print

Czym jest zbieg ubezpieczeń społecznych?

Zbieg różnych tytułów ubezpieczeń społecznych

Osoba, która zakłada jednoosobową działalność gospodarczą, czy też zostaje wspólnikiem spółki cywilnej, komandytowej, jawnej, partnerskiej lub jednoosobowej spółki z o.o., która podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym oraz rentowym z innego tytułu powinna ustalić, z którego tytułu powinna podlegać wspomnianym ubezpieczeniom. Sytuację, w której dana osoba posiada kilka tytułów do podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym nazywa się zbiegiem ubezpieczeń. Dla przykładu: jeżeli osoba zakładająca działalność gospodarczą posiada inny tytuł do ubezpieczeń społecznych, wynikający z wykonywania np. pracy agencyjnej lub nakładczej, to powinna ona samodzielnie ustalić rodzaj swoich ubezpieczeń do których dokonuje zgłoszenia. Można skorzystać z pomocy pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Przykładem zbiegów ubezpieczeń są następujące sytuacje:

  • jeżeli osoba prowadząca działalność gospodarczą podlega jednocześnie ubezpieczeniu z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, umowy zlecenie, to podlega ona obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu tylko z tytułu stosunku pracy, umowy agencyjnej, czy umowy zlecenie (chyba, że podstawa wymiaru składki na to ubezpieczenie w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, to w takim przypadku podlega ona również obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej);
  • jeżeli dana osoba spełnia warunki do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym z kilku tytułów (w tym prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej), to tytuł ubezpieczenia wynika, z obowiązku, który powstał najwcześniej (osoba taka może, na swój wniosek, objęta być ubezpieczeniem także z pozostałych tytułów
  • jeżeli osoba prowadząca działalność gospodarczą spełnia warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego to podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu właśnie z tego tytułu (może być objęta na swój wniosek dobrowolnym ubezpieczeniem w tym zakresie);
  • jeżeli osoba prowadząca działalność gospodarczą wykonuje jednocześnie pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenie lub innej umowy o świadczenie usług, to podlega ona obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z tytułu tej działalności, jeżeli podstawa wymiaru składek przy wykonywaniu wymienionych umów jest niższa od podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących działalność gospodarczą (osoba ta może być objęta na swój wniosek dobrowolnym ubezpieczeniem z tytułu  wykonywania pracy  na podstawie umowy agencyjnej czy umowy zlecenie);
  • jeżeli osoba prowadząca działalność gospodarczą wykonuje jednocześnie pracę nakładczą to podlega ona obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z tytułu tej działalności, jeżeli podstawa wymiaru składek przy wykonywaniu pracy nakładczej jest niższa od podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących działalność gospodarczą (osoba ta może być objęta na swój wniosek dobrowolnym ubezpieczeniem z tytułu wykonywania pracy nakładczej);
  • osoba prowadząca kilka rodzajów pozarolniczej działalności gospodarczej objęta jest obowiązkowymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym z jednego wybranego przez siebie rodzaju działalności.

 

Ubezpieczenie społeczne i zdrowotne

1.W przypadku ustalenia, iż przedsiębiorca zobowiązany jest do opłacania składek na obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe, to w pierwszej kolejności powinien on dokonać zgłoszenia jako płatnik składek na swoje ubezpieczenie. Zgłoszenia dokonuje się na formularzu ZUS ZFA. Jeżeli przedsiębiorca jest już płatnikiem składek na własne ubezpieczenie społeczne to nie składa ponownie wspomnianego formularza! Dla przykładu, jeżeli zakłada on spółkę jawną, prowadząc już jednoosobową działalność gospodarczą to nie ma potrzeby ponownego składania formularza ZUS ZFA.     

Więcej informacji na temat, jak wypełnić formularz ZUS ZFA znajdziesz na stronach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

2. Następnie przedsiębiorca zobowiązany jest do złożenia formularza ZUS ZUA (jeżeli podlega obowiązkowemu albo chce podlegać dobrowolnemu ubezpieczeniu społecznemu oraz zdrowotnemu) albo formularza ZUS ZZA, jeżeli po ustaleniu tytułu do ubezpieczeń uzna się, że podlega wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Formularz ZUS ZUA albo ZUS ZZA należy złożyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeniowego.  

Więcej informacji na temat, jak wypełnić wyżej wymienione formularze znajdziesz na stronach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych:

3. Takie same obowiązki jak przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi prowadzącymi jednoosobową działalność gospodarczą lub w ramach spółki cywilnej, mają także wspólnicy spółek komandytowych, jawnych i partnerskich oraz wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. Składki za ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe osób prowadzących pozarolniczą działalność, oraz osób współpracujących finansuje w całości osoba prowadząca pozarolniczą działalność. Kwestie związane z tzw. zbiegiem ubezpieczeń przybliża art. 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

4. Wspólnicy spółek komandytowych, jawnych i partnerskich oraz jednoosobowych spółek z o.o., tak samo jak osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą lub będące wspólnikami w ramach spółki cywilnej nie podlegają obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu. Osoby te mogą zostać objęte ubezpieczeniem chorobowym  dobrowolnie, na swój wniosek. Objęcie tym ubezpieczeniem od dnia złożenia wniosku następuje tylko wtedy, gdy zgłoszenie zostanie dokonane w terminie 7 dni od powstania obowiązku  ubezpieczenia (dokonania wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej).

5. Składki na ubezpieczenia społeczne będzie się opłacać od zadeklarowanej kwoty nie niższej niż 60 procent prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek (w 2016 roku będzie to 2433 zł – 60% z 4055 złotych). Składki za ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe osób prowadzących pozarolniczą działalność, oraz osób współpracujących finansuje w całości osoba prowadząca pozarolniczą działalność.

Stopy procentowe składek wynoszą

  • 19,52% podstawy wymiaru - na ubezpieczenie emerytalne;
  • 8,00% podstawy wymiaru - na ubezpieczenia rentowe;
  • 2,45% podstawy wymiaru - na ubezpieczenie chorobowe;
  • od 1,80 % podstawy wymiaru.

Rodzaj Ubezpieczenia 

Stawka  ubezpieczenia w %

Kwota w 2016 r.                 

emerytalne 19,52 474,92 zł
rentowe 8,00 194,64 zł
chorobowe 2,45 59,61 zł
wypadkowe

1,80

43,79 zł

zdrowotne 9,00

288,95 zł

 

Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe osób, które ubezpieczeniu temu podlegają dobrowolnie, nie może przekraczać miesięcznie 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia przyjmowanego do ustalenia rocznego limitu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe. W 2016 r. w/w ograniczenie wynosi 10137,50 zł (4055 zł × 250%).

Z kolei podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe w danym roku kalendarzowym jest ograniczona do kwoty pewnego limitu. Odpowiada on 30-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej. W 2016 r. jest to 121650 zł (4055 zł × 30).

Więcej na temat ustalania stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe na stronach ZUS.

 

Ubezpieczenie zdrowotne

Przedsiębiorcy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą zobowiązani są do posiadania obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. Zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego należy dokonać w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia. Wyjątkiem są twórcy i artyści, którzy  dokonują zgłoszenia w ciągu 7 dni od dnia otrzymania decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców ustalającej datę rozpoczęcia wykonywania działalności twórczej lub artystycznej. Zgłoszenia dokonuje się na formularzu ZUS ZUA (patrz powyżej), natomiast jeżeli przedsiębiorca podlega tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu to składa do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wypełniony formularz ZUS ZZA. Na podstawie art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2016 r. dla:

  • osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych,
  • twórców i artystów,
  • osób prowadzących działalność w zakresie wolnego zawodu w rozumieniu przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, a także osób prowadzących działalność w zakresie wolnego zawodu, z której przychody są przychodami z działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych,
  • wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej,
  • osób prowadzących niepubliczną szkołę, placówkę lub ich zespół, na podstawie przepisów o systemie oświaty

oraz osób współpracujących z osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność, stanowi kwota zadeklarowana, nie niższa niż 3210,60 zł (75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale 2015 r., włącznie z wypłatami z zysku). W związku z powyższym składka na ubezpieczenie zdrowotne w 2016 r. nie może być niższa od kwoty 288,95 zł (tj. 9% podstawy wymiaru - zgodnie z art. 79 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych).

 

UWAGA

W przypadku prowadzenia kilku rodzajów pozarolniczej działalności gospodarczej składkę za ubezpieczenie zdrowotne pobiera się odrębnie dla każdej prowadzonej działalności.

 

Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 stycznia 2016 r. w sprawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku, w czwartym kwartale 2015 r. – przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, w czwartym kwartale 2015 r. wynosiło 4280,80 zł.

 

Składka na Fundusz Pracy

Składkę na Fundusz Pracy przedsiębiorcy ustalają za siebie i za osoby współpracujące od podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. W 2016 r. jest to 2433 zł ( 60% z kwoty 4055 zł.). Zatem przy stawce 2,45 % w 2016 roku składka wyniesie 59,61 zł.
Uwaga: Od 1 lipca 2009 r. składkę na Fundusz Pracy opłaca się za osoby, które nie osiągnęły wieku wynoszącego co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn.

 

Składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

Przedsiębiorcy  zatrudniający pracowników  są zobowiązani opłacać składkę na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Składka na FGŚP wynosi 0,10 % podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe bez stosowania ograniczenia podstawy do kwoty 30-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Składka jest w całości finansowana ze środków płatnika składek.

 

Więcej na temat wysokości i sposobu obliczania składek na ubezpieczenia społeczne, a także zbiegu ubezpieczeń społecznych w poradniku znajdującym się na stronach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Odpowiednie formularze możesz również składać drogą elektroniczną korzystając z Platformy Usług Elektronicznych ZUS. Od 1 września 2015 r. zgłoszenie płatnika czy też zgłoszenie ubezpieczonego do ubezpieczeń społecznych można przekazać również do urzędu skarbowego, w którym prowadzone jest centrum obsługi. W takim przypadku za datę złożenia dokumentów do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uważa się dzień złożenia tych dokumentów do urzędu skarbowego

Czy ta strona była przydatna?

Twoja opinia przyczyni się do polepszenia tej strony.