print

Zasady stosowania kursu walut

Faktury zagraniczne zazwyczaj są  nominowane w walutach obcych. Jednocześnie ich księgowania jak i rozliczenia podatkowego dokonuje się w  jednostkach krajowych czyli polskich złotych. W rezultacie  zachodzi konieczność  ich przeliczania stosując odpowiedni kurs walutowy.

  • Na gruncie rozliczenia kosztów uzyskania przychodu

Zgodnie z  art. 15a ust 4. updop (odpowiednio art. 24c ust. 4 updof) przy obliczaniu różnic kursowych, uwzględnia się kursy faktycznie zastosowane w przypadku sprzedaży lub kupna walut obcych oraz otrzymania należności lub zapłaty zobowiązań. Kurs faktycznie zastosowany będzie kursem faktycznej wymiany pieniężnej po jakim dokonuje się wyceny w danym dniu transakcji walutowej (przeliczenia waluty obcej).

W przypadku  zaś kiedy podatnik nie dokonuje transakcji sprzedaży lub kupna walut obcych i nie dochodzi do przewalutowania otrzymanej należności lub płaconego zobowiązania, wówczas stosuje się kurs średni ogłaszany przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ten dzień. Jeśli  zatem nie dojdzie do  rzeczywistej wymiany pieniądza wówczas zastosowanie będzie miał kurs średni ogłaszany przez NBP.

Średni kurs NBP stosuje się, również w przypadku gdy nie jest możliwe uwzględnienie faktycznie zastosowanego kursu waluty w danym dniu. Tabela w/w kursów do  pobrania  na stronie NBP.

  • Przeliczanie w ujęciu bilansowym.

Podobne treści odnajdujemy w ustawie o rachunkowości, W świetle art. 30 ust. 2 tej ustawy wyrażone w walutach obcych operacje gospodarcze ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia odpowiednio po kursie waluty:

  • faktycznie zastosowanym, wynikającym z charakteru operacji - w przypadku sprzedaży lub kupna walut oraz zapłaty należności lub zobowiązań,
  • średnim NBP z dnia poprzedzającego ten dzień - jeżeli charakter operacji wskazuje, iż nie jest zasadne zastosowanie innego kursu.

Z powyższego widać, iż zarówno ustawy podatkowe jak i ustawa o rachunkowości posługują się analogicznymi sformułowaniami:  „kurs faktycznie zastosowany" oraz „średni kurs NBP”.

  • Księgowanie faktur wyrażonych w walutach obcych

Przeliczenia na złote dokonuje się na fakturze. W przypadku podatników prowadzących pełną rachunkowość, wynik przeliczenia zamieszcza się bezpośrednio na dowodzie, chyba że system przetwarzania danych zapewnia automatyczne przeliczenie walut obcych na walutę polską, a wykonanie tego przeliczenia potwierdza odpowiedni wydruk.

Przeliczenia na dokumencie dokonywać nie muszą rozliczający ryczałt oraz kartę podatkową (przepisy nie zawierają obowiązków w tym zakresie).

  • Różnice kursowe jako  przychody lub koszty działalności

W/w kursy służą wartościowaniu towarów na gruncie bilansowym i podatkowym. Nie zawsze jednak odpowiadają kursom stosowanym przy rozliczeniu finansowym z kontrahentem. Zachodzące na tym tle różnice nazywają się różnicami kursowymi. Różnice te  albo zwiększają przychody jako dodatnie różnice kursowe albo koszty uzyskania przychodów jako ujemne różnice kursowe. Ich wysokość stanowi  kwotę wynikającą z różnicy między wartościami obliczonymi po kursie z dnia otrzymania lub wykonania zapłaty a kursie wynikającym z dnia wystawienia faktury.

W przypadku zatem, gdy w przeliczeniu na PLN otrzymana zapłata do faktury sprzedaży przewyższa wartość faktury - powstaje przychód do opodatkowania (dodatnia różnica kursowa). W odwrotnej sytuacji powstanie koszt (ujemna różnica kursowa). Jeśli natomiast to przedsiębiorca dokonuje zapłaty zobowiązań i w przeliczeniu na PLN kwota dokonanej zapłaty jest wyższa od wartości wynikającej z faktury zakupu - powstanie koszt (ujemna różnica kursowa). W sytuacji odwrotnej będziemy mieć do czynienia z przychodem (dodatnia różnica kursowa).

W/w różnice są wykazywane w księgach rachunkowych jak i podatkowych.

  • Przeliczenia  kursowe  dla potrzeb rozliczenia  podatku VAT

W przypadku gdy kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania w zakresie VAT są określone w walucie obcej, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego. Nowością  jest to , iż  podatnik może wybrać sposób przeliczania tych kwot na złote według ostatniego kursu wymiany opublikowanego przez Europejski Bank Centralny  na ostatni dzień poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego. W takim jednak przypadku waluty inne niż euro przelicza się z zastosowaniem kursu wymiany każdej z nich względem euro czyli dokonuje się podwójnego przeliczenia w pierwszym kroku na euro a następnie na PLN.

Z powyższego wynika ,że w obszarze rozliczenia podatku VAT przyjmuje się podobne zasady jak na gruncie podatku dochodowego i rozliczeń rachunkowych. Różnice stanowi tylko przypadek gdy dochodzi do przewalutowania lub gdy  podatnik zechce  zastosować kurs EBC.

  • Kurs walut na płaszczyźnie należności celnych

Kursami wymiany walut, stosowanymi w celu ustalania wartości celnej towarów a więc wpływającymi na poziom cła są bieżące kursy średnie wyliczane i ogłaszane przez NBP, a stosuje się je według zasad wynikających bezpośrednio z przepisów wspólnotowych. Podkreślić więc warto, że pomimo, iż kursy te noszą nazwę bieżących kursów średnich, to jednak dla celów ustalania wartości celnej są one ustalane w przedostatnią środę miesiąca i obowiązują przez cały następny miesiąc.

Od tej zasady istnieją jednak wyjątki:

-         gdy kurs wymiany nie jest odnotowany w przedostatnią środę (dla wszystkich walut albo dla poszczególnych), albo gdy stwierdzone kursy wymiany nie zostały opublikowane tego lub następnego dnia, korzystać należy z ostatniego kursu stwierdzonego i opublikowanego w poprzednich czternastu dniach,

-         gdy kurs stwierdzony w ostatnią środę miesiąca różni się o 5% lub więcej od poprzednio ustalonego, to ten nowy kurs stosuje się od następnej środy, aż do końca miesiąca, chyba że wystąpi kolejna wyjątkowa sytuacja, opisana poniżej,

-         gdy kurs odnotowany w dowolną środę różni się o 5% lub więcej od kursu aktualnie stosowanego, ten nowy kurs zastępuje kurs dotychczasowy od następnej środy i obowiązuje aż do końca miesiąca stosowania, chyba że w tym okresie, w dowolną środę, jeszcze raz zostanie stwierdzone, że kurs odnotowany różni się o 5% lub więcej od kursu aktualnie stosowanego.

Uwaga!!  Dokonywanie transakcji  w walutach obcych  wymaga jednocześnie przestrzegania zasad w tym ograniczeń wynikających z prawa dewizowego. Szerzej na ten temat w  artykule pt. "Transfer środków płatniczych za granicę”.

Istotnym jest też ,że nie wszystkie faktury  wyrażone w walutach obcych muszą być płacone w tych jednostkach płatniczych . Więcej w artykule pt. "Waluta płatności w kontraktach biznesowych”

Czy ta strona była przydatna?

Twoja opinia przyczyni się do polepszenia tej strony.