Przed rozpoczęciem Przed rozpoczęciem
Zakładam firmę Zakładam firmę
Rozliczam podatki Rozliczam podatki
Ubezpieczam się Ubezpieczam się
Prowadzę firmę Prowadzę firmę
Zamykam firmę Zamykam firmę

Upadłość, restrukturyzacja

Jeśli Twoja fima przez dłuższy czas nie jest w stanie wywiązywać się ze swoich zobowiązań, być może rozwiązaniem będzie restrukturyzacja, a w ostateczności upadłość. Obecnie funkcjonujące przepisy, kładą nacisk na to, aby firmom, które borykają się z problemami dać "drugą szansę".

Kwestie związane z upadłościąi restrukturyzacją firmy zawarte są w Prawie upadłościowym  i nowym Prawie restrukturyzacyjnym.

Kto może ogłosić upadłość

  • osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą (wpis do CEIDG),
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka akcyjna nieprowadząca działalności gospodarczej,
  • osoba prawna prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą/zawodową,
  • spółki osobowe: partnerskie, komandytowe, jawne, komandytowo-akcyjne),
  • wspólnicy osobowych spółek handlowych, ponoszący odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem (w przypadku spółek: komandytowej i komandytowo-akcyjnej – komplementariusz – osoba mająca obowiązek prowadzić sprawy spółki),
  • wspólnicy spółki partnerskiej.

Wniosek o upadłość może złożyć sam dłużnik, (czyli Ty, jako przedsiębiorca) oraz każdy wierzyciel osobisty. Mogą go złożyć również m.in.:

  • w stosunku do spółki jawnej, spółki partnerskiej, spółki komandytowej oraz spółki komandytowo-akcyjnej – każdy ze wspólników odpowiadających bez ograniczenia za zobowiązania spółki;
  • w stosunku do osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – każdy, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami;
  • w stosunku do osoby prawnej, spółki jawnej, spółki partnerskiej oraz spółki komandytowej i komandytowo-akcyjnej, będących w stanie likwidacji – każdy z likwidatorów;
  • w stosunku do osoby prawnej wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego – kurator ustanowiony na podstawie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym;
  • w stosunku do dłużnika, któremu została udzielona pomoc publiczna o wartości przekraczającej 100 000 euro – organ udzielający pomocy;

Jeżeli jesteś przedsiębiorcą dłużnikiem – masz obowiązek, najpóźniej w ciągu trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie stosowany wniosek.

Przesłanki upadłości

Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Zgodnie z art. 11 ustawy Prawo upadłościowe, niewypłacalność dłużnika występuje, kiedy nie reguluje on wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.

Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

Śmierć przedsiębiorcy

W razie śmierci przedsiębiorcy, można ogłosić jego upadłość, jeżeli wniosek o jej ogłoszenie został złożony w terminie roku od dnia śmierci. Wniosek o ogłoszenie upadłości może złożyć wierzyciel, a także spadkobierca, oraz małżonek i każde z dzieci lub rodziców zmarłego (nawet, jeśli nie dziedziczyli po nim spadku).

Do którego sądu składam wniosek

Sądem upadłościowym jest sąd rejonowy – sąd gospodarczy. Do rozpoznania sprawy o ogłoszenie upadłości właściwy jest sąd upadłościowy dla głównego zakładu dłużnika.

Rodzaje upadłości (do 1 stycznia 2016 r.)

Składając do sądu wniosek o ogłoszenie upadłości, Ty albo Twój wierzyciel możecie żądać ogłoszenia:

  • upadłości likwidacyjnej (obejmującej likwidację majątku dłużnika),
  • upadłości układowej z możliwością zawarcia układu z wierzycielami.

Upadłość likwidacyjna

Upadłość likwidacyjna ma na celu zbycie przedsiębiorstwa upadłego i zaspokojenie wierzycieli z uzyskanych w ten sposób środków. Upadłość likwidacyjna w praktyce jest przejęciem zarządu nad przedsiębiorstwem przez syndyka oraz sprzedażą majątku. Przedsiębiorca nie ma możliwości kontynuacji prowadzenia działalności gospodarczej, jako upadła firma.

Jeżeli chcesz wiedzieć, jakie są etapy postępowania likwidacyjnego, zapoznaj się z materiałem Upadłość likwidacyjna krok po kroku.

Upadłość układowa

Upadłość układowa umożliwia uratowanie przedsiębiorstwa i tym samym kontynuację prowadzonej działalności gospodarczej. Celem upadłości układowej jest zawarcie porozumienia, które zapewni wierzycielom zaspokojenie ich wierzytelności na poziomie porównywalnym do likwidacji majątku dłużnika. Z dniem ogłoszenia upadłości wszelkie postępowania egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętych układem podlegają zawieszeniu.

Jeżeli chcesz wiedzieć, jakie są etapy postępowania likwidacyjnego z układem, zapoznaj się z materiałem Upadłość układowa krok po kroku.

Postępowanie naprawcze (obowiązujące  do 1 stycznia 2016 r.)

Postępowanie naprawcze umożliwia ratowanie przedsiębiorstwa (postępowanie naprawcze w razie zagrożenia niewypłacalnością. Bezwzględnym warunkiem wszczęcia postępowania naprawczego jest bieżące wykonywanie zobowiązań przez przedsiębiorcę – posiadanie płynności finansowej (są spłacane zobowiązania, ale wiadomo, że na zaspokojenie przyszłych wierzycieli nie będzie już środków).

Postępowania naprawczego nie stosuje się do przedsiębiorcy:

  • który już prowadził postępowanie naprawcze, jeżeli od jego umorzenia nie upłynęły 2 lata;
  • który już był objęty układem zawartym w postępowaniu naprawczym albo upadłościowym, jeżeli od wykonania układu nie upłynęło 5 lat;
  • przeciw któremu przeprowadzono postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację majątku, albo w którym przyjęto układ likwidacyjny, jeżeli od prawomocnego zakończenia postępowania nie upłynęło 5 lat;
  • w stosunku do którego oddalono wniosek o ogłoszenie upadłości albo umorzono postępowanie upadłościowe z braku majątku na zaspokojenie kosztów postępowania, jeżeli od uprawomocnienia się postępowania nie upłynęło 5 lat.

Zmiany od 2016 roku

Od stycznia 2016 roku obowiązuje nowe Prawo upadłościowe (zlikwidowano w nim m.in dotychczasowe postępowanie naprawcze). W życie weszło także nowe Prawo restukturyzacyjne. Celem nowych przepisów jest przede wszystkim realizacja polityki „nowej szansy", czyli zapewnienia możliwości „nowego startu" przedsiębiorcom, których fiasko przedsięwzięcia gospodarczego wynika z niekorzystnej zmiany warunków ekonomicznych.

Co ważne, jeżeli wniosek o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego zostanie złożony razem z wnioskiem o ogłoszeniu upadłości, wniosek o restrukturyzację będzie rozpatrywany jako pierwszy.

Postępowania restrukturyzacyjne

Nowa ustawa Prawo restrukturyzacyjne wprowadza cztery, zupełnie nowe instytucje restrukturyzacji. Przedsiębiorca mający problemy ekonomiczne będzie miał możliwość wyboru najlepszej dla siebie procedury, zarówno pod kątem czasu trwania, jak i też pod kątem ochrony przed przymusową egzekucją wierzycieli.

  • Postępowanie o zatwierdzenia układu

Postępowanie to, najbardziej odformalizowane, przewiduje samodzielne zbieranie przez dłużnika głosów wierzycieli – dedykowane jest dla przedsiębiorców, którzy są wypłacalni, ale spodziewają się problemów finansowych w przyszłości. Wniosek o zatwierdzenie układu będzie składany do sądu dopiero wówczas, gdy dłużnik uzyska większość głosów wymaganą do przyjęcia układu. Rozwiązanie takie umożliwi dłużnikowi aktywne i elastyczne podjęcie indywidualnych rozmów z wierzycielami i przedstawienie wyników tych rozmów sądowi. Dłużnik będzie miał obowiązek wyboru osoby posiadającej licencję doradcy restrukturyzacyjnego – tj. obecnie licencję syndyka, która jako profesjonalista ma zweryfikować propozycje układowe tak pod względem zgodności z prawem, jak i zgodności propozycji układowych z ustaleniami z wierzycielami.

  • Przyspieszone postępowanie układowe

Podstawowa różnica pomiędzy tym postępowaniem, a postępowaniem o zatwierdzenie układu polega na tym, że do zawarcia układu dochodzić będzie nie w trybie samodzielnego zbierania głosów przez dłużnika, ale na zwoływanym przez sąd zgromadzeniu wierzycieli oraz będzie możliwe zabezpieczenie majątku dłużnika poprzez zawieszenie egzekucji wierzytelności objętej układem, jeżeli egzekucja mogłaby utrudnić lub uniemożliwić zawarcie układu.

  • Postępowanie układowe

Postępowanie będzie prowadzone na analogicznych zasadach jak obecne postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu – dedykowane jest dla przedsiębiorców, którzy są na skraju wypłacalności lub są już niewypłacalni. Co do zasady zarząd nadal będzie w ręku przedsiębiorcy, będzie jednak pod stałą kontrolą sądu i wierzycieli. Dłużnik będzie mógł uzyskać ochronę przed egzekucjami syngularnymi. Będzie także musiał przedstawić propozycje układowe już we wniosku do sądu.

  • Postępowanie sanacyjne

Postępowanie sanacyjne umożliwi zaawansowaną restrukturyzację zobowiązań, majątku i zatrudnienia wprowadzając korzystne dla dłużnika rozwiązania prawne. Jednocześnie dłużnik zostanie znacznie ograniczony w możliwości zarządzania swoim majątkiem i poddany restrykcyjnemu nadzorowi ze strony sędziego komisarza i wierzycieli. Postępowanie to dedykowane jest dla przedsiębiorstw niewypłacalnych, które jednak opłaca się ratować.

Ograniczenie formalnośći

Nowe rozwiązania zakładają odstąpienie od zbędnej procedury gromadzenia odpisów papierowych faktur w aktach sprawy, jeżeli wierzytelności są niesporne i znajdują się w księgach rachunkowych dłużnika. W razie wierzytelności spornych odpisy dokumentów będą wymagały poświadczenia lub złożenia oryginału kiedy zaistnieje wątpliwość co do ich prawdziwości.

Działanie wierzycieli

Ustawa zakłada wprowadzenie zasady, że do podjęcia decyzji przez wierzycieli konieczne jest uzyskanie większości głosujących wierzycieli, a nie jak dotąd wszystkich wierzycieli. Jednocześnie, to sąd będzie kontrolował czy decyzja w sposób oczywisty nie zmierza do poszkodowania wierzycieli mniejszościowych.

Ochrona wierzycieli

Nowe przepisy pozwalają syndykowi na unieważnianie czynności, które upadające przedsiębiorstwo podjęło tuż przed jej ogłoszeniem, a których celem mogłoby być np. celowe wyprowadzanie majątku z przedsiębiorstwa do innych podmiotów na niekorzyść wierzycieli.

Układ częściowy

Wielokrotnie o dalszym losie dłużnika w istocie decydują nie wszyscy wierzyciele, lecz ci najwięksi (np. banki). Uzyskanie porozumienia z nimi powoduje, że przedsiębiorstwo dalej normalnie funkcjonuje i zaspakajane są wszystkie pozostałe zobowiązania. Układ częściowy umożliwi zawarcie układu właśnie z tymi największymi wierzycielami bez potrzeby uruchamiania procedury dotyczącej wszystkich wierzycieli.

Przygotowana likwidacja (pre-pack)

W ramach procedury przygotowanej likwidacji będzie możliwe przejęcie majątku upadłego przez nabywcę już w momencie ogłoszenia upadłości, co zwiększa szanse na dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Warunkiem będzie wcześniejsze dokonanie wyceny przez osobę posiadającą uprawnienia do bycia biegłym sądowym oraz zawarcie przez tę osobę umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na wypadek, gdyby wycena nie była rzetelna.

Informatyzacja postępowania – Centralny Rejestr Restrukturyzacji i Upadłości

W 2018 roku planowane jest uruchomienie elektronicznego, Centralnego Rejestru Restrukturyzacji i Upadłości (CRRU). Na jego stronie będą publikowane wszystkie przewidziane w ustawie obwieszczenia, gdyż CRRU zastąpi w tym zakresie Monitor Sądowy i Gospodarczy. Ponadto, za pośrednictwem CRRU uczestnicy postępowania będą mieli dostęp do najważniejszych informacji z akt sprawy, bez konieczności ich przeglądania. Przez internet będzie można dowiedzieć się nie tylko o stanie sprawy, ale docelowo też przesyłać elektroniczne wnioski tak do sądu jak i syndyka.

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie