Zasady obliczania i wypłacania zasiłku macierzyńskiego dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą

W 2015 roku znowelizowano przepisy dotyczące zasiłków macierzyńskich m.in. dla osób prowadzących działalność gospodarczą (ustawa z dnia 15 maja 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz niektórych innych ustaw oraz ustawa z 25 września 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw). Zmiany dotyczą m.in. zasad obliczania wysokości zasiłku.

Wyliczenie zasiłku macierzyńskiego dla osób otrzymujacych świadczenie na starych zasadach

Osoba prowadząca działalność gospodarczą, która podlegała dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu przez minimum jeden pełen miesiąc kalendarzowy (przy czym terminowo i w należnej wysokości opłaci składkę) i jednocześnie zadeklaruje jako podstawę wymiaru składki na to ubezpieczenie kwotę maksymalną (250% przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego na dany rok, czyli 9897,50 zł w roku 2015), będzie mogła ubiegać się o świadczenie i pobierać zasiłek macierzyński przez okres odpowiadający 52 tygodniom urlopu (26 tygodni urlopu macierzyńskiego i 26 tygodni urlopu rodzicielskiego). Kwota zasiłku miesięcznego w najwyższej wysokości to 5602,60 zł (szczegółowe wyliczenie znajduje się poniżej).

Przykład

1 lipca 2015 r., (czyli przed wejściem w życie nowych przepisów) Pani X rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, zgłosiła się do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalno – rentowych oraz dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego (z dniem 1 lipca), deklarując jako podstawę wymiaru składki na to ubezpieczenie kwotę maksymalną. Pani X zatem opłaciła składkę od najwyższej podstawy, czyli od kwoty 9897,50 zł. Poród planowany jest na sierpień 2015 r.

Po upływie pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia Pani X urodziła dziecko. Złożyła wniosek o wypłatę zasiłku macierzyńskiego. Jaką kwotę zasiłku otrzyma Pani X? Zasiłek w przypadku Pani X będzie wynosił netto 5602,60 zł.

Obliczamy podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego:

Kwotę 9897,50 zł pomniejszamy o wskaźnik w wysokości 13,71 %, czyli 9897, 50 zł - (9897,50 zł x 13,71%) = 9897,50 zł – 1356,95 zł = 8540,55 zł.

Podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego stanowi kwota 8540,55 zł.

W rozpatrywanej sytuacji przez okres urlopu macierzyńskiego (jak i urlopu rodzicielskiego) zasiłek będzie wypłacany w wysokości 80% podstawy wymiaru, czyli: 8540,55 zł x 80% = 6832,44 zł.

Od  kwoty 6832,44 zł potrącana jest jeszcze zaliczka na podatek dochodowy w wysokości 18 proc.: 6832,44 x 18 % = 1229,84 zł.

Obliczamy kwotę przysługującego zasiłku Pani X:

6832,44 zł – 1229,84 zł = 5602,60 zł.

Wyliczenie zasiłku macierzyńskiego na nowych zasadach

Po wejściu nowych zasad w życie nie jest już możliwe jednorazowe podwyższenie podstawy składki i tym samym uzyskanie wysokiego zasiłku macierzyńskiego. W praktyce, nowe przepisy zostały tak skonstruowane, że aby otrzymać wysoki zasiłek liczony od pełnej zadeklarowanej podstawy należy odprowadzać składkę w wyższej wysokości przez pełne 12 miesięcy. Obecnie nie jest możliwe jednorazowe podwyższenie podstawy składki i tym samym uzyskanie wysokiego zasiłku macierzyńskiego. W praktyce, nowe przepisy zostały tak skonstruowane, że aby otrzymać wysoki zasiłek liczony od pełnej zadeklarowanej podstawy należy odprowadzać składkę w wyższej wysokości przez pełne 12 miesięcy.

Przykład

Po wejściu w życie nowych przepisów, Pani Y rozpoczęła prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Pani Y zgłosiła się do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalno – rentowych oraz dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, deklarując jako podstawę wymiaru składki na to ubezpieczenie kwotę maksymalną. Pani X zatem opłaciła składkę od najwyższej podstawy, czyli od kwoty 9897,50 zł. Po upływie pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia Pani Y urodziła dziecko. Pani Y złożyła wniosek o wypłatę zasiłku macierzyńskiego. Jaką kwotę zasiłku otrzyma Pani Y?  

Według nowych zasad, podstawę wymiaru zasiłku dla przedsiębiorcy podlegającemu ubezpieczeniu chorobowemu krócej niż 12 miesięcy będzie stanowiła suma:

  • (patrz Krok 1) przeciętnej miesięcznej najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe (60% kwoty przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia), po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy jej wymiaru, za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku,
  • (patrz Krok 2) oraz kwoty stanowiącej iloczyn 1/12 przeciętnej kwoty zadeklarowanej jako podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, w części przewyższającej najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71% podstawy jej wymiaru, za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia, z których przychód podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, oraz liczby tych miesięcy

Krok 1

Kwota 2375,40 zł, czyli przeciętna miesięczna najniższa podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe w roku 2015 (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego) po odliczeniu 13,71% podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe, czyli otrzymujemy kwotę 2049,73 zł. 

(2375,40 zł x 13.71%) = 2375,40 zł – 325,66 zł = 2049, 73 zł.  


Krok 2

9897,50 zł - 2375,40 zł = 7522,10 zł (część przewyższająca najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe)

7522,10 zł – (7522,10 zł x  13,72%)= 7522,10 zł – 1031,28 zł = 6490,82 zł.

6490,81 zł : 12 miesięcy = 540,90 zł.

Podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego wyniesie 2590,63 zł (zgodnie z wyliczeniem, suma z Kroku 1 plus suma z Kroku nr 2 to 2049,73 zł+540,90 zł = 2590,63 zł.)

Jeżeli Pani Ewa będzie pobierała zasiłek macierzyński w wysokości 80%* przez okres odpowiadający 52 tygodniom urlopu (26 tygodni urlopu macierzyńskiego i 26 tygodni urlopu rodzicielskiego), to w tym przypadku zasiłek będzie przysługiwał w wysokości:

2590, 63 zł x 80% = 2072,50 zł.

Od  kwoty 2072,50 zł potrącana jest jeszcze zaliczka na podatek dochodowy w wysokości 18 proc. :

2072,50 zł x 18 % = 1699,45 zł.

Zasiłek macierzyński Pani Y to kwota 1699,45 zł.

Ważne: W przypadku, gdy występuje zbieg tytułów ubezpieczeń (tzn. w sytuacji zatrudnienia na podstawie umowy o pracę przy jednoczesnym prowadzeniu przez osobę działalności gospodarczej), jeżeli przedsiębiorca z pracy na etat uzyskuje wynagrodzenia równe lub wyższe od wynagrodzenia minimalnego (w roku 2015 wynosi 1750 zł brutto), to z tytułu prowadzonej działalności nie jest zobowiązany do opłacania składek społecznych ZUS, odprowadzana jest jedynie składka zdrowotna. Jeżeli nie ma istniejącego obowiązku opłacania składek ZUS z tytułu prowadzonej działalności, to nie ma też analogicznie możliwości dobrowolnego przystąpienia do ubezpieczenia chorobowego (prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje przedsiębiorcy podlegającemu dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu).

Jeżeli jednak z tytułu umowy o pracę pracownik otrzymuje mniej niż płaca minimalna, to istnieje obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzonej działalności. W takiej sytuacji zasiłek będzie wypłacany z tytułów umowy o pracę i działalności gospodarczej.

*Pełna kwota zasiłku macierzyńskiego nie jest wypłacana w całości przez 52 tygodnie. Zasiłek macierzyński wynosi 100% obliczonej kwoty podczas podstawowego i dodatkowego urlopu macierzyńskiego (maksymalnie 26 tygodni), ale już tylko 60% podczas urlopu rodzicielskiego. Można jednak od razu zadeklarować chęć skorzystania z obu urlopów (tj. macierzyńskiego i rodzicielskiego), składając do ZUS odpowiednie dokumenty w ciągu 14 dni od urodzenia dziecka. Wtedy przez 52 tygodnie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego się zasiłek wynosi 80% kwoty (późniejsze złożenie dokumentów oznacza otrzymanie zasiłków w wysokościach: 100% i 60%).

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie