print

Kiedy podpisujemy oraz co powinny zawierać umowy o pracę, umowy o dzieło lub umowy zlecenie?

Umowy o pracę

Umowa o pracę a stosunek pracy.

Umowa o pracę jest potwierdzeniem nawiązania stosunku pracy pomiędzy pracodawcą, a pracownikiem. Stosunek pracy nawiązuje się w terminie określonym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy, a jeżeli terminu tego nie określono – w dniu zawarcia umowy. Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Jeżeli podpisana umowa spełnia te warunki, lecz jest nazwana inaczej (np. umową cywilnoprawną), to jest ona traktowana jak nawiązanie stosunku pracy. Co istotne takie działanie może zostać uznane przez organy kontrolne za naruszenie prawa pracy i zagrożone jest grzywną w wysokości od 1000 do 30000 PLN.

Umowa o pracę

Umowami o pracę są umowy: na okres próbny, na czas określony, na czas nieokreślony. Pracodawca zatrudniając pracownika zobowiązany jest do zawarcia na piśmie umowy o pracę. Umowa o pracę określa strony umowy, rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności:

  • rodzaj pracy,
  • miejsce wykonywania pracy,
  • wynagrodzenie za pracę odpowiadające rodzajowi pracy, ze wskazaniem składników wynagrodzenia,
  • wymiar czasu pracy,
  • termin rozpoczęcia pracy.

Umowa na czas określony zawarta:

  • w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
  • w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym,
  • w celu wykonywania pracy przez okres kadencji
  • w przypadku, gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie,

 - powinna określać ten cel lub okoliczności tego przypadku, przez zamieszczenie informacji o obiektywnych przyczynach uzasadniających zawarcie takiej umowy.

W przypadku zawarcia umowy o pracę na czas określony uzasadnionej obiektywnymi okolicznościami leżącymi po stronie pracodawcy, pracodawca ma obowiązek zawiadomienia właściwego okręgowego inspektora pracy o zawarciu takiej umowy. Zawiadomienie zawierające wskazanie przyczyn zawarcia takiej umowy składa się w formie pisemnej lub elektronicznej w terminie 5 dni roboczych o dnia zawarcia umowy.

Więcej informacji na temat tego zawiadomienia można znaleźć w opisie procedury: Zawiadomienie właściwego okręgowego inspektora pracy o zawarciu umowy o pracę na czas określony, do której z przyczyn leżących po stronie pracodawcy nie mają zastosowania ograniczenia wynikające z art. 25(1) § 1 Kodeksu pracy.

 

Przykładowy wzór umowy o pracę określony jest jako załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika.

Ponadto umowa może zawierać także inne elementy, np. oznaczenie czasu na jaki została zawarta, określenie zakresu obowiązków lub odesłanie do regulaminu pracy; zobowiązanie do zachowania tajemnicy zawodowej. Umowa spisywana jest w dwóch egzemplarzach, jeden pozostaje u pracodawcy, natomiast drugi otrzymuje pracownik. Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca powinien, najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy przez pracownika, potwierdzić pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków. Jeżeli pracodawca nie potwierdza na piśmie zawartej z pracownikiem umowy o pracę, to podlega karze grzywny w wysokości od 1000 do 30000 PLN.

 

Umowy cywilnoprawne

Umowa zlecenie
Umowa zlecenie powinna być zawarta na piśmie (co prawda przepisy nie nakładają takiego obowiązku ale leży to w interesie zleceniodawcy i zleceniobiorcy). W umowie tej przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Powinien jednak zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia; w razie odpłatnego zlecenia obowiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom, a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę. Umowa zlecenie powinna zawierać:

  • strony umowy,
  • przedmiot zlecenia (w miarę możliwości powinien być określony bardzo dokładnie),
  • zakres współpracy,
  • czas trwania / termin wykonania,
  • datę i miejsce sporządzenia / podpisania,
  • wynagrodzenie (umowa zlecenie może być umową nieodpłatną lecz są to rzadkie przypadki i fakt taki powinien być ujęty w umowie),
  • informacje o kosztach i stronie które je pokrywa,
  • zobowiązania zleceniobiorcy,
  • podpisy stron.

Umowa o dzieło
   Umowa o dzieło powinna być zawarta na piśmie (co prawda przepisy nie nakładają takiego obowiązku ale leży to w interesie stron). Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Dopóki dzieło nie zostało ukończone, zamawiający może w każdej chwili od umowy odstąpić płacąc umówione wynagrodzenie. Jednakże w wypadku takim zamawiający może odliczyć to, co przyjmujący zamówienie oszczędził z powodu niewykonania dzieła. W braku odmiennej umowy przyjmującemu zamówienie należy się wynagrodzenie w chwili oddania dzieła. Jeżeli dzieło ma być oddawane częściami, a wynagrodzenie zostało obliczone za każdą część z osobna, wynagrodzenie należy się z chwilą spełnienia każdego ze świadczeń częściowych. Umowa o dzieło powinna zawierać:

  • strony umowy,
  • dokładny opis zamawianego dzieła,
  • zakres współpracy,
  • datę i miejsce sporządzenia umowy,
  • wysokość wynagrodzenia oraz termin a także sposób zapłaty,
  • informację o tym, kto dostarcza materiały i kto ponosi ich koszt,
  • podpisy stron.

 

Inne umowy

Umowa o pracę nakładczą

Umowa o pracę nakładczą  powinna być zawarta na piśmie, z określeniem rodzaju umowy i jej podstawowych warunków, a w szczególności rodzaju pracy i terminu jej rozpoczęcia oraz zasad wynagradzania. W umowie strony określają minimalną miesięczną ilość pracy, której wykonanie należy do obowiązków wykonawcy. Minimalna ilość pracy powinna być tak ustalona, aby jej wykonanie zapewniało uzyskanie co najmniej 50% najniższego wynagrodzenia określonego przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej (w przypadku, gdy praca jest jedynym źródłem utrzymania to wykonujący pracę nakładczą powinien otrzymać wynagrodzenie nie mniejsze od najniższego wynagrodzenia. Wykonawcy przysługuje wynagrodzenie za wykonaną pracę obliczone według stawek jednostkowych, a gdy jest to uzasadnione rodzajem pracy – przy zastosowaniu innej odpowiedniej formy wynagrodzenia za tę pracę, ustalonej w umowie lub w obowiązujących u danego nakładcy zasadach wynagradzania wykonawców. Osobom wykonującym pracę nakładczą przysługuje płatny urlop wypoczynkowy,  wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy, a kobietom urlop macierzyński.

 

Należy pamiętać, jeżeli umowa cywilnoprawna spełnia warunki  zawarcia umowy o pracę (czyli np. w umowie pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem) to taka umowa traktowana jest jako nawiązanie stosunku pracy na podstawie umowy o pracę. W takim przypadku pracodawca (albo osoba działająca w jego imieniu) podlegają karze grzywny w wysokości od 1000 do 30000 PLN.

 

UWAGA

Jeżeli świadectwo pracy przedłożone przez pracownika zawiera wzmiankę o zajęciu wynagrodzenia za pracę, pracodawca zawiadamia o zatrudnieniu takiego pracownika komornika prowadzącego postępowanie egzekucyjne oraz pracodawcę, który wydał świadectwo.

Czy ta strona była przydatna?

Twoja opinia przyczyni się do polepszenia tej strony.