masz obowiązek wpłacać zaliczki na podatek dochodowy co miesiąc, do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozliczeniowym.

Zaliczki można również płacić w systemie kwartalnym – do 20. dnia miesiąca następującego po kwartale, za który wpłacana jest zaliczka (z tej formy mogą korzystać tzw. mali podatnicy, tj. podatnicy, których przychody ze sprzedaży wraz z podatkiem VAT nie przekroczyły w poprzednim roku podatkowym 1 200 000 euro, oraz podatnicy rozpoczynający działalność).

Zaliczki kwartalne wpłacasz do 20. dnia miesiąca następującego po kwartale, za który wpłacana jest zaliczka.

Zaliczkę za ostatni miesiąc lub ostatni kwartał roku podatkowego wpłacasz w terminie do 20. stycznia następnego roku. Nie wpłacasz zaliczki za ostatni miesiąc lub odpowiednio kwartał, jeżeli przed upływem terminu do jej wpłaty złożysz zeznanie roczne i w tym terminie dokonasz zapłaty podatku wynikającego z zeznania.

Jeżeli chcesz płacić zaliczki w systemie kwartalnym, musisz do dnia 20 lutego roku podatkowego zawiadomić o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

Jeżeli rozpoczynasz działalność gospodarczą w trakcie roku podatkowego, powinieneś złożyć zawiadomienie w terminie do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia tej działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu.

Zawiadomienie o wyborze kwartalnego sposobu wpłacania zaliczek możesz złożyć podczas rejestracji działalności, na formularzu CEIDG.

Zaliczki na podatek dochodowy musisz wpłacać bezgotówkowo (przelewem z firmowego rachunku bankowego albo rachunku w SKOK).

Aby prawidłowo obliczyć wysokość zaliczki na podatek musisz ustalić podstawę opodatkowania. Wykonuje się to w kilku krokach:

  • ustalenie przychodu należnego (wartość wystawionych faktur), nawet jeśli jeszcze nie został faktycznie otrzymany z danego okresu rozliczeniowego (miesiąca, kwartału) – zgodnie z zasadami wskazanymi w art. 14 ustawy o PIT,
  • ustalenie wartości poniesionych kosztów uzyskania przychodu (kosztów, które zostały poniesione celem uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów),
  • ustalenie wartości dochodu przez odjęcie od przychodu z danego okresu – kosztów jego uzyskania, rozliczanych w danym okresie,
  • ustalenie podstawy opodatkowania za dany okres – poprzez odjęcie od dochodu ulg i odliczeń (w tym zapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne), a także kwoty straty poniesionej w latach poprzednich, którą można odliczyć w tym roku (nie więcej niż 50% wykazanej straty),
  • ustalenie wartości zaliczki na podatek,
  • obniżenie zaliczki o zapłacone składki zdrowotne (7,75% podstawy wymiaru składki, czyli nieco mniej, niż faktyczna składka, która wynosi 9% podstawy wymiaru).

Jeżeli opłacasz podatek według skali podatkowej, przy ustalaniu zaliczki na podatek dochodowy uwzględniasz również kwotę zmniejszającą podatek w wysokości 556 zł 02 gr rocznie w przypadku, gdy dochody nie przekroczą górnej granicy pierwszego przedziału skali podatkowej, tj. kwoty 85 528 zł. Natomiast jeżeli dochody podatnika przekroczą górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, zaliczki na podatek nie pomniejsza się o kwotę wolną. Stosownych korekt związanych z przysługującą podatnikowi w roku podatkowym kwotą zmniejszającą podatek dokonuje się w składanym rocznym zeznaniu podatkowym.

UWAGA! Począwszy od 1 stycznia 2018 r. obowiązuje zwolnienie z obowiązku wpłaty zaliczki na podatek dochodowy, gdy należna zaliczka (bądź zaliczki od dochodów osiąganych przez kilka następujących po sobie okresów rozliczeniowych) nie przekracza 1000 zł.

Zaliczki uproszczone

Podatnicy, którzy w poprzednich latach rozliczali PIT na zasadach ogólnych, mogą płacić tzw. uproszczone zaliczki na podatek dochodowy. Wybór tej formy należy zgłosić do urzędu skarbowego do 20 lutego. 

Podatnicy, którzy wybrali metodę uproszczoną, opłacają zaliczki na podatek dochodowy w wysokości 1/12 kwoty wynikającej z zeznania rocznego:

1. złożonego w roku poprzedzającym dany rok podatkowy,

albo

2. w roku poprzedzającym dany rok podatkowy o 2 lata (jeśli w roku, o którym mowa w punkcie 1, nie wykazali dochodu z działalności gospodarczej albo wykazali dochód w wysokości nieprzekraczającej kwoty 3 089 zł).

Przykład:

Zaliczka uproszczona płacona w roku 2018 - dochód stanowiący podstawę obliczenia podatku, to dochód wykazany w zeznaniu za rok 2016. Jeżeli dochód jest niższy niż 3 089 zł, podstawę obliczenia zaliczki uproszczonej stanowić będzie dochód z zeznania za rok 2015. Jeżeli również w tym zeznaniu dochód jest niższy niż 3 089 zł, nie ma możliwości płacenia zaliczek w formie uproszczonej.

Zeznanie podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu

Po zakończeniu roku podatkowego należy złożyć do urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty), w terminie do 30. kwietnia roku następnego. Dla podatników osiągających przychody z działalności gospodarczej, rozliczających się na zasadach ogólnych według skali podatkowej, obowiązuje formularz PIT-36 wraz załącznikiem PIT-36/B

Zobacz instrukcję wypełniania PIT-36 za 2017 r.

Przy wyborze tej formy opodatkowania można rozliczyć się wspólnie z małżonkiem lub na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci. W zeznaniu tym oprócz rozliczenia dochodów z działalności gospodarczej ujmuje się również inne dochody opodatkowane według skali podatkowej, np. ze stosunku pracy, czy też z emerytury.

Ewidencje

Zobacz, jak prowadzić ewidencję przy rozliczaniu się na zasadach ogólnych

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie