Kiedy podpisać umowę o pracę, umowę o dzieło lub umowę zlecenie i co powinny zawierać te umowy

Umowa o pracę a stosunek pracy

Umowa o pracę jest potwierdzeniem nawiązania stosunku pracy pomiędzy tobą, a twoim pracownikiem. Stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a jeśli nie określono tego terminu, to w dniu zawarcia umowy. Pracownik nawiązując stosunek pracy, zobowiązuje się do wykonywania określonej pracy na twoją rzecz, pod twoim kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez ciebie jako pracodawcę. Z kolei ty zobowiązujesz się do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Jeżeli podpisana umowa spełnia te warunki, ale jest inaczej nazwana (np. jako umowa cywilnoprawna), to jest ona traktowana jak nawiązanie stosunku pracy.

Pamiętaj! Takie działanie (czyli ukrywanie stosunku pracy pod nazwą np. umowy zlecenie czy umowy o dzieło) może zostać uznane za naruszenie prawa pracy. Grozi ci za to grzywna w wysokości od 1000 do 30 000 zł.

Umowa o pracę

Umowami o pracę są umowy: na okres próbny, na czas określony, na czas nieokreślony. Umowę o pracę  zawierasz na piśmie. Umowa o pracę określa strony umowy, rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, a w szczególności:

  • rodzaj pracy,
  • miejsce wykonywania pracy,
  • wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy ze wskazaniem składników wynagrodzenia,
  • wymiar czasu pracy,
  • termin rozpoczęcia pracy.

W umowie na czas określony podaj cel jej zawarcia lub uzasadnij, dlaczego zawierasz właśnie taką umowę, jeśli podpisujesz ją:

  • aby zastąpić pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
  • aby wykonać pracę o charakterze dorywczym lub sezonowym,
  • aby wykonać pracę przez okres kadencji,
  • w przypadku, gdy wskażesz obiektywne przyczyny leżące po twojej stronie (kiedy twoja firma ma wykonać konkretną określoną czasowo pracę, np. twoja agencja reklamowa dostaje zlecenie przeprowadzenia rocznej kampanii reklamowej danej firmy, a ty zatrudniasz pracownika właśnie do tego projektu).

Kiedy zawierasz umowę o pracę na czas określony uzasadnioną obiektywnymi okolicznościami leżącymi po twojej stronie, musisz zawiadomić właściwego okręgowego inspektora pracy o zawarciu takiej umowy. Zawiadomienie zawierające przyczyny zawarcia takiej umowy złóż w formie pisemnej lub elektronicznej w ciągu 5 dni roboczych o dnia zawarcia umowy.

Więcej informacji na temat tego zawiadomienia znajdziesz w usłudze: Zgłoś zawarcie umowy o pracę na czas określony dłuższy niż 33 miesiące.

Przykładowy wzór umowy o pracę znajdziesz w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika.

Ponadto umowa może zawierać także inne informacje, dotyczące np. czasu, na jaki została zawarta, zakresu obowiązków lub odesłania do regulaminu pracy czy zobowiązania do zachowania tajemnicy zawodowej. Umowę spisz w 2 egzemplarzach - jeden zostaje u ciebie, drugi natomiast daj pracownikowi. Jeżeli ty i twój pracownik nie zawarliście umowy o pracę na piśmie, to musisz – najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy przez pracownika – potwierdzić mu na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków. Jeśli nie potwierdzasz na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę, to grozi ci grzywna w wysokości od 1000 do 30 000 zł.

Umowy cywilnoprawne

Umowa zlecenie

Umowa zlecenie powinna być zawarta na piśmie (przepisy nie nakładają takiego obowiązku, ale jest to korzystne nie tylko dla zleceniobiorcy, ale również dla ciebie). W tej umowie przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie, np. wykonania konkretnej rzeczy. Ty – jako dający zlecenie – możesz je wypowiedzieć w każdym czasie. Powinieneś jednak zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poniósł, by je wykonać. W przypadku odpłatnego zlecenia musisz wypłacić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom. Jeżeli wypowiadasz zlecenie bez ważnego powodu, napraw także szkodę. Umowa zlecenie powinna zawierać:

  • strony umowy,
  • przedmiot zlecenia (w miarę możliwości powinien być określony bardzo dokładnie),
  • zakres współpracy,
  • czas trwania lub  termin wykonania,
  • datę i miejsce sporządzenia lub podpisania,
  • wynagrodzenie (umowa zlecenie może być umową nieodpłatną, ale są to rzadkie przypadki; zapis o nieodpłatności powinien być ujęty w umowie),
  • informacje o kosztach i stronie, która je pokrywa,
  • zobowiązania zleceniobiorcy,
  • podpisy stron.

Umowa o dzieło

Umowa o dzieło powinna być zawarta na piśmie (przepisy nie nakładają takiego obowiązku, ale jest to korzystne nie tylko dla zleceniobiorcy, ale również dla ciebie). Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania określonego dzieła, a ty – jako zamawiający – zobowiązujesz się do zapłaty wynagrodzenia. Dopóki dzieło nie zostało ukończone, możesz w każdej chwili odstąpić od umowy płacąc zleceniobiorcy umówione wynagrodzenie. W takim wypadku możesz odliczyć to, co przyjmujący zamówienie zaoszczędził z powodu niewykonania dzieła. Wynagrodzenie zapłać przyjmującemu zamówienie w chwili oddania dzieła, chyba że w umowie ustaliliście inaczej. Jeżeli dzieło ma być oddawane częściami, a wynagrodzenie zostało obliczone za każdą część z osobna, wypłać je z chwilą spełnienia każdego ze świadczeń częściowych. Umowa o dzieło powinna zawierać:

  • strony umowy,
  • dokładny opis zamawianego dzieła,
  • zakres współpracy,
  • datę i miejsce sporządzenia umowy,
  • wysokość wynagrodzenia oraz termin, a także sposób zapłaty,
  • informację o tym, kto dostarcza materiały i kto ponosi ich koszt,
  • podpisy stron.

Inne umowy

Umowa o pracę nakładczą

Umowa o pracę nakładczą  powinna być zawarta na piśmie, z określeniem rodzaju umowy i jej podstawowych warunków, a w szczególności rodzaju pracy i terminu jej rozpoczęcia oraz zasad wynagradzania.

  • W umowie określcie (ty i chałupnik) minimalną miesięczną ilość pracy, którą chałupnik musi wykonać (dostaje on pieniądze za osiągnięcie określonych wyników), w wymiarze zapewniającym co najmniej 50% najniższego wynagrodzenia.
  • Jeśli praca nakładcza jest dla wykonawcy jedynym lub głównym źródłem utrzymania, to powinniście tak ustalić ilość pracy, aby jej wykonanie zapewniało mu wynagrodzenie nie mniejsze niż płaca minimalna*.
  • Wykonawcy przysługuje wynagrodzenie za wykonaną pracę obliczone według stawek jednostkowych. Gdy jest to uzasadnione rodzajem pracy możesz zastosować inną odpowiednią formę wynagrodzenia za tę pracę, ustaloną w umowie lub w obowiązujących w twojej firmie zasadach wynagradzania wykonawców.
  • Chałupnikom przysługuje płatny urlop wypoczynkowy oraz wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, a kobietom urlop macierzyński.

* Minimalne wynagrodzenie w 2017 r. wynosi 2000 zł brutto.

Pamiętaj! Jeżeli świadectwo pracy, które przedstawił ci pracownik, zawiera wzmiankę o zajęciu wynagrodzenia za pracę, zawiadom o zatrudnieniu takiego pracownika:

  • komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne oraz
  • pracodawcę, który wydał świadectwo.

Udostępnij Wydrukuj

Czy ta strona była przydatna?

Twoja opinia przyczyni się do polepszenia tej strony.