Upadłość, restrukturyzacja

Jeśli Twoja firma przez dłuższy czas nie jest w stanie wywiązywać się ze swoich zobowiązań, być może rozwiązaniem będzie restrukturyzacja, a w ostateczności upadłość. Obecnie funkcjonujące przepisy, kładą nacisk na to, aby firmom, które borykają się z problemami dać "drugą szansę".

Kwestie związane z upadłościąi restrukturyzacją firmy zawarte są w Prawie upadłościowym  i nowym Prawie restrukturyzacyjnym.

Upadłość

Kto może ogłosić upadłość

  • osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą (wpis do CEIDG),
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i spółka akcyjna nieprowadząca działalności gospodarczej,
  • osoba prawna prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą/zawodową,
  • spółki osobowe: partnerskie, komandytowe, jawne, komandytowo-akcyjne),
  • wspólnicy osobowych spółek handlowych, ponoszący odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem (w przypadku spółek: komandytowej i komandytowo-akcyjnej – komplementariusz – osoba mająca obowiązek prowadzić sprawy spółki),
  • wspólnicy spółki partnerskiej.

Jeżeli jesteś przedsiębiorcą dłużnikiem – masz obowiązek, najpóźniej w ciągu trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie stosowny wniosek.

Wniosek o upadłość może złożyć sam dłużnik, (czyli Ty, jako przedsiębiorca) oraz każdy wierzyciel. Mogą go złożyć również m.in.:

  • w stosunku do spółki jawnej, spółki partnerskiej, spółki komandytowej oraz spółki komandytowo-akcyjnej – każdy ze wspólników odpowiadających bez ograniczenia za zobowiązania spółki;
  • w stosunku do osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną – każdy, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami;
  • w stosunku do osoby prawnej, spółki jawnej, spółki partnerskiej oraz spółki komandytowej i komandytowo-akcyjnej, będących w stanie likwidacji – każdy z likwidatorów;
  • w stosunku do osoby prawnej wpisanej do Krajowego Rejestru Sądowego – kurator ustanowiony na podstawie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym;
  • w stosunku do dłużnika, któremu została udzielona pomoc publiczna o wartości przekraczającej 100 000 euro – organ udzielający pomocy;

Oddłużenie przedsiębiorcy

Podstawową zasadą postępowania upadłościowego wobec przedsiębiorców jest umożliwienie uczciwemu dłużnikowi oddłużenia się (poza obowiązkiem oddania długów i próbą zachowania firmy). Sąd upadłościowy może orzec o umorzeniu w części lub całkowicie jego zobowiązań. Niewypłacalność musi jednak wynikać z okoliczności niezależnych od przedsiębiorcy oraz okoliczności wyjątkowych (np. zmiana prawa, pożar, klęska żywiołowa). Ponadto przedsiębiorca, będący osobą fizyczną, musi rzetelnie wykonywać nałożone na niego w czasie trwania postępowania upadłościowego obowiązki.

Przesłanki upadłości

Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Niewypłacalność dłużnika występuje, kiedy nie reguluje on wymagalnych zobowiązań pieniężnych (opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące)..

Dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.

Śmierć przedsiębiorcy

W razie śmierci przedsiębiorcy, można ogłosić jego upadłość, jeżeli wniosek o jej ogłoszenie został złożony w terminie roku od dnia śmierci. Wniosek o ogłoszenie upadłości może złożyć wierzyciel, spadkobierca, oraz małżonek i każde z dzieci lub rodziców zmarłego (nawet, jeśli nie dziedziczyli po nim spadku).

Do którego sądu składam wniosek

Sądem upadłościowym jest sąd rejonowy – sąd gospodarczy. Do rozpoznania sprawy o ogłoszenie upadłości właściwy jest sąd upadłościowy dla głównego zakładu dłużnika.

 

Restrukturyzacja

Jeżeli wniosek o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego zostanie złożony razem z wnioskiem o ogłoszeniu upadłości, wniosek o restrukturyzację będzie rozpatrywany jako pierwszy.

Postępowania restrukturyzacyjne

Prawo restrukturyzacyjne daje możliwość uratowania firmy i niedopuszczenie do jej upadłości. Daje również dłużnikowi prawo porozumienia się z wierzycielami z niewielkim udziałem sądu. Wprowadza cztery, zupełnie nowe instytucje restrukturyzacji. Przedsiębiorca ma możliwość wyboru najlepszej dla siebie procedury, zarówno pod kątem czasu trwania, jak i też pod kątem ochrony przed przymusową egzekucją wierzycieli.

  • Postępowanie o zatwierdzenia układu

Postępowanie to jest uproszczone. Przewiduje samodzielne zbieranie przez dłużnika głosów wierzycieli w sprawie zawarcia układu. Najkorzystniejsze jest dla przedsiębiorców, którzy są wypłacalni, ale spodziewają się problemów finansowych w przyszłości. Wniosek o zatwierdzenie układu jest składany do sądu dopiero wówczas, gdy dłużnik uzyska większość głosów wymaganą do przyjęcia układu. Rozwiązanie takie umożliwia dłużnikowi aktywne i elastyczne podjęcie indywidualnych rozmów z wierzycielami i przedstawienie wyników tych rozmów sądowi. Dłużnik musi wybrać doradcę restrukturyzacyjnego, który jako profesjonalista ma zweryfikować propozycje układowe tak pod względem zgodności z prawem, jak i zgodności propozycji układowych z ustaleniami z wierzycielami. Na koniec składany jest wniosek do sądu o zatwierdzenie układu.

  • Przyspieszone postępowanie układowe

Podstawowa różnica pomiędzy tym postępowaniem, a postępowaniem o zatwierdzenie układu polega na tym, że do zawarcia układu dochodzi nie w trybie samodzielnego zbierania głosów przez dłużnika, ale na zwoływanym przez sąd zgromadzeniu wierzycieli wraz z możliwością zabezpieczenia majątku dłużnika poprzez zawieszenie egzekucji wierzytelności objętej układem, jeżeli egzekucja mogłaby utrudnić lub uniemożliwić zawarcie układu.

  • Postępowanie układowe

Postępowanie jest prowadzone na takich samych zasadach jak dawne postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu. Przeznaczone jest dla przedsiębiorców, którzy są na skraju wypłacalności lub są już niewypłacalni. Co do zasady zarząd nadal znajduje się w ręku przedsiębiorcy,  jest pod stałą kontrolą sądu i wierzycieli. Dłużnik może uzyskać ochronę przed poszczególnymi, pojadyńczymi egzekucjami. Musi również przedstawić propozycje układowe we wniosku do sądu.

  • Postępowanie sanacyjne

Postępowanie sanacyjne umożliwia zaawansowaną restrukturyzację zobowiązań, majątku i zatrudnienia wprowadzając korzystne dla dłużnika rozwiązania prawne. Dłużnik jest znacznie ograniczony w możliwości zarządzania swoim majątkiem i poddany restrykcyjnemu nadzorowi ze strony sędziego komisarza i wierzycieli. Postępowanie to przeznaczone jest dla przedsiębiorstw niewypłacalnych, które jednak opłaca się ratować.

Ograniczenie formalności

Prawo restrukturyzacyjne zakłada odstąpienie od zbędnej procedury gromadzenia odpisów papierowych faktur w aktach sprawy, jeżeli wierzytelności są niesporne i znajdują się w księgach rachunkowych dłużnika. W razie wierzytelności spornych, kiedy istnieją wątpliwości co do ich prawdziwości odpisy dokumentów muszą być składane w oryginałach lub musza być poświadczane.  

Ochrona wierzycieli

Syndyk może unieważnić czynności, które upadające przedsiębiorstwo podjęło tuż przed jej ogłoszeniem, a których celem mogłoby być np. wyprowadzanie majątku do innych podmiotów na niekorzyść wierzycieli.

Układ częściowy

Wielokrotnie o dalszym losie dłużnika w istocie decydują nie wszyscy wierzyciele, lecz ci najwięksi (np. banki). Uzyskanie porozumienia z nimi powoduje, że przedsiębiorstwo dalej normalnie funkcjonuje i zaspakajane są wszystkie pozostałe zobowiązania. Układ częściowy umożliwia zawarcie porozumienia właśnie z tymi największymi wierzycielami bez potrzeby uruchamiania procedury dotyczącej wszystkich wierzycieli.

Przygotowana likwidacja (pre-pack)

W ramach procedury przygotowanej likwidacji jest możliwe przejęcie majątku upadłego przez nabywcę już w momencie ogłoszenia upadłości, co zwiększa szanse na dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Warunkiem jest wcześniejsze dokonanie wyceny przez osobę posiadającą uprawnienia do bycia biegłym sądowym oraz zawarcie przez tę osobę umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej na wypadek, gdyby wycena nie była rzetelna.

Informatyzacja postępowania – Centralny Rejestr Restrukturyzacji i Upadłości

W 2018 roku planowane jest uruchomienie elektronicznego, Centralnego Rejestru Restrukturyzacji i Upadłości (CRRU). Na jego stronie będą publikowane wszystkie przewidziane w ustawie obwieszczenia, gdyż CRRU zastąpi w tym zakresie Monitor Sądowy i Gospodarczy. Ponadto, za pośrednictwem CRRU uczestnicy postępowania będą mieli dostęp do najważniejszych informacji z akt sprawy, bez konieczności ich przeglądania. Przez internet będzie można dowiedzieć się nie tylko o stanie sprawy, ale docelowo też przesyłać elektroniczne wnioski tak do sądu jak i syndyka.

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Tak | Trochę | Nie