Serwis informacyjno-usługowy dla przedsiębiorcy

Odpowiedzialność za błędy przy rozliczaniu podatków

Każdemu może przytrafić się błąd, a czasem zdarza się, że deklaracje podatkowe czy też deklaracje do ZUS zawierają nieumyślnie spowodowane błędy formalne czy też rachunkowe. Czasem zdarza Ci się zapomnieć o terminie złożenia takich deklaracji albo o uiszczeniu podatku lub składki na ubezpieczenie społeczne.

Jeśli popełniłeś niechcąco błąd w deklaracji podatkowej lub zusowskiej i po pewnym czasie z własnej inicjatywy dokonałeś korekty deklaracji i zapłaciłeś całą należność, która z powodu błędu była uszczuplona, nie poniesiesz konsekwencji z powodu popełnienia błędu.

Często zdarza się, że w celu uniknięcia błędów, przedsiębiorcy powierzają prowadzenie ksiąg podatkowych, ewidencji księgowej oraz rozliczeń podatkowych i zusowskich wyspecjalizowanemu biuru rachunkowemu lub księgowemu.

Nawet jeśli księgi rachunkowe, obliczanie podatków i innych należności publicznoprawnych zleciłeś biuru rachunkowemu, w przypadku gdy wskutek błędnego rozliczenia przygotowanego przez biuro rachunkowe nie zapłacisz w terminie podatku lub składki ZUS  lub też zapłacisz te należności w zaniżonej wysokości, odpowiedzialność z tego tytułu zawsze jest po twojej stronie. I to do ciebie zwrócą się organy skarbowe lub ZUS o zapłatę należnego podatku czy składek.

Pamiętaj! Odpowiedzialności za zapłatę należności publicznoprawnych nie można przenieść na inne osoby lub podmioty, np. na biuro rachunkowe, pracownika. Urząd skarbowy lub ZUS zawsze od podatnika/płatnika składek dochodził będzie spłaty zaległości podatkowych czy zaległych składek na ubezpieczenia społeczne spowodowanych niepoprawnymi wyliczeniami - niezależnie od tego, kto popełnił błąd. Niestety nawet w umowie z biurem rachunkowym nie możesz zmienić reguł odpowiedzialności.

Jednak nie zawsze musisz tracić na popełnionych przez biuro rachunkowe, a nie zawinionych przez ciebie błędach. Zawsze możesz domagać się od biura rachunkowego czy też  zatrudnionego na podstawie umowy zlecenia księgowego wypłaty odszkodowania za szkody poniesione w wyniku błędów w rozliczeniach. Takiego roszczenia dochodzi się na drodze cywilnej na podstawie odpowiedzialności kontraktowej. Stosowny w tym zakresie przepis Kodeksu Cywilnego zobowiązuje bowiem do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania - chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Dłużnik (w tym przypadku biuro rachunkowe/księgowy) może się jednak uwolnić od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że wykonał zobowiązanie, albo że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania nastąpiło nie z jego winy. Chcąc uzyskać odszkodowanie od biura rachunkowego musisz wykazać popełnione błędy przez biuro oraz wskazać związek miedzy tymi błędami a poniesioną szkodą. Dlatego też ważna jest treść umowy, którą zawarłeś z biurem rachunkowym/księgowym. Zwróć szczególnie uwagę na zapisy dotyczące zakresu zleconych usług i odpowiedzialności za prawidłowe sporządzenie dokumentów rozliczających podatki i składki na ZUS oraz szczególnie zapisy dotyczące kar umownych. Korzystne dla ciebie może być np. wprowadzenie do umowy postanowienia dotyczącego obowiązku zapłaty przez biuro rachunkowe/księgowego kary umownej w wypadku niedopełnienia określonych obowiązków, np. terminowego złożenia deklaracji podatkowej czy też obowiązku zapłaty kary umownej w przypadku wyliczenia zobowiązania podatkowego w zaniżonej wysokości. Korzystny jest też zapis o możliwości dochodzenia odszkodowania w wysokości przewyższającej zastrzeżoną kare umowną, jeśli poniesiesz szkodę w wyższej wysokości niż zastrzeżona kara umowna.

Każde biuro rachunkowe, które prowadzi usługowo księgi rachunkowe musi mieć obowiązkowo wykupioną polisę OC. Obowiązek ten nie dotyczy tych biur, które prowadzą wyłącznie swoim klientom podatkowe księgi przychodów i rozchodów. Przy wyborze biura rachunkowego należy zwrócić na ten fakt uwagę, gdyż zawsze bezpieczniej jest korzystać z biura, które ma wykupioną polisę OC, nawet jeśli jest ona nieobowiązkowa.

Nieco inaczej w zakresie odpowiedzialności przedstawia się sytuacja w przypadku, gdy organ skarbowy uzna, że niezłożenie deklaracji podatkowej lub złożenie błędnej deklaracji podatkowej i w konsekwencji uszczuplenie należności podatkowej jest wykroczeniem lub przestępstwem skarbowym dokonanym umyślnie. Niezależnie od tego, że za zapłatę uszczuplonej należności podatkowej jest odpowiedzialny zawsze podatnik (przedsiębiorca), to karę z tytułu odpowiedzialności karnej skarbowej nie zawsze musi ponosić podatnik (przedsiębiorca). Przedsiębiorca powinien liczyć się z karą jeśli sam sporządza, podpisuje i składa deklaracje podatkowe. W przedsiębiorstwach – i to zarówno prowadzonych w formie indywidualnej działalności gospodarczej, jak i w przypadku osób prawnych  - za popełnienie wykroczenia lub przestępstwa skarbowego odpowiada osoba - zajmująca się np. na podstawie umowy lub faktycznego wykonywania – sprawami gospodarczymi, w szczególności finansowymi. Tak więc ryzyko odpowiedzialności i otrzymania kary nie zawsze muszą ponosić wyłącznie właściciele przedsiębiorstwa (np. właściciel jednoosobowej działalności, wspólnicy spółki jawnej), członkowie zarządu w przypadku spółki kapitałowej, ale i księgowy któremu zlecono na podstawie umowy zlecenia prowadzenie spraw finansowych. Na podobnej zasadzie odpowiedzialność karno-skarbową może ponosić właściciel biura rachunkowego, który prowadzi usługowo na rzecz przedsiębiorcy księgi rachunkowe i rozliczanie podatków. Oczywiście kto zostanie ukarany i w jakim zakresie zależy od wielu czynników, w tym w szczególności od stwierdzenia stopnia winy umyślnej (co jest warunkiem koniecznym do pociągnięcia do odpowiedzialności w przypadku zdecydowanej większości wykroczeń i przestępstw skarbowych), treści umowy łączącej przedsiębiorcę z księgowym, faktycznych możliwości wypełnienia powierzonych obowiązków, uzyskanych korzyści z popełnienia czynu.

Czy ta strona była przydatna?