Zasady obliczania i wypłacania zasiłku macierzyńskiego dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą

Zgodnie z obowiązującymi od kilku lat przepisami, nie jest już możliwe jednorazowe podwyższenie podstawy składki i tym samym uzyskanie wysokiego zasiłku macierzyńskiego (taką możliwość dopuszczały przepisy do 2015 r.). W praktyce, nowe przepisy zostały tak skonstruowane, że aby otrzymać wysoki zasiłek liczony od pełnej zadeklarowanej podstawy należy odprowadzać składkę w wyższej wysokości przez pełne 12 miesięcy. Obecnie nie jest możliwe jednorazowe podwyższenie podstawy składki i tym samym uzyskanie wysokiego zasiłku macierzyńskiego. W praktyce, nowe przepisy zostały tak skonstruowane, że aby otrzymać wysoki zasiłek liczony od pełnej zadeklarowanej podstawy należy odprowadzać składkę w wyższej wysokości przez pełne 12 miesięcy.

Przykład

Po wejściu w życie nowych przepisów, Pani Y rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Pani Y zgłosiła się do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalno – rentowych oraz dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, deklarując jako podstawę wymiaru składki na to ubezpieczenie kwotę maksymalną. Pani Y zatem opłaciła składkę od najwyższej podstawy, czyli od kwoty 9897,50 zł. Po upływie pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia Pani Y urodziła dziecko. Pani Y złożyła wniosek o wypłatę zasiłku macierzyńskiego. Jaką kwotę zasiłku otrzyma Pani Y?  

Według nowych zasad, podstawę wymiaru zasiłku dla przedsiębiorcy podlegającemu ubezpieczeniu chorobowemu krócej niż 12 miesięcy będzie stanowiła suma:

  • (patrz Krok 1) przeciętnej miesięcznej najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe (60% kwoty przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia), po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy jej wymiaru, za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku,
  • (patrz Krok 2) oraz kwoty stanowiącej iloczyn 1/12 przeciętnej kwoty zadeklarowanej jako podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, w części przewyższającej najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy jej wymiaru, za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, oraz liczby tych miesięcy.

Krok 1

Kwota 2375,40 zł, czyli przeciętna miesięczna najniższa podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe obowiązująca w roku 2015 (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego) po odliczeniu 13,71% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe, czyli otrzymujemy kwotę 2049,73 zł. 

(2375,40 zł x 13.71%) = 2375,40 zł – 325,66 zł = 2049, 73 zł.  


Krok 2

9897,50 zł - 2375,40 zł = 7522,10 zł (część przewyższająca najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe)

7522,10 zł – (7522,10 zł x  13,72%)= 7522,10 zł – 1031,28 zł = 6490,82 zł.

6490,81 zł : 12 miesięcy = 540,90 zł.

Podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego wyniesie 2590,63 zł (zgodnie z wyliczeniem, suma z Kroku 1 plus suma z Kroku nr 2 to 2049,73 zł+540,90 zł = 2590,63 zł).

Jeżeli Pani Y będzie pobierała zasiłek macierzyński w wysokości 80%* przez okres odpowiadający 52 tygodniom urlopu (26 tygodni urlopu macierzyńskiego i 26 tygodni urlopu rodzicielskiego), to w tym przypadku zasiłek będzie przysługiwał w wysokości:

2590, 63 zł x 80% = 2072,50 zł.

Od  kwoty 2072,50 zł potrącana jest jeszcze zaliczka na podatek dochodowy w wysokości 18 proc.:

2072,50 zł x 18 % = 1699,45 zł.

Zasiłek macierzyński Pani Y to kwota 1699,45 zł.

Ważne: W przypadku, gdy występuje zbieg tytułów ubezpieczeń (tzn. w sytuacji zatrudnienia na podstawie umowy o pracę przy jednoczesnym prowadzeniu przez osobę działalności gospodarczej), jeżeli przedsiębiorca z pracy na etat uzyskuje wynagrodzenia równe lub wyższe od wynagrodzenia minimalnego, to z tytułu prowadzonej działalności nie jest zobowiązany do opłacania składek społecznych ZUS, odprowadzana jest jedynie składka zdrowotna. Jeżeli nie ma istniejącego obowiązku opłacania składek ZUS z tytułu prowadzonej działalności, to nie ma też analogicznie możliwości dobrowolnego przystąpienia do ubezpieczenia chorobowego (prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje przedsiębiorcy podlegającemu dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu).

Jeżeli jednak z tytułu umowy o pracę pracownik otrzymuje mniej niż płaca minimalna, to istnieje obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzonej działalności. W takiej sytuacji zasiłek będzie wypłacany z tytułów umowy o pracę i działalności gospodarczej.

*Pełna kwota zasiłku macierzyńskiego nie jest wypłacana w całości przez 52 tygodnie. Zasiłek macierzyński wynosi 100% obliczonej kwoty podczas podstawowego i dodatkowego urlopu macierzyńskiego (maksymalnie 26 tygodni), ale już tylko 60% podczas urlopu rodzicielskiego. Można jednak od razu zadeklarować chęć skorzystania z obu urlopów (tj. macierzyńskiego i rodzicielskiego), składając do ZUS odpowiednie dokumenty w ciągu 14 dni od urodzenia dziecka. Wtedy przez 52 tygodnie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego się zasiłek wynosi 80% kwoty (późniejsze złożenie dokumentów oznacza otrzymanie zasiłków w wysokościach: 100% i 60%).

Podstawa prawna

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie