Obowiązki przedsiębiorcy zatrudniającego pracowników i współpracowników

Przedsiębiorca jako płatnik obowiązany jest zgłosić do ubezpieczeń społecznych osoby uzyskujące przychody z następujących tytułów:

  • stosunku pracy,
  • stosunku pracy nakładczej,
  • stosunku członkostwa w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych, 
  • umów agencyjnych i umów zlecenia oraz innych umów o świadczenie usług, do których zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia oraz z tytułu współpracy z osobami wykonującymi pracę na podstawie wyżej wspomnianych umów,
  • z pozarolniczej działalności oraz z tytułu współpracy z osobami prowadzącymi tę działalność (członkowie rodziny współpracujący z przedsiębiorcą),
  • z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym albo pobierania zasiłku macierzyńskiego, z wyłączeniem osób, którym zasiłek macierzyński wypłaca ZUS.

Jeżeli zatem zatrudniasz w swojej firmie albo współpracujesz z osobą z którejś z wymienionych kategorii, jesteś w stosunku do niej płatnikiem składek.

Zgłoszenie do ubezpieczeń i wymagane dane

Zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych dokonuje się w terminie 7 dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczenia. Prawdziwość danych zawartych w zgłoszeniu do ubezpieczeń społecznych osoba zgłaszana potwierdza własnoręcznym podpisem, z wyłączeniem osób zgłaszanych do ubezpieczeń społecznych z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym albo pobierania zasiłku macierzyńskiego.

W przypadku przekazywania do ZUS zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych w postaci dokumentu elektronicznego, zgłoszenie w postaci dokumentu pisemnego z własnoręcznym podpisem osoby zgłaszanej płatnik przechowuje przez okres 5 lat.

Powyższe oznacza, że jako płatnik musisz uzyskać podpis ubezpieczonego, a następnie przechowywać taki dokument w swoim archiwum dla celów dowodowych. Taki dokument zwiększa Twoje bezpieczeństwo w przypadku nieprawidłowości danych ubezpieczonego przekazanych do ZUS.

Zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych zawiera dane, których część jako pracodawca posiadasz, resztę musisz uzyskać od ubezpieczonego:

  • numer PESEL, a w razie gdy ubezpieczonemu nie nadano numeru PESEL – serię i numer dowodu osobistego lub paszportu,
  • nazwisko,
  • imię pierwsze i drugie,
  • datę urodzenia,
  • nazwisko rodowe,
  • obywatelstwo i płeć,
  • tytuł ubezpieczenia,
  • stopień niepełnosprawności,
  • posiadanie ustalonego prawa do emerytury lub renty,
  • adres zameldowania na stałe miejsce pobytu,
  • adres zamieszkania, jeżeli jest inny niż adres zameldowania na stałe miejsce pobytu,
  • adres do korespondencji, jeżeli jest inny niż adres zameldowania na stałe miejsce pobytu i adres zamieszkania.

Kody tytułów ubezpieczeń

Zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych dokonuje się na drukach ZUS ZUA. Należy wybrać jeden z kodów tytułu ubezpieczenia:

  • dla pracowników właściwymi kodami są zaczynające się od cyfr „01"; przykładowo jeśli pracownik podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, należy wybrać kod „01 10",
  • dla osób wykonujących pracę nakładczą właściwymi kodami są zaczynające się od cyfr „02",
  • dla członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielczych kółek rolniczych właściwymi kodami są zaczynające się od cyfr „03",
  • dla osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umów o świadczenie usług, do których zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, właściwymi kodami są zaczynające się od cyfr „04"; przykładowo jeśli taka osoba podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, właściwym kodem jest „04 11",
  • dla osób współpracujących z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność właściwy jest kod „05 11" w przypadku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu albo „05 45", jeśli osoba taka nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu (od 2016 r. obowiązuje dodatkowy kod: 05 81 - oznacza osobę współpracującą z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, której zasiłek macierzyński nie przekracza kwoty świadczenia rodzicielskiego),
  • dla osób przebywających na urlopie wychowawczym albo pobierających zasiłek macierzyński właściwym jest kod zaczynający się od liczby „12".

Przedsiębiorca jest obowiązany składać co miesiąc, do 15. dnia następnego miesiąca deklaracje na formularzu ZUS DRA za miesiąc poprzedni. Obowiązku tego nie mają przedsiębiorcy zatrudniający wyłącznie osoby współpracujące, za które opłacają składki w minimalnej wysokości.

Zobacz także interaktywny poradnik przedsiębiorcy: Zamierzam zatrudnić pracowników

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie