Przed rozpoczęciem Przed rozpoczęciem
Zakładam firmę Zakładam firmę
Rozliczam podatki Rozliczam podatki
Ubezpieczam się Ubezpieczam się
Prowadzę firmę Prowadzę firmę
Zamykam firmę Zamykam firmę

VAT

Zanim zapoznasz się z materiałem dotyczącym podatku VAT sprawdź, jakie są wady i zalety posiadania statusu podatnika podatku VAT. Jeżeli jesteś przedsiębiorcą wpisanym do CEIDG, niekoniecznie musisz posiadać status podatnika VAT czynnego.

Opodatkowanie podatkiem VAT reguluje ustawa o podatku od towarów i usług, zwana dalej „ustawą o VAT".

Podatek VAT to podatek od towarów i usług (podatek pośredni). Opodatkowane tym podatkiem są czynności podlegające na:

  • imporcie,
  • eksporcie,
  • sprzedaży (dostawie) oraz
  • odprzedaży towarów i usług.

Tyle raz ile dany towar (usługa) jest sprzedawany lub podlega innej czynności objętej opodatkowaniem – tyle razy podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Stawki w podatku od towarów i usług

23% – tyle wynosi stawka podstawowa podatku od towarów i usług (od 1 stycznia 2011 roku. Nowe stawki mają charakter czasowy i obowiązują w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2016 r.).

8% – stawka w tej wysokości ma zastosowanie m.in. dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy o podatku od towarów i usług oraz do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym  

5% – stawka obejmuje m.in. podstawowe produkty żywnościowe (np. chleb, nabiał, przetwory mięsne, produkty zbożowe: mąka, kasze, makaron, soki), książki drukowane oraz wydawane na dyskach, taśmach i innych nośnikach oraz czasopisma specjalistyczne. Listę towarów objętych stawką 5% zawiera załącznik nr 10 do ustawy o podatku od towarów i usług.

0% – stawka preferencyjna, stosowana  w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów oraz w eksporcie towarów. Ma również zastosowanie do:

  • czynności wymienionych w art. 83 ustawy o podatku od towarów i usług, w tym m.in. do: towarów i usług związanych z transportem morskim i lotniczym oraz środkami tego transportu, usług związanych z eksportem towarów, usług transportu międzynarodowego;
  • niektórych usług świadczonych przez podmioty prowadzące działalność w zakresie turystyki (dotyczy to usług świadczonych dla bezpośredniej korzyści turysty poza terytorium Wspólnoty).

Zastosowanie stawki VAT w wysokości 0% do danej czynności oznacza ekonomiczny brak opodatkowania (ciężaru fiskalnego) przy jednoczesnym uznaniu tej transakcji za sprzedaż opodatkowaną, co umożliwia odliczenie podatku naliczonego przy zakupie towarów i usług z nią związanych (stawka 0% działa jak zwolnienie z VAT z prawem do odliczenia).

Odliczanie VAT

W celu wyeliminowania kaskadowej kumulacji opodatkowania wprowadzono prawo do odliczenia (zwrotu), polegające na tym, że podatnik ma, co do zasady, prawo do zmniejszenia wielkości swojego zobowiązania podatkowego. Mechanizm działa w ten sposób, że przedsiębiorca może obniżyć podatek należny do zapłaty o podatek naliczony mu przy transakcjach zakupowych. Kiedy przedsiębiorca otrzyma fakturę, płaci za towar/usługę kwotę brutto (z podatkiem VAT). Kiedy przedsiębiorca wystawia fakturę, co do zasady zawiera w niej kwotę podatku VAT (o ile transakcja nie jest zwolniona albo opodatkowana stawką 0%). Zapłacony podatek VAT (z faktur zakupowych) pomniejsza kwotę podatku do wpłacenia do urzędu skarbowego (VAT z faktur sprzedażowych).

Czyli podatek VAT stanowi, co do zasady, różnicę pomiędzy VAT uzyskanym ze sprzedaży towarów/świadczenia usług klientom (podatek należny) a VAT zapłaconym przy zakupie towarów/usług (podatek naliczony).

Podatnik sam oblicza i wpłaca do właściwego urzędu skarbowego podatek.

Pamiętaj, że również od wydatków poniesionych przed zarejestrowaniem działalności możesz odliczyć VAT.

Nie wiesz, jak to zrobić, pomożemy Ci. Zapoznaj się z dodatkowymi informacjami.

Rejestracja VAT

Podatnikami podatku VAT są podmioty prowadzące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel i rezultat takiej działalności.

Jeżeli jesteś przedsiębiorcą zarejestrowanym w CEIDG, co do zasady nie masz obowiązku rejestracji jako podatnik VAT. Jeżeli zarejestrujesz działalność w KRS – musisz zarejestrować się jako podatnik VAT. Zobacz artykuł Rejestracja na potrzeby VAT.

Rejestracja jako podatnik VAT następuje za pomocą formularza VAT-R.

Ustawa wprowadza podział podatników na czynnych tj. tych, którzy mają obowiązek składać deklaracje podatkowe dla podatku od towarów i usług oraz na pozostałych podatników – zwolnionych tzn. tych, którzy są objęci zwolnieniem podmiotowym z podatku, jednak mogą podlegać rejestracji. Podatnicy podatku VAT podlegają obowiązkowej rejestracji (rejestracja następuje z chwilą złożenia wniosku), a z jej faktem wiąże się uzyskanie przez podatnika określonych uprawnień tzn. prawa do odliczenia podatku naliczonego oraz prawa do wystawienia faktur uprawniających zarejestrowanego kontrahenta do odliczenia.

Jeżeli nie wiesz, czy chcesz być podatnikiem VAT, pomożemy Ci. Zapoznaj się z artykułem Wady i zalety rejestracji jako podatnik VAT.

Podatnikiem może być zarówno podmiot mający siedzibę na terytorium UE jak i poza nią.

Zapoznaj się z interaktywnym poradnikiem – Rejestracja jako płatnik podatku VAT.

Zobacz, jak wygląda procedura rejestracji.

VAT UE

Podatnicy zamierzający dokonywać transakcji wewnątrzwspólnotowych mają obowiązek zarejestrowania się w urzędzie skarbowym jako podatnik VAT UE. W tym przypadku krajowy numer identyfikacji podatkowej, poprzedzony jest dwuliterowym oznaczeniem państwa członkowskiego UE. W przypadku podatników polskich jest no numer NIP poprzedzony oznaczeniem PL.

Katalog czynności, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zawiera:

  • odpłatną dostawę towarów i
  • odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju

Poprzez dostarczenie towarów należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Przez świadczenie usług należy rozumieć każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towaru.

Eksport towarów

Jest to potwierdzony przez urząd właściwy według przepisów prawa celnego wywóz towarów z terytorium RP poza terytorium Wspólnoty.

Import towarów

Przez import towarów rozumie się:

przewóz towarów na terytorium kraju z terytorium państwa trzeciego tzn. niewchodzącego w skład terytorium UE

wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju.

WNT

Przez wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem rozumie się:

nabycie prawa do rozporządzania jako właściciel towarami, które w wyniku dokonanej dostawy są wysyłane lub transportowane na terytorium innego państwa członkowskiego niż państwo wysyłki, niezależnie od tego kto przewozi towar i na czyje zlecenie towar jest przewożony.

wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

WDT

Dostawa wewnątrzwspólnotowa to wywóz towarów z terytorium RP na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium RP.

Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu preferencyjną stawką podatku - 0% pod warunkiem, że podatnik dokonał dostawy na rzecz klienta zarejestrowanego jako podatnik VAT (posiada właściwy i ważny numer identyfikacyjny), podatnik ma dowód, że towary faktycznie zostały wywiezione z terytorium RP do innego państwa członkowskiego UE.

Jeżeli nie wiesz, jak zarejestrować się jako podatnik VAT na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych, pomożemy Ci. Zapoznaj się z interaktywnym poradnikiem Rejestracja podatników na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych.

Jeżeli chcesz wiedzieć więcej na temat podatku VAT w obrocie transgranicznym, zapoznaj się z dodatkowymi informacjami.

Fakturowanie

Jako podatnik podatku VAT masz obowiązek wystawiać faktury nabywcom Twoich towarów lub usług. Ustawa o VAT oraz przepisy wykonawcze regulują, jakie elementy powinny znaleźć się na prawidłowo wystawionej fakturze.

Prawidłowe wystawienie faktury jest bardzo ważne. Organy administracji podatkowej mogą zakwestionować prawo do odliczenia podatku VAT jeżeli faktura została wystawiona nieprawidłowo. Tutaj znajdziesz informacje na temat fakturowania.

Dowiedz się także, jak wygląda procedura sprzedaży objętej VAT odwróconym.

Jeśli sprzedajesz towary np. przez internet, informacje pomocne w ustaleniu momentu powstania obowiązku podatkowego znajdziesz tutaj.

Obowiązki ewidencyjne i sprawozdawcze

Przedsiębiorcy mogą rozliczyć się z urzędem skarbowym za okres miesięczny lub kwartalny. Oznacza to, że zarówno zobowiązanie podatkowe, jak i zwrot podatku może występować za okresy miesięczne i okresy kwartalne. W tym celu zobowiązani są do złożenia odpowiednio deklaracji VAT-7/VAT-7K (formularz interaktywny). W pierwszym przypadku termin złożenia deklaracji upływa do 25. dnia miesiąca następującego po okresie rozliczeniowym. Natomiast w drugim przypadku deklaracje należy składać do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale (25 kwietnia, 25 lipca, 25 października, 25 stycznia). Podatnicy podatku VAT, którzy zdecydowali się na rozliczenia kwartalne, powinni złożyć pisemne zawiadomienie do naczelnika właściwego urzędu skarbowego – najpóźniej do 25. dnia drugiego miesiąca kwartału, za który będzie po raz pierwszy składana deklaracja.

Powyższej zasady nie stosuje się w przypadku małych podatników, którzy wybrali metodę kasową. Zgodnie z ustawą mają oni obowiązek rozliczania podatku od towarów i usług w okresie kwartalnym i składania deklaracji VAT-7K (formularz interaktywny).

Przedsiębiorcy, którzy nie są małymi podatnikami, ale zdecydowali się na kwartalne rozliczenie zobowiązani są do składania deklaracji VAT-7D (formularz interaktywny).

Podatnicy VAT UE dokonujący transakcji wewnątrzwspólnotowych poza deklaracjami VAT, mają obowiązek składania deklaracji VAT-UE (formularz interaktywny).

W podatku tym nie występuje rozliczenie roczne.

Jeżeli przedsiębiorca przestaje być płatnikiem VAT/zamyka działalność gospodarczą, musi złożyć do właściwego naczelnika urzędu skarbowego zgłoszenie VAT-Z (formularz interaktywny) oraz sporządzić spis z natury.

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie